Anh hùng Trần Văn Chuông – Bảy lần vượt ngục, hơn 200 trận đánh và bản lĩnh người chiến sĩ kiên trung

Anh hùng LLVT nhân dân, liệt sĩ Trần Văn Chuông, sinh năm 1929 tại xã Cát Lại, huyện Bình Lục, tỉnh Nam Hà, nay thuộc tỉnh Ninh Bình. Sinh ra với thể trạng nhỏ bé, sức khỏe yếu, ông từng 8 lần xung phong nhập ngũ nhưng không trúng tuyển. Không vì thế mà nản chí, ông tích cực tham gia các đoàn thể thanh niên, hoạt động du kích và hoàn thành tốt nhiệm vụ tại địa phương. Đến tháng 11-1948, ông chính thức được đứng vào hàng ngũ bộ đội và nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu.

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, Trần Văn Chuông đã tham gia hơn 200 trận đánh, từ một chiến sĩ trở thành cán bộ chỉ huy cấp đại đội. Ông luôn xung phong nhận nhiệm vụ khó khăn, thể hiện sự bình tĩnh, quyết đoán và mưu trí trước mọi tình huống. Không chỉ chiến đấu dũng cảm, ông còn hết lòng thương yêu đồng đội, nhiều lần cõng thương binh vượt qua bom đạn về tuyến sau. Có lần trong tình thế nguy hiểm, ông cứu được 4 đồng đội và 20 thanh niên địa phương trước khi bị quân địch bắt giữ.

Một nét nổi bật trong quá trình chiến đấu của ông là khả năng sáng tạo trong cách đánh, đặc biệt là kỹ thuật sử dụng và ngụy trang mìn. Đầu năm 1949, ông bí mật luồn sâu, đặt mìn tại khu vực bốt Bương trên đê Át Lợi, phá hủy một xe Jeep và tiêu diệt 5 sĩ quan tham mưu của địch. Ông còn đề xuất dùng sơn, mo cau và giấy tẩm nhựa sung để ngụy trang mìn, khiến phương tiện dò mìn của đối phương khó phát hiện. Việc rải các mảnh bom, đạn, gang thép vụn trên đường cũng giúp gây nhiễu thiết bị dò mìn, làm địch mất nhiều thời gian và giảm hiệu quả truy tìm.

Tháng 10-1949, Trần Văn Chuông chỉ huy đơn vị vượt qua hơn 7km đồng lầy, luồn qua hai vị trí địch để đột nhập thành phố Nam Định. Ông trực tiếp trèo lên mái nhà, đột nhập nơi ở của tên chánh mật thám, tiêu diệt tên đầu sỏ, thu giữ nhiều tài liệu quan trọng rồi rút lui an toàn.

Năm 1950, trong trận tiến công vị trí Quyển Sơn, ông xung phong đi đầu, dùng vũ khí tiêu diệt địch, phá vọng gác và mở đường cho đơn vị tiến công. Khi bị hỏa lực địch áp đảo, ông nhanh trí nhặt lựu đạn đối phương ném trả lại. Dù bị thương nặng, ông vẫn tiếp tục chiến đấu, tiêu diệt thêm nhiều tên địch và góp phần quyết định vào việc tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm.

Trong trận chống càn tại Đồng Phú, Chính Lý tháng 6-1952, ông bình tĩnh chỉ huy lực lượng nhỏ kiên cường chiến đấu, kìm chân lực lượng lớn của địch gồm 5 tiểu đoàn có máy bay và pháo binh yểm trợ. Sự chiến đấu ngoan cường của ông và đồng đội đã tạo điều kiện để nhân dân sơ tán an toàn, đồng thời giúp lực lượng chủ lực có thời gian cơ động đánh địch từ phía sau.

Đặc biệt, cuộc đời chiến đấu của Trần Văn Chuông gắn với bảy lần bị địch bắt và bảy lần vượt ngục. Trong những lần bị giam cầm, ông phải chịu những hình thức tra tấn hết sức dã man như tra điện, dùng dùi nung đỏ, treo ngược lên cây, ngâm trong nước lạnh hay ném xuống đất từ xe đang chạy. Thế nhưng, trước mọi cực hình, ông vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo, bảo vệ bí mật của tổ chức. Bằng ý chí và sự mưu trí, ông đều tìm cách thoát khỏi tay địch để trở về tiếp tục chiến đấu.

Tháng 2-1954, trong một trận phục kích trên sông Hồng đoạn Yên Lệnh, đơn vị do ông chỉ huy bắn cháy một tàu chiến địch. Sau đó, Trần Văn Chuông tiếp tục dẫn đầu lực lượng lên bờ đê chiếm vị trí thuận lợi để chống trả hỏa lực của những tàu chiến còn lại. Trong trận chiến ác liệt, ông trúng đạn và anh dũng hy sinh khi đang giữ cương vị Đại đội phó Đại đội Công binh thuộc Tỉnh đội Hà Nam.

Những thành tích đặc biệt xuất sắc của ông được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất, cùng nhiều lần được biểu dương, khen thưởng. Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng ông danh hiệu “Cán bộ gương mẫu” và ông được bầu là Chiến sĩ thi đua số một của toàn liên khu. Ngày 31-8-1955, ông được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

Cuộc đời Trần Văn Chuông là câu chuyện về một người lính từ một thanh niên nhỏ bé, nhiều lần bị từ chối nhập ngũ nhưng không bao giờ từ bỏ khát vọng được chiến đấu vì Tổ quốc. Hơn 200 trận đánh, bảy lần vượt ngục, hàng trăm tên địch bị tiêu diệt và những lần cứu đồng đội trong gang tấc đã làm nên hình tượng người chiến sĩ kiên cường, mưu trí, gan dạ và giàu tình đồng đội.

Ngày nay, tên Anh hùng, liệt sĩ Trần Văn Chuông được đặt cho một tuyến đường tại quê hương. Phần mộ của ông cũng được xây dựng khang trang trên tuyến đường tỉnh 971, trở thành nơi tưởng niệm người con ưu tú đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tấm gương của ông vẫn là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của lòng yêu nước, ý chí bất khuất và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì đồng chí, đồng bào.