ANH HÙNG TRẦN VĂN ƠN: NGỌN ĐUỐC SÀI GÒN VÀ KHÍ PHÁCH TUỔI TRẺ BẤT KHUẤT

Mỗi ngày chúng ta cắp sách đến trường trong thanh bình, lật giở từng trang sách để xây đắp tương lai. Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi: Điều gì đã làm nên ngày truyền thống vẻ vang của bao thế hệ Học sinh - Sinh viên Việt Nam (09/01) mà chúng ta luôn tự hào kỷ niệm hàng năm?

Câu trả lời nằm ở dòng máu nóng và sự quả cảm phi thường của một người học trò yêu nước – Anh hùng liệt sĩ Trần Văn Ơn.

Anh Trần Văn Ơn sinh năm 1931 tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng (cha là ông Trần Văn Nghĩa, mẹ là bà Huỳnh Thị Tữu). Lớn lên tại Sài Gòn, anh sớm bộc lộ tư chất thông minh xuất chúng khi thi đỗ và theo học bậc cao đẳng tiểu học tại ngôi trường danh tiếng Pétrus Ký (nay là Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM).

Năm học 1949 - 1950, nhờ thành tích học tập vượt trội và sở hữu bằng Thành chung (Brevet du 1er Cycle), anh được đặc cách lên thẳng lớp Ban tú tài (lớp đệ nhị - tương đương lớp 10 ngày nay). Không chỉ là một học trò chăm ngoan, hiếu thảo, anh còn là một hạt nhân tiêu biểu, trụ cột của phong trào học sinh yêu nước nội thành Sài Gòn - Gia Định từ năm 1947.

Trước làn sóng đàn áp của thực dân Pháp và chính quyền bù nhìn (đặc biệt là vụ bắt giữ học sinh Pétrus Ký trước dịp kỷ niệm Khởi nghĩa Nam Kỳ tháng 11/1949), phong trào bãi khóa lan rộng khắp 10 trường học ở Sài Gòn. Dù đang gánh trên vai kỳ thi tú tài quan trọng, anh Trần Văn Ơn vẫn không ngần ngại đứng đầu đoàn học sinh xuống đường đấu tranh.

Đỉnh điểm là ngày 09/01/1950, một cuộc biểu tình lịch sử quy tụ hơn 6.000 học sinh, sinh viên và giáo viên các trường rầm rộ kéo đến Dinh Thủ hiến yêu cầu trả tự do cho những người bị bắt.

13 giờ cùng ngày, chính quyền thực dân điều động lực lượng cảnh sát quy mô lớn, dùng vòi rồng phun nước, dùi cui đánh đập dã man và bắt giữ hàng trăm học sinh.

Trước lằn ranh sinh tử, người thanh niên Pétrus Ký ấy đã không lùi một bước:

• Anh dũng cảm cùng các bạn tiến lên phía trước vạch trần tội ác của kẻ thù.

Giữa làn khói đạn, một viên đạn tàn bạo của quân thù đã găm thẳng vào bụng anh. Dù được đồng đội khẩn cấp đưa vào bệnh viện Chợ Rẫy cứu chữa, nhưng do vết thương quá nặng, anh Trần Văn Ơn đã trút hơi thở cuối cùng vào lúc 15 giờ 30 phút ngày 09/01/1950 khi chưa đầy 19 tuổi.

Sự hy sinh của anh Trần Văn Ơn đã làm bùng lên làn sóng phẫn nộ chưa từng có. Đám tang của anh biến thành một cuộc biểu tình khổng lồ với hơn 30 vạn người dân Sài Gòn - Chợ Lớn xuống đường tiễn đưa, trở thành biểu tượng quật cường của phong trào học sinh - sinh viên yêu nước.

Chính khí phách hiên ngang ấy đã thôi thúc Đại hội toàn quốc Liên đoàn Thanh niên Việt Nam quyết định lấyngày 09 tháng 01 hàng năm làm Ngày truyền thống Học sinh - Sinh viên Việt Nam. Năm 2000, anh Trần Văn Ơn vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệuAnh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.