Anh hùng Tô Vĩnh Diện – "Thà hy sinh chứ không để pháo lăn xuống vực"

Trong công cuộc chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, việc kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn lên những đỉnh núi cao sừng sững là một nhiệm vụ tưởng chừng như không tưởng. Giữa đêm tối, trên những con đường dốc đứng, chỉ có sức người và những sợi dây thừng đối đầu với trọng lực.

Cơn ác mộng trên dốc Chuối Đêm ngày 1/2/1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện đang kéo pháo qua dốc Chuối – một con dốc cực kỳ nguy hiểm với một bên là vách đá, một bên là vực sâu thăm thẳm. Bất ngờ, dây tời bị đứt, khẩu pháo cao xạ nặng hơn 2 tấn bắt đầu lao tự do xuống dốc. Tốc độ pháo lăn mỗi lúc một nhanh, kéo theo cả những chiến sĩ đang giữ dây.

Quyết định trong chớp mắt Trong tình thế hiểm nghèo đó, nếu pháo rơi xuống vực, công sức của hàng ngàn người sẽ đổ sông đổ biển, và kế hoạch tấn công của toàn chiến dịch sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Không một giây chần chừ, Tô Vĩnh Diện đã hô lớn cho đồng đội buông dây để bảo toàn tính mạng, còn chính anh thì lao mình vào bánh pháo, lấy cơ thể làm một vật cản sống để chèn pháo lại.

Máu và thép Khối thép nặng nề đè sầm lên người anh, nhưng nhờ vật cản định mệnh đó, khẩu pháo đã bị khựng lại, chệch hướng và va vào vách núi, dừng lại ngay sát mép vực thẳm. Đồng đội lao đến, Tô Vĩnh Diện lúc đó chỉ còn thoi thóp, nhưng câu nói cuối cùng của anh vẫn là: "Pháo có còn nguyên vẹn không?".

Tinh thần bất diệt Anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng hành động "chèn pháo" của anh đã trở thành một làn sóng thi đua mạnh mẽ trong toàn quân. Nó biểu tượng cho tinh thần bảo vệ vũ khí, khí tài và ý chí quyết tâm vượt qua mọi nghịch cảnh để đưa pháo vào trận địa.

Vinh quang bất tử Tô Vĩnh Diện được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1955. Anh là người anh hùng đầu tiên của ngành pháo binh Việt Nam được phong tặng danh hiệu cao quý này. Ngày nay, khẩu pháo cao xạ mà anh cứu sống vẫn được lưu giữ tại Bảo tàng Phòng không - Không quân như một chứng nhân lịch sử về một trái tim đã ngừng đập để pháo được gầm vang.