ANH HÙNG TRẦN CAN: NGƯỜI CẮM CỜ TRÊN CỨ ĐIỂM HIM LAM [Đoàn trường THPT Hai Bà Trưng]

Anh hùng Trần Can sinh năm 1931 tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại vùng đất giàu truyền thống cách mạng, ngay từ nhỏ, Trần Can đã nuôi dưỡng lòng yêu nước mãnh liệt. Điểm đáng ngưỡng mộ nhất trong thời trẻ của ông chính là quyết tâm nhập ngũ. Dù sức khỏe yếu, thể hình nhỏ bé khiến ông bị từ chối tới 3 lần khi đi khám tuyển, nhưng Trần Can không bỏ cuộc. Đến lần thứ 4, bằng sự kiên trì thuyết phục, ông mới chính thức được đứng vào hàng ngũ quân đội vào năm 1951.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, Trần Can giữ chức vụ Đại đội phó bộ binh thuộc Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Ông là một cán bộ chỉ huy mưu trí, luôn có mặt ở những nơi khó khăn nhất. Trong trận mở màn chiến dịch vào cứ điểm Him Lam, Trần Can được giao nhiệm vụ chỉ huy tiểu đội chủ công. Trước hỏa lực dữ dội của địch, ông đã bình tĩnh dẫn dắt đơn vị vượt qua các lớp rào gai, phá tan lô cốt tiền tiêu. Hình ảnh Trần Can cắm lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" lên đỉnh sở chỉ huy cứ điểm Him Lam đã trở thành biểu tượng cho sự khởi đầu thắng lợi của chiến dịch. Trong đợt tấn công cuối cùng vào tháng 5/1954, đơn vị của Trần Can nhận nhiệm vụ đánh chiếm điểm cao 507 – một vị trí cửa ngõ cực kỳ quan trọng dẫn vào trung tâm tập đoàn cứ điểm của địch. Ông đã trực tiếp chỉ huy bộ đội đánh chiếm từng hầm ngầm, đẩy lùi nhiều đợt phản kích của quân Pháp. Dù bản thân bị thương, ông vẫn không rời trận địa, tiếp tục động viên chiến sĩ giữ vững trận địa cho đến khi quân ta làm chủ hoàn toàn điểm cao này. Trần Can đã ngã xuống vào sáng ngày 07/5/1954, ngay trong những giờ phút cuối cùng của cuộc tấn công vào hầm Đờ Cát. Anh hy sinh khi chỉ còn vài giờ nữa là tiếng súng tại chiến trường Điện Biên Phủ hoàn toàn tắt lịm, đánh dấu sự kết thúc của thực dân Pháp tại Đông Dương. Người anh hùng trẻ tuổi ra đi khi mới 23 tuổi, để lại một tấm gương sáng ngời về tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc của ông, Đảng và Nhà nước đã trao tặng nhiều danh hiệu cao quý: Năm 1956: Được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Huân chương Quân công hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Nhất. Lời điếu văn ghi lại: "Trần Can là một cán bộ gương mẫu, dũng cảm, mưu trí, luôn tận tụy với nhiệm vụ, hết lòng thương yêu đồng đội, được mọi người tin cậy và yêu mến."

Ngày nay, tên của anh hùng Trần Can được đặt cho nhiều đường phố lớn tại Hà Nội, Điện Biên, Nghệ An và nhiều trường học trên cả nước nhằm giáo dục thế hệ trẻ về lòng dũng cảm và đức hy sinh.