Danh mụcEnglish 中文 Français Русский Español 한국어Mua báoTin mớiTin địa phươngNhận tinĐăng nhập
Báo Nhân Dân điện tử
Thứ Năm, 01/01/2026, 13:34:08 GMT+7Thời nayNHÂN DÂN CUỐI TUẦNNhân Dân hằng thángThành phố Hồ Chí Minh tuyên dương 12 công dân trẻ tiêu biểu năm 2025Các sự kiện, hoạt động tiêu biểu của Quốc hội năm 2025Tổ chức Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệmChuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026-2030Điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, hiệu quả, nhất quán ổn định kinh tế vĩ môChính trịKỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống bộ đội Pháo Cao xạ (1/4/1953-1/4/2023)Anh hùng Tô Vĩnh Diện trong ký ức của người em kết nghĩaÐại tá Trần Quốc Chân đã về với thế giới người hiền, tuy nhiên, trong ký ức chúng tôi luôn nhớ câu chuyện ông kể trong nước mắt ngày nào về Anh hùng Tô Vĩnh Diện, người anh kết nghĩa, người đồng hương, đồng chí kiên trung đến giây phút cuối cùng.Thứ Hai, ngày 27/03/2023 - 05:48Bộ đội Trung đoàn 224 (Ðoàn Tô Vĩnh Diện), Sư đoàn Phòng không 375 (Quân chủng Phòng không-Không quân) luyện tập phương án sẵn sàng chiến đấu.Ðầu Xuân năm 2014, tôi tình cờ gặp Ðại tá Trần Quốc Chân (nguyên Trung đội trưởng Trung đội 8, người trực tiếp chỉ huy Khẩu đội Tô Vĩnh Diện), khi ông đang lặng lẽ ngồi bên khẩu pháo vừa được Nhà nước công nhận là Bảo vật quốc gia tại Bảo tàng Phòng không-Không quân, ông đã kể cho chúng tôi nghe chuyện về Anh hùng Tô Vĩnh Diện.Từ những ngày ở quê hương Thanh HóaTháng 3/1945, tôi rời quê mình ở Trường Thi, Thanh Hóa để lên đường vào bộ đội. Sau một thời gian, tôi được điều động về Ðại đội 879 quân chủ lực tỉnh đội Thanh Hóa, sau đó được điều động về hoạt động tại thôn Dược Khê, xã Nông Cống, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa và ở ngay trong nhà của cụ Tô Huy. Khi phát xít Nhật đảo chính thực dân Pháp, ở quê tôi lúc đó cán bộ Việt minh từ Chiến khu Ngọc Trạo về thâm nhập làng tôi là làng Cầu Sùng, xã Ðông Thọ, huyện Ðông Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Lãnh đạo đã bí mật thông qua các anh, các chị lớn tuổi đứng ra tổ chức đội du kích chuẩn bị sẵn lực lượng để khi có thời cơ là nổi dậy giành chính quyền.Vào khoảng năm 1947-1948, khi ấy tôi là Tiểu đội trưởng của bộ đội Thanh Hóa. Tôi đã được đến ở nhờ gia đình đồng chí Tô Vĩnh Diện, ở thôn Dược Khê, xã Nông Trường, huyện Nông Cống, Thanh Hóa, nay là huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Khi tôi ở đó, anh Tô Vĩnh Diện không có nhà, anh đang đi ở tá điền chăn trâu cắt cỏ, cày bừa cho một gia đình địa chủ ở thôn khác. Thỉnh thoảng anh mới về nhà. Tôi và anh gặp nhau.Cũng như anh Tô Vĩnh Diện, tuổi thơ của tôi cũng đầy khó nhọc, tôi không được ăn học mà đi bán các loại chổi xể, chổi đót rong ruổi suốt ngày trên đường, có khi đi làm phu hồ gánh vôi, gánh gạch ngói cho nên nắng gió đã nhuộm da tôi thành mầu đen. Ðến khi tôi vào du kích, có người còn hỏi: “Chú Ðen cũng vào du kích à?”