Anh Hùng Trần Văn Lai

Từ năm 1949 đến năm 1953, đồng chí Trần Văn Lai là Tiểu đội trưởng thuộc Tiểu đoàn quyết tử 950, Đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn bắt, tiêu diệt những tên tề điệp có nhiều nợ máu với nhân dân và vận chuyển quân nhu cho Tiểu đoàn. Sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết, đồng chí ở lại gây dựng cơ sở cách mạng và hoạt động bí mật tại Sài Gòn. Từ năm 1963 đến năm 1968, đồng chí Trần Văn Lai đóng vai nhà thầu khoán trong Dinh Độc Lập với tên giao dịch là Mai Hồng Quế, mật danh là Năm U.S.O.M trong cơ quan Viện trợ U.S.O.M của Mỹ. Các tin tức do đồng chí Trần Văn Lai thu thập, báo về cấp trên có giá trị rất cao. Đồng chí đã xây dựng 3được trên 20 cơ sở cất giấu vũ khí và nuôi giấu cán bộ, hơn 100 quần chúng nòng cốt. Đồng chí Trần Văn Lai và gia đình đã bảo lãnh cho 2 cán bộ cao cấp của Đảng là Phan Trọng Bình và Phạm Quốc Sắc ra khỏi nhà tù Côn Đảo, bảo vệ và đưa ra Khu an toàn. Năm 1965, theo yêu cầu của tổ chức, đồng chí Trần Văn Lai quyết định bán 2 căn biệt thự số 6 và số 8 Tự Đức, quận Phú Nhuận (nay là đường Nguyễn Thị Huỳnh, Phường 8, quận Phú Nhuận), phục vụ cho nhiệm vụ cách mạng. Đồng chí đã nhiều lần bí mật sao chụp, ngụy trang và vận chuyển thành công bản đồ hệ thống cống ngầm của thành phố Sài Gòn chuyển ra căn cứ, phục vụ cho nhiệm vụ vận chuyển vũ khí và cơ động lực lượng của ta tiến công địch. Năm 1966, đồng chí Trần Văn Lai, dưới danh nghĩa nhà thầu khoán Dinh Độc Lập tự lái xe đưa đồng chí Ngô Thanh Vân (Ba Đen), Chỉ huy Đội Biệt động 159 từ căn cứ về Sài Gòn trinh sát, chuẩn bị cho các hoạt động tấn công nội đô rồi trở ra căn cứ an toàn. Trong hai năm 1966 - 1967, một mình đồng chí Trần Văn Lai đào hầm để xây dựng một hệ thống hầm bí mật chứa vũ khí tại nhà riêng số 287/68-70-72 đường Nguyễn Đình Chiểu (Trần Quý Cáp), Phường 5, Quận 3, chứa trên 2 tấn vũ khí phục vụ cho trận tấn công Dinh Độc Lập, Tết Mậu Thân năm 1968. Tháng 9/1967, đồng chí Trần Văn Lai nhận nhiệm vụ chuyển vũ khí từ căn cứ về nội thành 3 lần với khối lượng trên 2 tấn, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Cuối năm 1967, đồng chí Trần Văn Lai tự lái xe đưa đồng chí Nguyễn Ngọc Lộc (Tư Quỳ) - Khu ủy viên, Phó Chính ủy Quân khu Sài Gòn - Gia Định từ căn cứ giải phóng Bào Mây - Trảng Bàng về Sài Gòn điều nghiên, kiểm tra tình hình, rồi trở ra cứ bảo đảm an toàn. Đồng chí Trần Văn Lai đã cống hiến toàn bộ nhà (2 biệt thự, 4 căn nhà phố), toàn bộ tài sản và 2 xe ôtô phục vụ cho chiến đấu, thực hiện các nhiệm vụ cách mạng giao. Trong quá trình công tác, đồng chí Trần Văn Lai được khen thưởng: Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất; Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì; 2 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba; Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Nhất, Nhì, Ba; 3 Bằng khen; Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác tình báo, đồng chí đã lập được rất nhiều chiến công thầm lặng, cung cấp đến cấp trên nhiều tin, tài liệu có tầm chiến lược, góp phần vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thắng lợi, tại Quyết định số 771/QĐ-CTN ngày 25/4/2015, đồng chí Trần Văn Lai được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.