Anh hùng Tô Vĩnh Diện và câu chuyện lấy thân mình cứu pháo trong chiến dịch Điện Biên Phủ
Tô Vĩnh Diện (1924–1954) là chiến sĩ thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn
367, Quân đội nhân dân Việt Nam. Sinh ra trong một gia đình nghèo tại xã Nông Trường,
huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, anh sớm giác ngộ cách mạng và xung phong nhập ngũ
năm 1949. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, Tô Vĩnh Diện đã lập chiến công xuất
sắc, tiêu biểu nhất là hành động dũng cảm tuyệt đối lấy thân mình chèn pháo để cứu vũ khí
của đơn vị, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung và trở thành biểu tượng sáng ngời của
chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Đầu năm 1954, để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược tại Điện Biên Phủ, quân đội ta
thực hiện chủ trương tác chiến "đánh chắc, tiến chắc". Nhiệm vụ trọng tâm khi đó là phải
kéo các cỗ pháo nặng hàng tấn vào trận địa qua những cung đường rừng núi Tây Bắc vô
cùng hiểm trở, dốc cao và vực sâu. Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, khẩu đội của Tô Vĩnh
Diện nhận lệnh kéo pháo qua một đoạn đường dốc nguy hiểm, vừa hẹp vừa trơn trượt do
sương mù và mưa bão.
Do sức nặng của cỗ pháo kết hợp với dốc thẳng đứng, bất ngờ dây tời bị đứt. Khẩu pháo
trượt dốc và lao nhanh xuống vực sâu, đe dọa trực tiếp đến tính mạng các chiến sĩ và trang
bị vũ khí tối quan trọng của chiến dịch. Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, đặt nhiệm
vụ bảo vệ pháo lên trên hết, Tô Vĩnh Diện đã dũng cảm lao ra chặn trước vành bánh pháo,
dùng chính tấm thân mình chèn vào càng pháo để ghìm giữ lại.
Hành động quả cảm của anh đã chặn đứng cỗ pháo sát bờ vực, giữ lại tài sản quý giá cho
quân đội, nhưng anh đã bị thương rất nặng và anh dũng hy sinh. Trước khi nhắm mắt ra đi,
câu hỏi đầu tiên của anh dành cho đồng đội vẫn là: "Pháo có việc gì không?". Tấm gương
của Tô Vĩnh Diện đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần quyết chiến quyết thắng của toàn quân trên
mặt trận Điện Biên Phủ. Anh được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực
lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhất. Câu chuyện về anh để lại
bài học giáo dục sâu sắc cho các thế hệ sau về lòng trung thành tuyệt đối, tinh thần trách
nhiệm và sự hy sinh quên mình vì Tổ quốc.