... Ðại tá Trần Quốc Chân đang kể rồi lấy tay áo lau nước mắt và kể tiếp: “Cụ thân sinh ra Tô Vĩnh Diện là cụ Tô Huy. Cụ rất quý anh em chúng tôi và coi tôi như con nuôi. Nhớ có lần nhà chật, giường chiếu không có, phải ra hè nằm dưới đất. Khi tôi vừa định đặt lưng xuống thì ông cụ vào nhà lấy ra cái nong to, đưa cho tôi rồi bảo, con nằm vào cái nong này cho đỡ lạnh. Ðêm ngủ bên hiên nhà, nằm trên một chiếc nong mà sao tôi thấy lòng mình ấm áp vô cùng”.Vụ Mận thôn nổ ra và cả thôn Mận bị vây hãm trong đó có Tô Vĩnh Diện. Theo lệnh của cấp trên, tôi cùng đơn vị nhanh chóng giải cứu nhân dân. Tô Vĩnh Diện cũng được giải cứu và sau đó anh đi bộ đội luôn.Sau nhiều năm ở tỉnh đội Thanh Hóa, đến năm 1954, tôi được cử đi học pháo cao xạ tại Trung Quốc. Học xong tôi được điều động về Tam Dương, Trung Quốc, rồi do yêu cầu cách mạng lúc bấy giờ, chúng tôi trở về nước. Tôi được bổ nhiệm làm Trung đội trưởng Trung đội 2, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.Những ngày ở chiến trường Điện Biên PhủÐại tá Trần Quốc Chân kể: Trên đường kéo pháo vào trận địa năm 1954, tôi gặp lại Tô Vĩnh Diện. Mừng lắm, dẫu những ngày tháng ấy chúng ta bị thương vong tổn thất rất nhiều, nhưng để bảo đảm bí mật đến cuối cùng, dù bị máy bay giặc bắn phá đến như thế nào đi nữa các đơn vị cũng không được nổ súng. Những ngày tháng đó, tôi và mọi người chỉ biết gạt nước mắt khi đồng đội hy sinh. Càng hy sinh thì ý chí quyết phải giữ bí mật đến cùng để trả thù cho đồng đội ngã xuống càng được tăng lên.Rồi chưa đánh được trận nào thì cấp trên lệnh kéo pháo ra.Tôi còn nhớ như in cái ngày hôm ấy.Ðêm buông xuống, khẩu đội Tô Vĩnh Diện nhận lệnh “kéo pháo ra”. Ðúng lúc khẩu pháo 37 ly rời khỏi nơi trú ẩn, bám vào “đường kéo pháo số 0” thì địch nã pháo từ Mường Thanh lên, máy bay dội bom trên trời xuống. Anh em nằm rạp tránh. Lực giữ pháo yếu đi và... dây tời đứt. Khẩu pháo lăn qua chèn, chiến sĩ Lê Văn Chi lái càng phía taluy âm bị hất xuống vực. Tô Vĩnh Diện lập tức bỏ càng pháo bên taluy dương, chuyển sang taluy âm cản pháo... Khi pháo lao xuống, tôi bị chân pháo gạt bay ra xa. Tôi nhổm đầu cố bò lên thì nhìn thấy chỉ còn duy nhất Tô Vĩnh Diện dùng vai tì vào càng đẩy, nhưng trọng lượng cộng với lực lao quá lớn, sức người có hạn nên Tô Vĩnh Diện đã nằm ngang thân bánh pháo, đế pháo đè lên đầu anh.Hành động chợt lóe ấy chính là khoảnh khắc định mệnh... Anh Tô Vĩnh Diện và chiếc mũ sắt đã chặn đứng khẩu pháo đang theo đà xuống vực. Tôi phát lệnh chèn lìm. Khi tôi bò lên và lao xuống dùng xẻng đào thấp đế pháo và lôi được đầu anh Diện ra thì anh chỉ còn thoi thóp thở. Tôi đặt anh lên đùi mình, dù sức cạn nhưng môi anh mấp máy trong hơi thở thì thào đủ để một người em như tôi hiểu “Pháo có còn không?”. Tôi bảo: Anh ơi... anh ơi...! Pháo an toàn rồi. Anh ấy nhắm nghiền mắt. Chúng tôi tức tốc đưa anh về trạm xá Tẩu Pung (xã Nà Nhạn), nhưng anh Tô Vĩnh Diện đã hy sinh trên đường đến trạm xá. Lúc đó là 22 giờ ngày 28 tháng Chạp (tức ngày 1/2/1954).Sau phút bàng hoàng, toàn khẩu đội hô vang lời thề bằng mọi giá đưa pháo xuống “khỏe mạnh”, để hẹn ngày mang pháo vào, giã đòn thù lên đầu giặc. 5 giờ sáng cùng đêm, khẩu pháo có hồn, cốt, máu, xương của anh Tô Vĩnh Diện được đồng đội đưa thành công xuống tập kết tại hủm Nước Xoáy, để hôm sau kịp dự lễ truy điệu người anh hùng kiên trung, quả cảm - Kể đến đây Ðại tá Trần Quốc Chân bật khóc.Hiện dẫu Ðại tá Trần Quốc Chân không còn, nhưng ánh mắt rạng ngời