Anh hùng Trần Hưng Đạo

Trong lịch sử Việt Nam, có những vị tướng trở thành biểu tượng của nghệ thuật quân sự và lòng yêu nước. Trần Hưng Đạo là một trong những người như vậy. Ông đã trực tiếp chỉ huy quân dân Đại Việt trong những cuộc kháng chiến chống đế quốc Nguyên – Mông, đặc biệt là cuộc chiến năm 1288, khi quân Đại Việt giành chiến thắng quyết định trên sông Bạch Đằng.

Tên thật của ông là Trần Quốc Tuấn. Ông sinh khoảng năm 1228 và mất năm 1300.

Người con của hoàng tộc nhà Trần

Trần Quốc Tuấn sinh ra trong hoàng tộc nhà Trần.

Cha ông là Trần Liễu, anh của vua Trần Thái Tông.

Từ nhỏ, Trần Quốc Tuấn đã được học hành và rèn luyện cả văn lẫn võ.

Ông đặc biệt quan tâm đến binh pháp.

Theo sử sách, ông từng đọc nhiều sách quân sự và nghiên cứu cách đánh của các danh tướng trước đó.

Nhưng điều quan trọng hơn là ông hiểu rằng chiến thắng không chỉ phụ thuộc vào sức mạnh quân đội mà còn phụ thuộc vào lòng dân.

Mối thù trong hoàng tộc

Trần Quốc Tuấn từng có một mối thù rất sâu sắc với nhánh của vua Trần Thái Tông.

Cha ông là Trần Liễu từng có xung đột với Trần Thủ Độ.

Trần Liễu trước khi qua đời từng căn dặn con trai phải giành lại quyền lực cho gia đình.

Trần Quốc Tuấn mang theo lời dặn ấy trong lòng.

Nhưng ông đã lựa chọn một con đường khác.

Khi đất nước đứng trước nguy cơ bị quân Nguyên – Mông xâm lược, ông đặt lợi ích của quốc gia lên trên mối thù gia đình.

Đây là một trong những điểm khiến nhân cách của Trần Hưng Đạo được đánh giá rất cao.

Đế quốc Nguyên – Mông

Thế kỷ XIII, quân Mông Cổ đã chinh phục một vùng lãnh thổ rộng lớn chưa từng có.

Sau khi chiếm được nhiều vùng ở châu Á, họ hướng sự chú ý về Đại Việt.

Đại Việt nằm ở vị trí quan trọng trong khu vực.

Nhà Nguyên muốn sử dụng Đại Việt làm bàn đạp để tiến xuống phía Nam.

Nhưng họ đã gặp phải một đối thủ không dễ khuất phục.

Cuộc xâm lược năm 1258

Năm 1258, quân Mông Cổ lần đầu tiến vào Đại Việt.

Trần Quốc Tuấn lúc đó chưa phải người chỉ huy tối cao.

Nhưng ông đã bắt đầu thể hiện tài năng quân sự.

Quân Trần rút khỏi Thăng Long, bảo toàn lực lượng.

Sau đó, khi quân Mông Cổ suy yếu vì thiếu lương thực, quân Trần phản công.

Quân Mông Cổ buộc phải rút lui.

Đại Việt giữ được độc lập.

Cuộc xâm lược năm 1285

Năm 1285, nhà Nguyên mở cuộc xâm lược quy mô lớn hơn.

Quân Nguyên tiến vào Đại Việt từ nhiều hướng.

Tình hình vô cùng nguy hiểm.

Thăng Long bị chiếm.

Quân Trần phải rút lui.

Trần Quốc Tuấn được giao trọng trách chỉ huy cuộc kháng chiến.

Ông trở thành Quốc công tiết chế, tức tổng chỉ huy quân đội.

Hội nghị Diên Hồng

Triều đình nhà Trần tổ chức hội nghị để hỏi ý kiến các bô lão về việc nên hòa hay chiến.

Các bô lão đồng thanh hô:

“Đánh!”

Hội nghị Diên Hồng trở thành biểu tượng cho tinh thần đoàn kết của toàn dân Đại Việt.

Trần Hưng Đạo cũng chủ trương phải chiến đấu đến cùng.

Ông hiểu rằng nếu đầu hàng, đất nước sẽ mất độc lập.

“Hịch tướng sĩ”

Trước cuộc chiến, Trần Hưng Đạo viết “Hịch tướng sĩ”.

Đây là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của văn học yêu nước Việt Nam.

Ông nhắc nhở các tướng sĩ về trách nhiệm với đất nước.

