Anh hùng Trần Cừ – người cán bộ trung đội lấy thân mình lấp họng súng
Năm 1920, tại xã Đức Bác, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc, Trần Cừ ra đời trong một gia đình nông dân nghèo. Quê hương chìm trong ách đô hộ của thực dân Pháp, anh sớm nếm trải cảnh áp bức, bóc lột. Năm 1946, khi tiếng súng Toàn quốc kháng chiến bùng nổ, Trần Cừ hăng hái xung phong nhập ngũ. Nhờ tính cách gan dạ, mưu trí và luôn quan tâm đến đồng đội, anh được cấp trên tin tưởng giao phó cương vị Trung đội trưởng thuộc Trung đoàn 165, Đại đoàn 312 – đơn vị chủ lực tham gia những trận đánh quyết liệt nhất trên chiến trường trung du và miền núi Bắc Bộ.
Thu Đông năm 1950, quân ta mở Chiến dịch Biên giới nhằm đập tan tuyến phòng thủ của thực dân Pháp. Trong một trận đánh vào đồn Đại Bục, một mắt xích quan trọng của địch, đơn vị của Trần Cừ được giao nhiệm vụ đánh thọc sâu, phá vỡ tuyến phòng thủ ngoại vi. Trận chiến diễn ra vô cùng khốc liệt, hỏa lực súng máy từ trong lô cốt địch tuôn ra như mưa rào, tạo thành một lưới đạn chết chóc chặn đứng mũi tiến công của quân ta. Hàng loạt chiến sĩ xung kích bị thương và hy sinh, đội hình bị ùn ứ, có nguy cơ thất bại. Là người chỉ huy, Trần Cừ đã lệnh cho đồng đội chi viện hỏa lực, tự mình ôm khối bộc phá trườn lên tiếp cận lô cốt địch.
Bất ngờ, một tràng đạn đại liên găm trúng người khiến anh bị thương nặng, máu nhuộm đỏ cả bộ quân phục. Không thể tiếp tục tiến lên ném bộc phá, nhận thấy thời cơ tiêu diệt địch đang trôi qua từng giây, Trần Cừ đã dùng chút sức lực cuối cùng, vươn người đứng dậy, lấy đà lao thẳng tấm thân mình áp chặt vào lỗ châu mai của lô cốt địch. Tiếng súng đại liên đang gầm rú bỗng chốc im bặt. Chớp lấy cơ hội ngàn vàng do người trung đội trưởng đánh đổi bằng sinh mệnh, các chiến sĩ quân ta đã ào ạt xông lên như vũ bão, ném lựu đạn tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm Đại Bục. Sự hy sinh oanh liệt của Trần Cừ vào năm 1950 là khúc tráng ca mở đầu cho chủ nghĩa anh hùng lấy thân mình lấp lỗ châu mai, trở thành tấm gương sáng ngời cho Phan Đình Giót noi theo sau này. Anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