của người lính pháo khi kể về người anh kết nghĩa, người đồng đội của mình vẫn vẹn nguyên trong tâm trí tôi. Tấm gương dũng cảm hy sinh của Tô Vĩnh Diện được truyền đi khắp mặt trận. Ðó không chỉ là nguồn cổ vũ sức mạnh vô cùng to lớn để bộ đội Pháo Cao xạ nói riêng và mặt trận năm ấy nói chung tiến lên tiêu diệt địch tại sào huyệt cuối cùng mà cả trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và cả trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.NGÔ TIẾN MẠNHAnh hùng Tô Vĩnh Diện70 năm Ngày truyền thống bộ đội Pháo Cao xạBảo tàng Phòng không-Không quân Thanh HóaCó thể bạn quan tâm
Khai thác hiệu quả lợi thế vụ đông
Phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ Thanh Hóa
Cảnh giác với thủ đoạn lừa trúng thưởng
Xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng ở Thanh Hóa
Khai thác tri thức bản địa để phát triển bài thuốc y học cổ truyền
Hiện thực hóa “Du lịch Thanh Hóa-hương sắc bốn mùa”
[Infographic] Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025-2030
[Video] Nga thông tin về cuộc tập kích UAV vào nơi ở Tổng thống Nga V. Putin
Thành phố Hồ Chí Minh tuyên dương 12 công dân trẻ tiêu biểu năm 2025
Các sự kiện, hoạt động tiêu biểu của Quốc hội năm 2025
Tổ chức Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm
Chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026-2030
Điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, hiệu quả, nhất quán ổn định kinh tế vĩ mô
Chủ động, sáng tạo, phát huy sức mạnh tổng hợp
Đối ngoại Việt Nam tích cực góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của đất nước
Cảnh sát biển Việt Nam nêu cao tinh thần chủ động, giữ vững sự bình yên vùng biển của Tổ quốc
Hà Nội quyết liệt giải phóng mặt bằng các dự án giao thông trọng điểm
Dấu ấn Việt Nam trong đối ngoại đa phương
Năm mới 2026 - Niềm tin và vận hội mới
[Ảnh] Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị tổng kết công tác năm 2025 ngành nông nghiệp và môi trường
[Video] Thời sự 24h ngày 31/12/2025: 10 sự kiện nổi bật năm 2025
Ấn tượng “Hành trình hữu nghị Việt-Trung”
Công bố các Nghị quyết của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV
Công an thành phố Cần Thơ tập trung bảo vệ tốt an ninh trật tự, an toàn xã hội
Điện mừng Quốc khánh Cuba
Đồng chí Dương Trung Ý được bổ nhiệm giữ chức Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản
Đồng chí Hoàng Trung Dũng giữ chức Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương
Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hà giữ chức Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng
Công nghiệp hóa, số hóa ngành nông nghiệp tiếp tục là trụ đỡ của nền kinh tế
Học viện Quân y đổi mới, nâng cao chất lượng công tác quản lý tư tưởng, kỷ luật
Lần đầu tiên Việt Nam có nữ sĩ quan trúng tuyển vào vị trí của Văn phòng Liên hợp quốc
[Ảnh] Đồng chí Dương Trung Ý giữ chức Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản
[Ảnh] Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hà giữ chức Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng
Chủ tịch nước Lương Cường tiếp các Đại sứ Saudi Arabia và Philippines chào từ biệt
[Ảnh] Chủ tịch nước Lương Cường tiếp Đại sứ các nước đến chào từ biệt
