-Anh hùng Trần Bình Trọng – 'Ta thà làm quỷ nước Nam chứ không thà làm vương đất Bắc'

Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên Mông lần thứ hai (1285), câu nói dõng dạc của Danh tướng Trần Bình Trọng trước họng súng kẻ thù đã trở thành một biểu tượng bất tử cho chí khí kiên trung, lòng tự tôn dân tộc và thà chết chứ nhất quyết không chịu làm nô lệ.

Trần Bình Trọng (1259 - 1285) là một danh tướng nhà Trần, gốc họ Lê (cháu nội của Vua Lê Đại Hành), do lập nhiều chiến công nên được triều đình ban quốc tính họ Trần. Ông nổi tiếng là người quả cảm, giỏi võ nghệ và hết mực trung thành với Tổ quốc.

Năm 1285, 50 vạn quân Nguyên Mông do Thoát Hoan chỉ huy tràn sang xâm lược nước ta. Trước sức mạnh hung hãn ban đầu của giặc, triều đình nhà Trần thực hiện chiến thuật rút lui chiến lược để bảo toàn lực lượng. Trần Bình Trọng được giao trọng trách vô cùng hiểm nguy: chỉ huy một bộ phận quân dũng cảm bám trụ tại vùng Thiên Mạc (nay thuộc Hưng Yên) để chặn đánh, kìm chân đại quân Thoát Hoan, bảo vệ an toàn cho Thượng hoàng Trần Thánh Tông và Vua Trần Nhân Tông rút lui.

Trận chiến tại thiên Mạc diễn ra cực kỳ bất cẩn. Do lực lượng quá chênh lệch, sau nhiều giờ chiến đấu dũng cảm tiêu diệt nhiều sinh lực địch, Trần Bình Trọng không may bị quân Nguyên bắt sống. Biết ông là một tướng lĩnh cấp cao của nhà Trần, tướng giặc đã dùng mọi thủ đoạn từ tra tấn đến dụ dỗ, hứa hẹn sẽ phong vương, ban chức tước cao sang nếu ông chịu đầu hàng và chỉ đường bắt Vua Trần.

Trước những lời dụ dỗ ngon ngọt của kẻ thù, Trần Bình Trọng vẫn thẳng lưng, ngẩng cao đầu khinh bỉ. Ông đã dõng dạc trả lời tướng giặc bằng một câu nói bất hủ ghi danh vào sử sách: "Ta thà làm quỷ nước Nam, chứ không thà làm vương đất Bắc!". Bất lực trước chí khí sắt đá ấy, quân Nguyên đã sát hại ông vào tháng 2/1285 khi ông mới 26 tuổi. Tấm gương hy sinh lẫm liệt của ông mãi là ngọn đuốc soi sáng lòng yêu nước Việt Nam.