Ông khơi dậy lòng tự trọng và tinh thần chiến đấu của quân đội.

Ông không chỉ ra lệnh cho binh lính.

Ông tìm cách thuyết phục họ bằng tình cảm và trách nhiệm.

Tạm thời rút lui

Khi quân Nguyên quá mạnh, Trần Hưng Đạo không cố giữ từng tấc đất bằng mọi giá.

Ông chủ động rút quân.

Quân Trần bảo toàn lực lượng.

Nhân dân được tổ chức sơ tán.

Lương thực được di chuyển hoặc phá hủy để quân địch không thể sử dụng.

Đây là chiến thuật “vườn không nhà trống”.

Quân Nguyên tiến vào nhưng không tìm được đủ lương thực.

Càng tiến sâu, họ càng gặp khó khăn.

Thời cơ phản công

Sau một thời gian chiến đấu, quân Nguyên bắt đầu suy yếu.

Quân Trần chuyển từ phòng thủ sang phản công.

Nhiều trận đánh lớn diễn ra.

Quân Nguyên liên tiếp thất bại.

Các tướng lĩnh quan trọng như Thoát Hoan, Toa Đô gặp phải những tổn thất nghiêm trọng.

Cuối cùng, quân Nguyên phải rút khỏi Đại Việt.

Cuộc kháng chiến năm 1285 kết thúc với chiến thắng của nhà Trần.

Nhưng chiến tranh chưa kết thúc

Nhà Nguyên không chấp nhận thất bại.

Năm 1287, họ tiếp tục đưa quân sang xâm lược Đại Việt.

Lần này, họ chuẩn bị rất kỹ.

Một lực lượng lớn tiến vào từ phía Bắc.

Quân thủy tiến vào từ đường biển.

Nhưng Trần Hưng Đạo đã có kinh nghiệm từ cuộc chiến trước.

Ông hiểu rằng lương thực và đường tiếp tế là điểm yếu của quân Nguyên.

Đánh vào đoàn thuyền lương

Quân Trần theo dõi đường tiếp tế của quân Nguyên.

Đến đầu năm 1288, một đoàn thuyền lương lớn của quân Nguyên do Trương Văn Hổ chỉ huy bị quân Đại Việt đánh chặn.

Quân Nguyên mất một nguồn tiếp tế quan trọng.

Tình thế bắt đầu thay đổi.

Thoát Hoan buộc phải rút quân.

Trần Hưng Đạo quyết định chọn một nơi đặc biệt để chặn đường rút của quân Nguyên.

Đó chính là sông Bạch Đằng.

Trận Bạch Đằng năm 1288

Trần Hưng Đạo cho chuẩn bị một trận địa đặc biệt.

Quân Đại Việt đóng cọc gỗ lớn xuống lòng sông.

Kế hoạch có nét tương đồng với trận Bạch Đằng của Ngô Quyền năm 938.

Nhưng lần này, quy mô và cách tổ chức trận đánh được chuẩn bị rất kỹ.

Khi nước triều dâng, bãi cọc bị che khuất.

Quân Đại Việt dùng thuyền nhỏ khiêu chiến và nhử quân Nguyên tiến sâu vào sông.

Quân Nguyên tưởng rằng quân Đại Việt đang bỏ chạy.

Họ đuổi theo.

Bẫy sông Bạch Đằng

Khi quân Nguyên đã tiến sâu vào trận địa, thủy triều bắt đầu rút.

Những chiếc cọc gỗ nhô lên.

Thuyền chiến của quân Nguyên mắc vào bãi cọc.

Đội hình bị phá vỡ.

Ngay lập tức, quân Đại Việt từ nhiều hướng tấn công.

Quân Nguyên rơi vào thế bị bao vây.

Nhiều chiến thuyền bị phá hủy.

Quân lính bị tiêu diệt hoặc bắt sống.

Thoát Hoan phải chạy về phương Bắc.

Ba lần đánh bại quân Mông – Nguyên

Điều đặc biệt trong sự nghiệp của Trần Hưng Đạo là ông tham gia vào quá trình đánh bại quân Mông – Nguyên trong cả ba cuộc xâm lược lớn:

1258 – quân Mông Cổ thất bại.

1285 – quân Nguyên thất bại.

1288 – quân Nguyên đại bại trên sông Bạch Đằng.

Đế quốc Nguyên – Mông lúc đó là một trong những thế lực quân sự mạnh nhất thế giới.

Nhưng họ không thể khuất phục Đại Việt.