Phát huy trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên phát triển mới
Cổng thông tin điện tử Đảng Cộng sản Việt NamBáo điện tử Chính phủThông tấn xã Việt NamĐài Tiếng nói Việt NamBáo điện tử Quân đội nhân dânBáo Nhân Dân điện tửTổng Biên tập: Lê Quốc MinhTrụ sở chính: 71 Hàng Trống - Hà Nội.Tel: (84) 24 382 54231/382 54232 Fax: (84) 24 382 55593.E-mail: nhandandientu@nhandan.vn
Bộ đội Trung đoàn 224 (Ðoàn Tô Vĩnh Diện), Sư đoàn Phòng không 375 (Quân chủng Phòng không-Không quân) luyện tập phương án sẵn sàng chiến đấu.Ðầu Xuân năm 2014, tôi tình cờ gặp Ðại tá Trần Quốc Chân (nguyên Trung đội trưởng Trung đội 8, người trực tiếp chỉ huy Khẩu đội Tô Vĩnh Diện), khi ông đang lặng lẽ ngồi bên khẩu pháo vừa được Nhà nước công nhận là Bảo vật quốc gia tại Bảo tàng Phòng không-Không quân, ông đã kể cho chúng tôi nghe chuyện về Anh hùng Tô Vĩnh Diện.Từ những ngày ở quê hương Thanh HóaTháng 3/1945, tôi rời quê mình ở Trường Thi, Thanh Hóa để lên đường vào bộ đội. Sau một thời gian, tôi được điều động về Ðại đội 879 quân chủ lực tỉnh đội Thanh Hóa, sau đó được điều động về hoạt động tại thôn Dược Khê, xã Nông Cống, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa và ở ngay trong nhà của cụ Tô Huy. Khi phát xít Nhật đảo chính thực dân Pháp, ở quê tôi lúc đó cán bộ Việt minh từ Chiến khu Ngọc Trạo về thâm nhập làng tôi là làng Cầu Sùng, xã Ðông Thọ, huyện Ðông Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Lãnh đạo đã bí mật thông qua các anh, các chị lớn tuổi đứng ra tổ chức đội du kích chuẩn bị sẵn lực lượng để khi có thời cơ là nổi dậy giành chính quyền.Vào khoảng năm 1947-1948, khi ấy tôi là Tiểu đội trưởng của bộ đội Thanh Hóa. Tôi đã được đến ở nhờ gia đình đồng chí Tô Vĩnh Diện, ở thôn Dược Khê, xã Nông Trường, huyện Nông Cống, Thanh Hóa, nay là huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Khi tôi ở đó, anh Tô Vĩnh Diện không có nhà, anh đang đi ở tá điền chăn trâu cắt cỏ, cày bừa cho một gia đình địa chủ ở thôn khác. Thỉnh thoảng anh mới về nhà. Tôi và anh gặp nhau.Cũng như anh Tô Vĩnh Diện, tuổi thơ của tôi cũng đầy khó nhọc, tôi không được ăn học mà đi bán các loại chổi xể, chổi đót rong ruổi suốt ngày trên đường, có khi đi làm phu hồ gánh vôi, gánh gạch ngói cho nên nắng gió đã nhuộm da tôi thành mầu đen. Ðến khi tôi vào du kích, có người còn hỏi: “Chú Ðen cũng vào du kích à?”... Ðại tá Trần Quốc Chân đang kể rồi lấy tay áo lau nước mắt và kể tiếp: “Cụ thân sinh ra Tô Vĩnh Diện là cụ Tô Huy. Cụ rất quý anh em chúng tôi và coi tôi như con nuôi. Nhớ có lần nhà chật, giường chiếu không có, phải ra hè nằm dưới đất. Khi tôi vừa định đặt lưng xuống thì ông cụ vào nhà lấy ra cái nong to, đưa cho tôi rồi bảo, con nằm vào cái nong này cho đỡ lạnh. Ðêm ngủ bên hiên nhà, nằm trên một chiếc nong mà sao tôi thấy lòng mình ấm áp vô cùng”.Vụ Mận thôn nổ ra và cả thôn Mận bị vây hãm trong đó có Tô Vĩnh Diện. Theo lệnh của cấp trên, tôi cùng đơn vị nhanh chóng giải cứu nhân dân. Tô Vĩnh Diện cũng được giải cứu và sau đó anh đi bộ đội luôn.Sau nhiều năm ở tỉnh đội Thanh Hóa, đến năm 1954, tôi được cử đi học pháo cao xạ tại Trung Quốc. Học xong tôi được điều động về Tam Dương, Trung Quốc, rồi do yêu cầu cách mạng lúc bấy giờ, chúng