anh hùng Trần Cao Vân (1)
Trần Cao Vân sinh năm 1866 tại huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc khu vực Quảng Nam – Đà Nẵng). Ông lớn lên trong bối cảnh đất nước rơi vào ách thống trị của thực dân Pháp, triều đình phong kiến dần suy yếu, nhân dân lầm than. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc trong Trần Cao Vân lòng yêu nước nồng nàn và ý chí quyết tâm cứu nước.
Từ khi còn trẻ, Trần Cao Vân nổi tiếng là người học rộng, hiểu sâu, có tư tưởng tiến bộ. Không chấp nhận con đường cầu an hay thỏa hiệp với giặc, ông sớm tham gia các phong trào yêu nước chống Pháp. Với niềm tin rằng muốn cứu nước phải thức tỉnh lòng yêu nước của nhân dân, ông tích cực tuyên truyền, vận động quần chúng, liên kết với các chí sĩ yêu nước trong và ngoài tỉnh.
Đầu thế kỷ XX, Trần Cao Vân trở thành một trong những nhân vật nòng cốt của phong trào Duy Tân ở Trung Kỳ. Ông cùng các chí sĩ như Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng cổ vũ tinh thần canh tân đất nước, khơi dậy lòng tự hào dân tộc, chống lại ách đô hộ của thực dân Pháp. Trong phong trào ấy, Trần Cao Vân được biết đến là người kiên quyết, quyết liệt, chủ trương dùng hành động mạnh mẽ để giành lại độc lập cho dân tộc.
Năm 1916, trước cảnh nước mất, dân khổ, Trần Cao Vân cùng vua Duy Tân và các đồng chí yêu nước quyết định tổ chức khởi nghĩa chống Pháp. Cuộc khởi nghĩa tuy chưa kịp nổ ra đã bị lộ, nhưng tinh thần yêu nước và khí phách của những người tham gia đã làm rung động lòng người. Trần Cao Vân bị thực dân Pháp bắt và xử chém tại Huế.
Trước lúc hy sinh, ông vẫn bình thản, hiên ngang, không hề khuất phục trước kẻ thù. Sự hy sinh của Trần Cao Vân trở thành biểu tượng sáng ngời của khí tiết người chí sĩ yêu nước, thể hiện tinh thần “thà chết cho Tổ quốc, quyết không làm nô lệ”.
Tên tuổi Trần Cao Vân mãi mãi gắn liền với truyền thống cách mạng của Quảng Nam – Đà Nẵng, là tấm gương tiêu biểu cho lớp người yêu nước đầu thế kỷ XX, góp phần chuẩn bị về tư tưởng và tinh thần cho các phong trào cách mạng sau này.
