anh hùng Trần Văn Đang, người chiến sĩ biệt động đã khiến kẻ thù khiếp nhược ngay giữa lòng Sài Gòn.

anh hùng Trần Văn Đang, người chiến sĩ biệt động đã khiến kẻ thù khiếp nhược ngay giữa lòng Sài Gòn.

Nguồn trích dẫn ấn phẩm

Ấn phẩm chính: Biệt động Sài Gòn – Nhiều tác giả, NXB Quân đội Nhân dân. Đây là bộ tư liệu đầy đủ nhất về những trận đánh xuất quỷ nhập thần của lực lượng biệt động.

Ấn phẩm bổ trợ: Lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 - 1975), Tập 3 – Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia.

Tư liệu báo chí: Báo Nhân Dân, số ra ngày 12 tháng 5 năm 1965 về sự kiện xử bắn người chiến sĩ biệt động tại Sài Gòn.

Trong những năm tháng sục sôi của thập niên 60, khi đô thành Sài Gòn phủ bóng dưới những biển hiệu quảng cáo rực rỡ và tiếng động cơ xe quân sự gầm rú, có một chàng trai quê Điện Bàn, Quảng Nam đã âm thầm hòa mình vào dòng người xuôi ngược ấy. Đó là Trần Văn Đang, người mang bí số "người thợ may" của đơn vị biệt động 159. Giữa một Sài Gòn hào nhoáng nhưng đầy rẫy sự rình rập, anh sống đời một người thợ thủ công hiền lành, lặng lẽ luồn kim sợi chỉ, nhưng thực chất là đang dệt nên một mạng lưới hỏa lực ngay sát nách quân thù.

Cái đêm tháng 3 năm 1965 ấy, trời Sài Gòn oi nồng và đặc quánh. Trần Văn Đang cùng đồng đội nhận nhiệm vụ tấn công vào một khách sạn – nơi ở của hàng trăm sĩ quan Mỹ. Trong ánh đèn đường vàng vọt, anh áp sát mục tiêu với một sự bình tĩnh đến lạnh người. Nhưng chiến tranh vốn nghiệt ngã, một sự cố ngoài ý muốn đã xảy ra khiến quả nổ phát hỏa sớm hơn dự kiến. Giữa vòng vây của cảnh sát dã chiến và hiến binh Mỹ, Trần Văn Đang quyết định ở lại bọc lót cho đồng đội rút lui. Anh chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, rồi bị địch bắt khi trong người đã đầy thương tích.

Những ngày sau đó là chuỗi cực hình dài dặc tại khám Chí Hòa. Địch dùng đủ mọi ngón đòn, từ tra tấn thể xác đến mua chuộc bằng vinh hoa phú quý, nhưng tất cả đều thất bại trước ý chí sắt đá của người thợ may xứ Quảng. Khi thấy không thể khuất phục được anh, chính quyền Sài Gòn bấy giờ đã quyết định đem anh ra xử bắn công khai để uy hiếp tinh thần của nhân dân và các lực lượng bí mật.

Sáng ngày 10 tháng 5 năm 1965, tại pháp trường nằm trong sân bưu điện Chợ Lớn, một cảnh tượng đã đi vào huyền thoại. Trần Văn Đang bước ra trước họng súng quân thù với dáng vẻ hiên ngang, đôi mắt anh rực sáng, không hề có một chút run sợ. Khi bọn đao phủ tiến lại định bịt mắt anh bằng chiếc khăn đen, anh đã dùng tay gạt phắt đi và dõng dạc tuyên bố: "Việc gì phải bịt mắt tôi? Tôi muốn nhìn thẳng vào mặt quân cướp nước trước khi nhắm mắt!".

Lời nói đanh thép ấy khiến những tên lính cầm súng phải run rẩy, đứng không vững. Trong khoảnh khắc ngắn ngủi trước khi loạt đạn nổ vang, anh đã hô vang những khẩu hiệu quyết chiến, âm thanh ấy xuyên qua những dãy phố, vọng vào lòng người dân Chợ Lớn một niềm tin mãnh liệt vào ngày chiến thắng. Anh ngã xuống, nhưng hình ảnh người chiến sĩ không chịu bịt mắt trước pháp trường đã trở thành một biểu tượng bất tử, tiếp thêm sức mạnh cho hàng vạn thanh niên miền Nam lúc bấy giờ cầm súng lên đường.

Cái chết của Trần Văn Đang không phải là sự kết thúc, mà là sự bắt đầu của một làn sóng đấu tranh mạnh mẽ hơn. Cho đến tận bây giờ, mỗi khi nhắc lại câu chuyện này, người ta vẫn không khỏi bồi hồi trước khí phách của một người trai trẻ đã dâng hiến trọn vẹn mùa xuân của mình cho độc lập của dân tộc, đúng như cái cách mà anh đã sống: lặng lẽ nhưng rực rỡ như một tia chớp giữa trời đêm Sài thành.