ANH HÙNG TRẦN VĂN THỌ

Trước năm 1954, xã Leng Su Sìn, quê hương của Chu Chà Me là vùng núi rừng hiểm trở, giao thông đi lại còn nhiều khó khăn. Cũng như bao gia đình người Hà Nhì nơi ngã ba biên giới, nhà Chà Me phải dựa vào những cánh rừng chênh vênh trên núi quanh năm mây mù bao phủ để mưu sinh. Không có ruộng, mẹ con Chà Me chỉ biết phát nương, dùng gậy vót nhọn chọc lỗ, tra ngô, tra lúa vào đá rồi để cây tự nhiên lớn lên.Cuốn “Lịch sử Đồn BP Leng Su Sìn” còn ghi lại: Sau ngày Điện Biên được giải phóng năm 1954, đơn vị của đồng chí Thọ tiếp tục làm nhiệm vụ tiễu phỉ, ổn định đời sống nhân dân ở vùng cao biên giới từ Bát Xát, Sa Pa đến Mường Hum, Tà Mường. Lúc đó, trình độ giác ngộ của nhân dân còn thấp, tệ nạn mê tín dị đoan nặng nề, bọn gián điệp, phản động vẫn thường xuyên chống phá. Nhân dân hoang mang lo sợ, tình hình an ninh trật tự phức tạp, căng thẳng. Nhưng anh Thọ và đồng đội không bi quan, họ chịu đựng gian khổ, học tiếng dân tộc thiểu số (anh Thọ thông thạo 7 ngôn ngữ của đồng bào) để gần dân, giúp dân.

Bà Chà Me nhớ lại: “Nhà tôi lúc ấy nghèo nhất vùng. Tôi là con một, ở với mẹ, thiếu tình cảm của cha từ nhỏ. Từ ngày có anh Thọ, anh Kiêm về ở cùng trong gia đình, được tiếp xúc với các anh, ngôi nhà mẹ con tôi như ấm cúng hơn, lúc nào cũng đầy ắp tiếng cười, tiếng hát”.

Mùa đông năm 1957, Leng Su Sìn trời rét căm căm. Nhà Chà Me lợp mái tranh, xung quanh tường đất không đủ che chắn. Mỗi khi trời mưa, ngồi trong nhà, nước chảy xuống thành từng dòng. Nhìn ngôi nhà cũ kỹ, dột nát, anh Thọ đã đề xuất với đồn dựng lại căn nhà mới cho mẹ con Chà Me. Các anh tỏa vào rừng, người chặt gỗ, người chặt tre, người cắt tranh giúp đỡ mẹ con Chà Me làm nhà mới. Thấy các anh bộ đội làm, dân bản cũng tự nguyện đến giúp. Gần 6 ngày thì ngôi nhà mới được hoàn thành trong niềm vui sướng khôn tả của mẹ con Chà Me. