ANH HÙNG TRẦN CAN

Khát vọng tòng quân và ý chí kiên cường của người lính trẻ Trần Can sinh năm 1931 tại vùng quê Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Ngay từ thuở thiếu thời, trong trái tim cậu bé Can đã sớm rực cháy khát vọng được khoác áo bộ đội, cầm súng giết giặc cứu nước. Lòng yêu nước ấy mãnh liệt đến mức khi lớn lên, dẫu thể trạng ốm yếu, anh vẫn kiên trì ba lần viết đơn tình nguyện xin nhập ngũ. Ba lần bị từ chối là ba lần anh thêm nung nấu quyết tâm. Phải đến lần thứ tư vào năm 1951, ước nguyện cháy bỏng của người thanh niên xứ Nghệ mới được chấp thuận. Từ ngày bước chân vào quân ngũ, Trần Can luôn nổi bật với lối chiến đấu dũng cảm, mưu trí và tài chỉ huy hết sức linh hoạt. Dù trong hoàn cảnh khó khăn, ác liệt đến đâu, anh vẫn kiên quyết dẫn đầu đơn vị lao lên phía trước, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Lá cờ Quyết chiến Quyết thắng tung bay trên cứ điểm Him Lam Bước vào trận đánh đồi Him Lam - trận mở màn mang ý nghĩa sống còn của chiến dịch Điện Biên Phủ, Trần Can vinh dự được giao trọng trách chỉ huy tiểu đội thọc sâu tiêu diệt sở chỉ huy địch và cắm lá cờ "Quyết chiến, quyết thắng" của Hồ Chủ tịch lên nóc đồn Pháp. Khi tiếng súng lệnh vừa nổ, mặc cho hỏa lực từ phía quân Pháp bắn ra dữ dội, anh vẫn dũng mãnh dẫn đầu tiểu đội vượt qua các lô cốt tiền duyên. Mũi tiến công của anh oai phong và sắc bén như một nhát dao nhọn thọc thẳng vào giữa tim gan địch. Bằng sự quả cảm phi thường, anh nhảy lên lô cốt cắm phấp phới lá cờ vinh quang. Ngay sau đó, anh tiếp tục chỉ huy tiểu đội đánh sâu vào hầm ngầm, tiêu diệt đám lính Pháp còn sót lại, tóm gọn 25 tên tù binh và tịch thu vô số vũ khí của kẻ thù.

Cuộc chiến đấu sinh tử giữ vững điểm cao 507 Thử thách tàn khốc nhất đến với anh trong trận đánh điểm cao 507. Trần Can dũng cảm dẫn đầu tiểu đội xông lên áp đảo quân Pháp, đánh chiếm thành công mỏm cột cờ. Không cam chịu thất bại, quân Pháp điên cuồng vãi đạn dữ dội hòng chiếm lại trận địa. Cuộc chiến giành giật nhau từng thước đất diễn ra vô cùng quyết liệt. Trần Can cùng đồng đội kiên quyết giữ vững vị trí, đánh bại liên tiếp 4 đợt phản kích của địch. Lúc bấy giờ, cán bộ đại đội đều đã thương vong hết, bản thân Trần Can cũng mang thương tích trên người, nhưng anh vẫn nén đau đớn, quyết tâm đứng ra thay thế cán bộ đại đội, trực tiếp chỉ huy bộ đội chiến đấu kiên cường suốt đêm thâu.

Ngã xuống vào rạng đông ngày toàn thắng Sáng hôm sau, dẫu sức lực đã suy giảm vì vết thương, người chỉ huy ấy vẫn gắng gượng tập trung anh em thương binh nhẹ lại, ân cần động viên bộ đội, chấn chỉnh tổ chức và củng cố lại trận địa. Quân Pháp lại dội pháo và phản kích dữ dội, hòng đánh bại quân ta để giành lại cửa ngõ tiến vào Mường Thanh. Đứng vững như một bức tường thành, Trần Can chỉ huy đơn vị đánh tan đợt phản kích của chúng, kiên quyết bám trụ trận địa, tạo thế thuận lợi cho đơn vị bạn tiến thẳng vào Mường Thanh. Anh đã hy sinh vô cùng anh dũng vào sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954 - đúng vào ngày kết thúc chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Khi ngã xuống, Trần Can đang mang trọng trách là Đại đội phó bộ binh thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312, đồng thời là một Đảng viên kiên trung của Đảng Cộng sản Việt Nam. Để ghi nhận những chiến công vĩ đại và sự hy sinh cao cả ấy, liệt sĩ Trần Can đã được Nhà nước vinh dự tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Nhì.