Anh hùng Trần Văn Phương và Vòng tròn bất tử Gạc Ma (1988)
Trần Văn Phương sinh năm 1965 tại xã Quảng Phúc, huyện Quảng Trạch (nay là phường Quảng Phúc, thị xã Ba Đồn), tỉnh Quảng Bình.Tháng 3/1983, ông nhập ngũ vào lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam. Với sự nỗ lực và kiên trung, ông được cử đi học lớp sĩ quan và giữ chức vụ Thiếu úy, Phó Đại đội trưởng thuộc Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân.Tháng 3/1988, Trung Quốc đơn phương đưa nhiều tàu chiến xuống khu vực quần đảo Trường Sa, nhằm chiếm đóng trái phép các bãi đá ngầm của Việt Nam, trong đó có Gạc Ma, Cô Lin và Len Đao.Sáng ngày 14/3/1988, Thiếu úy Trần Văn Phương chỉ huy một tổ chiến sĩ đổ bộ từ tàu HQ-604 lên bãi đá ngầm Gạc Ma để cắm cờ Tổ quốc, khẳng định chủ quyền của Việt Nam.Phía Trung Quốc bất ngờ đưa xuồng chở quân lính có vũ trang lao lên bãi đá, áp sát giật cờ của ta. Thiếu úy Trần Văn Phương cùng các chiến sĩ công binh (tay không chỉ có cuốc xẻng xây dựng) đã ôm chặt cán cờ, kiên quyết bảo vệ chủ quyền.Địch nổ súng bắn thẳng vào tổ giữ cờ. Thiếu úy Trần Văn Phương trúng đạn và ngã xuống. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, ông vẫn ôm ghì lấy lá cờ Tổ quốc và hô vang lời thề đanh thép trước đồng đội:
"Thà hy sinh chứ không chịu mất đảo. Hãy để cho máu của mình tô thắm lá cờ truyền thống của Quân chủng Hải quân!"
Ngay khi Thiếu úy Phương ngã xuống, hạ sĩ Nguyễn Văn Lanh và các đồng đội khác lại lao vào đỡ lấy cán cờ, quây thành một vòng tròn lấy thân mình che chở cho lá cờ Tổ quốc dưới làn mưa đạn của đối phương.Ngày 6/1/1989, Thiếu úy Trần Văn Phương vinh dự được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.Hiện nay, tấm áo bạt loang lỗ vết máu và mảnh đạn mà Thiếu úy Trần Văn Phương mặc ngày hôm đó đang được trân trọng lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Hải quân (Hải Phòng), như một minh chứng sống động cho tinh thần quyết tử của thế hệ thanh niên thời hiện đại.
