Anh hùng Tô Vĩnh Diện trong ký ức của người em kết nghĩa
Ðại tá Trần Quốc Chân đã về với thế giới người hiền, tuy nhiên, trong ký ức chúng tôi luôn nhớ câu chuyện ông kể trong nước mắt ngày nào về Anh hùng Tô Vĩnh Diện, người anh kết nghĩa, người đồng hương, đồng chí kiên trung đến giây phút cuối cùng.
Ðầu Xuân năm 2014, tôi tình cờ gặp Ðại tá Trần Quốc Chân (nguyên Trung đội trưởng Trung đội 8, người trực tiếp chỉ huy Khẩu đội Tô Vĩnh Diện), khi ông đang lặng lẽ ngồi bên khẩu pháo vừa được Nhà nước công nhận là Bảo vật quốc gia tại Bảo tàng Phòng không-Không quân, ông đã kể cho chúng tôi nghe chuyện về Anh hùng Tô Vĩnh Diện.
Từ những ngày ở quê hương Thanh Hóa
Tháng 3/1945, tôi rời quê mình ở Trường Thi, Thanh Hóa để lên đường vào bộ đội. Sau một thời gian, tôi được điều động về Ðại đội 879 quân chủ lực tỉnh đội Thanh Hóa, sau đó được điều động về hoạt động tại thôn Dược Khê, xã Nông Cống, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa và ở ngay trong nhà của cụ Tô Huy. Khi phát xít Nhật đảo chính thực dân Pháp, ở quê tôi lúc đó cán bộ Việt minh từ Chiến khu Ngọc Trạo về thâm nhập làng tôi là làng Cầu Sùng, xã Ðông Thọ, huyện Ðông Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Lãnh đạo đã bí mật thông qua các anh, các chị lớn tuổi đứng ra tổ chức đội du kích chuẩn bị sẵn lực lượng để khi có thời cơ là nổi dậy giành chính quyền.
Vào khoảng năm 1947-1948, khi ấy tôi là Tiểu đội trưởng của bộ đội Thanh Hóa. Tôi đã được đến ở nhờ gia đình đồng chí Tô Vĩnh Diện, ở thôn Dược Khê, xã Nông Trường, huyện Nông Cống, Thanh Hóa, nay là huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Khi tôi ở đó, anh Tô Vĩnh Diện không có nhà, anh đang đi ở tá điền chăn trâu cắt cỏ, cày bừa cho một gia đình địa chủ ở thôn khác. Thỉnh thoảng anh mới về nhà. Tôi và anh gặp nhau.
Cũng như anh Tô Vĩnh Diện, tuổi thơ của tôi cũng đầy khó nhọc, tôi không được ăn học mà đi bán các loại chổi xể, chổi đót rong ruổi suốt ngày trên đường, có khi đi làm phu hồ gánh vôi, gánh gạch ngói cho nên nắng gió đã nhuộm da tôi thành mầu đen. Ðến khi tôi vào du kích, có người còn hỏi: “Chú Ðen cũng vào du kích à?”... Ðại tá Trần Quốc Chân đang kể rồi lấy tay áo lau nước mắt và kể tiếp: “Cụ thân sinh ra Tô Vĩnh Diện là cụ Tô Huy. Cụ rất quý anh em chúng tôi và coi tôi như con nuôi. Nhớ có lần nhà chật, giường chiếu không có, phải ra hè nằm dưới đất. Khi tôi vừa định đặt lưng xuống thì ông cụ vào nhà lấy ra cái nong to, đưa cho tôi rồi bảo, con nằm vào cái nong này cho đỡ lạnh. Ðêm ngủ bên hiên nhà, nằm trên một chiếc nong mà sao tôi thấy lòng mình ấm áp vô cùng”.