tôi trở về nước. Tôi được bổ nhiệm làm Trung đội trưởng Trung đội 2, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.Những ngày ở chiến trường Điện Biên PhủÐại tá Trần Quốc Chân kể: Trên đường kéo pháo vào trận địa năm 1954, tôi gặp lại Tô Vĩnh Diện. Mừng lắm, dẫu những ngày tháng ấy chúng ta bị thương vong tổn thất rất nhiều, nhưng để bảo đảm bí mật đến cuối cùng, dù bị máy bay giặc bắn phá đến như thế nào đi nữa các đơn vị cũng không được nổ súng. Những ngày tháng đó, tôi và mọi người chỉ biết gạt nước mắt khi đồng đội hy sinh. Càng hy sinh thì ý chí quyết phải giữ bí mật đến cùng để trả thù cho đồng đội ngã xuống càng được tăng lên.Rồi chưa đánh được trận nào thì cấp trên lệnh kéo pháo ra.Tôi còn nhớ như in cái ngày hôm ấy.Ðêm buông xuống, khẩu đội Tô Vĩnh Diện nhận lệnh “kéo pháo ra”. Ðúng lúc khẩu pháo 37 ly rời khỏi nơi trú ẩn, bám vào “đường kéo pháo số 0” thì địch nã pháo từ Mường Thanh lên, máy bay dội bom trên trời xuống. Anh em nằm rạp tránh. Lực giữ pháo yếu đi và... dây tời đứt. Khẩu pháo lăn qua chèn, chiến sĩ Lê Văn Chi lái càng phía taluy âm bị hất xuống vực. Tô Vĩnh Diện lập tức bỏ càng pháo bên taluy dương, chuyển sang taluy âm cản pháo... Khi pháo lao xuống, tôi bị chân pháo gạt bay ra xa. Tôi nhổm đầu cố bò lên thì nhìn thấy chỉ còn duy nhất Tô Vĩnh Diện dùng vai tì vào càng đẩy, nhưng trọng lượng cộng với lực lao quá lớn, sức người có hạn nên Tô Vĩnh Diện đã nằm ngang thân bánh pháo, đế pháo đè lên đầu anh.Hành động chợt lóe ấy chính là khoảnh khắc định mệnh... Anh Tô Vĩnh Diện và chiếc mũ sắt đã chặn đứng khẩu pháo đang theo đà xuống vực. Tôi phát lệnh chèn lìm. Khi tôi bò lên và lao xuống dùng xẻng đào thấp đế pháo và lôi được đầu anh Diện ra thì anh chỉ còn thoi thóp thở. Tôi đặt anh lên đùi mình, dù sức cạn nhưng môi anh mấp máy trong hơi thở thì thào đủ để một người em như tôi hiểu “Pháo có còn không?”. Tôi bảo: Anh ơi... anh ơi...! Pháo an toàn rồi. Anh ấy nhắm nghiền mắt. Chúng tôi tức tốc đưa anh về trạm xá Tẩu Pung (xã Nà Nhạn), nhưng anh Tô Vĩnh Diện đã hy sinh trên đường đến trạm xá. Lúc đó là 22 giờ ngày 28 tháng Chạp (tức ngày 1/2/1954).Sau phút bàng hoàng, toàn khẩu đội hô vang lời thề bằng mọi giá đưa pháo xuống “khỏe mạnh”, để hẹn ngày mang pháo vào, giã đòn thù lên đầu giặc. 5 giờ sáng cùng đêm, khẩu pháo có hồn, cốt, máu, xương của anh Tô Vĩnh Diện được đồng đội đưa thành công xuống tập kết tại hủm Nước Xoáy, để hôm sau kịp dự lễ truy điệu người anh hùng kiên trung, quả cảm - Kể đến đây Ðại tá Trần Quốc Chân bật khóc.Hiện dẫu Ðại tá Trần Quốc Chân không còn, nhưng ánh mắt rạng ngời của người lính pháo khi kể về người anh kết nghĩa, người đồng đội của mình vẫn vẹn nguyên trong tâm trí tôi. Tấm gương dũng cảm hy sinh của Tô Vĩnh Diện được truyền đi khắp mặt trận. Ðó không chỉ là nguồn cổ vũ sức mạnh vô cùng to lớn để bộ đội Pháo Cao xạ nói riêng và mặt trận năm ấy nói chung tiến lên tiêu diệt địch tại sào huyệt cuối cùng mà cả trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và cả trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.NGÔ TIẾN MẠNHAnh hùng Tô Vĩnh Diện70 năm Ngày truyền thống bộ đội Pháo Cao xạBảo tàng Phòng không-Không quân Thanh HóaCó thể bạn quan tâm
