Anh hùng Tô Vĩnh Diện - Quên thân mình chèn pháo Điện Biên

Sinh ra tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa vào năm 1924, Tô Vĩnh Diện lớn lên trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lược. Năm 1946, anh tham gia dân quân ở địa phương, đến tháng 3 năm 1950 thì chính thức nhập ngũ vào bộ đội chủ lực. Trải qua quá trình rèn luyện, anh được cất cân làm Khẩu đội trưởng thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 Pháo cao xạ 37mm. Bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử năm 1954, anh cùng đồng đội nhận nhiệm vụ vô cùng gian khổ: kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua các dốc núi cao vực sâu để tiến vào trận địa.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, trong quá trình kéo pháo ra khỏi chiến trường theo mệnh lệnh thay đổi phương châm tác chiến của Bộ Chỉ huy, đơn vị của anh phải di chuyển trên tuyến đường dốc Suối Reo cực kỳ nguy hiểm. Giữa đêm tối mịt mùng, đạn pháo địch bắn phá dữ dội, dây tời kéo pháo bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo cao xạ nặng hơn hai tấn mất đà, lao nhanh xuống vực sâu thăm thẳm. Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, bất chấp hiểm nguy đến tính mạng, Tô Vĩnh Diện đã dũng cảm lao mình về phía trước, dùng chính thân thể của mình lao vào cản bánh pháo lại.

Hành động xả thân anh dũng của anh đã làm giảm tốc độ lăn của khẩu pháo, giúp đồng đội kịp thời chèn gỗ chặc ngang, giữ vững khẩu pháo nguyên vẹn không bị rơi xuống vực sâu. Khi được đồng đội đưa ra, anh bị thương rất nặng nhưng vẫn dồn chút sức lực cuối cùng để hỏi: "Pháo có việc gì không?" trước khi trút hơi thở cuối cùng. Ngày 7 tháng 5 năm 1955, Tô Vĩnh Diện được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần "vì pháo quên thân" của Quân đội nhân dân Việt Nam.