Anh hùng Trần Cừ: Người thắp lửa anh hùng từ “lỗ châu mai” Đông Khê

Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử dân tộc, có những cái tên đã trở thành bất tử, trở thành biểu tượng cho ý chí “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Cừ là một người như thế - người chiến sĩ đã lấy thân mình lấp lỗ châu mai, mở đường máu cho đồng đội trong trận đánh lịch sử tại cứ điểm Đông Khê.

Từ người chiến sĩ Cách mạng tháng Tám đến người chỉ huy quả cảm

Anh hùng Trần Cừ sinh năm 1920 tại xã Đức Bắc, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phú (nay thuộc xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ). Cuộc đời ông gắn liền với những mốc son chói lọi của dân tộc. Ông nhập ngũ đúng vào ngày 19/8/1945 – ngày mà khí thế Cách mạng tháng Tám đang sục sôi khắp cả nước.

Suốt những năm tháng chinh chiến tại chiến trường Việt Bắc, người con ưu tú của đất Phú Thọ đã tôi luyện bản lĩnh qua hàng loạt trận đánh đối đầu với cả quân đội Pháp và Nhật. Với sự mưu trí và dũng cảm, ông dần trưởng thành và được tin tưởng giao phó trọng trách Đại đội trưởng Đại đội 336, Trung đoàn 209 (nay thuộc Sư đoàn 312) – một trong những đơn vị chủ công của quân đội ta thời bấy giờ.

Trận đánh Đông Khê và khoảnh khắc bất tử

Tháng 9 năm 1950, Chiến dịch Biên giới Thu - Đông mở màn. Cứ điểm Đông Khê được chọn là mục tiêu then chốt để khai thông tuyến biên giới. Đêm 16, rạng sáng ngày 17/9/1950, trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt.

Dưới sự chỉ huy của Đại đội trưởng Trần Cừ, đơn vị đã dũng mãnh chiếm lĩnh các vị trí vòng ngoài, tiến thẳng vào trung tâm cứ điểm. Tuy nhiên, tại hầm chỉ huy tối cao, quân Pháp dựa vào hỏa lực mạnh từ các lỗ châu mai đã điên cuồng chống trả, chặn đứng đà tiến công của quân ta.

Dù đã bị thương ở chân, nhưng với quyết tâm phải kết thúc trận đánh trước khi trời sáng, Trần Cừ đã có một quyết định lay động cả chiến trường. Trong làn mưa đạn, ông ném lựu đạn về phía quân thù và rồi, bằng một nghị lực phi thường, ông đã dùng chính thân hình mình chắn kín lỗ châu mai.

Hỏa lực địch bị khựng lại trong giây lát. Chính cái "giây lát" bất tử ấy đã tạo điều kiện vàng cho đồng đội xông lên diệt gọn quân thù, san phẳng hầm ngầm, cắm lá cờ chiến thắng lên cứ điểm Đông Khê.

"Anh ngã xuống cho đồng đội tiến lên, cho Tổ quốc bay lên những mùa xuân độc lập."

Tượng đài trong lòng nhân dân

Sự hy sinh của Trần Cừ không chỉ mang về chiến thắng cho trận mở màn Chiến dịch Biên giới mà còn trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn cho toàn quân. Ngày 31/8/1955, ông chính thức được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hiện nay, những kỷ vật của ông đang được lưu giữ trang trọng tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Tên của ông cũng được đặt cho nhiều ngôi trường, con đường như một cách để thế hệ mai sau mãi ghi nhớ về một người anh hùng đã dâng hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.

Hơn 70 năm đã trôi qua, hình ảnh người Đại đội trưởng trẻ tuổi lấy thân mình lấp lỗ châu mai vẫn mãi là bài học vô giá về lòng yêu nước và sự hy sinh cao cả, soi sáng con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của thế hệ trẻ hôm nay.