Anh hùng Trần Can - Người cắm lá cờ chiến thắng trên cứ điểm Him Lam
Nguyễn Phương Anh
Nhập ngũ năm 1951, Trần Can luôn tỏ ra là một người chỉ huy dũng cảm, mưu trí. Trong trận đánh mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ vào cứ điểm Him Lam ngày 13/3/1954, Trần Can đã dẫn đầu tiểu đội bộc phá vượt qua vô số dải rào gai, dũng cảm đánh chiếm lô cốt cố thủ của địch.
Nhập ngũ tháng 5/1951 vào Trung đoàn 209, Đại đoàn 312, dù tuổi đời còn trẻ nhưng Trần Can đã sớm bộc lộ phẩm chất của một người chỉ huy dũng cảm, mưu trí, chiến đấu linh hoạt. Trong quá trình công tác, ông luôn là tấm gương cổ vũ phong trào thi đua giết giặc lập công sôi nổi trong toàn đơn vị, được đồng đội tin yêu và cấp trên tín nhiệm giao những nhiệm vụ khó khăn nhất.
Đêm 13/3/1954, chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn bằng trận đánh vào cứ điểm Him Lam — trung tâm phòng ngự kiên cố bậc nhất trong toàn bộ tập đoàn cứ điểm của thực dân Pháp, do một tiểu đoàn lê dương thiện chiến thuộc Lữ đoàn Lê dương số 13 trấn giữ, được bố trí thành ba cụm cứ điểm vừa độc lập tác chiến, vừa có thể chi viện hỏa lực cho nhau.
Trong trận đánh then chốt mở đầu chiến dịch ấy, Trần Can được giao nhiệm vụ chỉ huy tiểu đội bộc phá, đảm nhận vai trò mũi nhọn thọc sâu. Trước mắt tiểu đội là hệ thống phòng ngự dày đặc với vô số lớp rào dây thép gai chằng chịt, cùng hỏa lực bắn chặn dữ dội từ các lô cốt của địch. Không hề nao núng, Trần Can bình tĩnh chỉ huy đồng đội áp sát, dùng bộc phá liên tục mở cửa, phá tan từng lớp rào cản, tạo đường tiến cho lực lượng phía sau. Băng qua làn đạn, vượt qua các lô cốt tiền duyên, ông dẫn đầu tiểu đội xông thẳng vào trong, đánh giáp lá cà quyết liệt để đánh chiếm lô cốt cố thủ — nơi đặt sở chỉ huy của địch tại cứ điểm.
Ngay trong thời khắc ác liệt và quyết định ấy, chớp lấy thời cơ, Trần Can nhảy vọt lên khỏi giao thông hào, cắm lá cờ "Quyết chiến quyết thắng" của Hồ Chủ tịch trao tặng lên nóc lô cốt vừa chiếm được. Đây chính là lá cờ đầu tiên của quân đội ta tung bay trên cứ điểm địch tại chiến trường Điện Biên Phủ, trở thành biểu tượng cổ vũ mạnh mẽ tinh thần xông lên tiêu diệt địch của toàn đơn vị. Ngay sau đó, ông tiếp tục chỉ huy tiểu đội đánh vào từng ngách trong lô cốt, bắt sống một tên quan ba lê dương, góp phần cùng đơn vị bắt sống 25 tên địch và thu được nhiều vũ khí, trang bị.
Chiến công vang dội trong trận mở màn tại Him Lam đã đặt nền móng vững chắc cho những thắng lợi tiếp theo của chiến dịch, đồng thời khẳng định bản lĩnh và tài chỉ huy xuất sắc của người đại đội phó trẻ tuổi — người sau này tiếp tục lập nhiều chiến công cho đến khi anh dũng hy sinh vào đúng buổi sáng toàn thắng, ngày 7/5/1954.
Mặc cho hỏa lực địch dội xuống dữ dội, ông vẫn hiên ngang lao lên đỉnh lô cốt chính và cắm cao lá cờ chiến thắng. Tiếp đó, trong trận đánh chiếm điểm cao 507, ông tiếp tục chỉ huy đơn vị giữ vững trận địa dù bị thương nặng và hy sinh chỉ vài giờ trước khi toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ sụp đổ.
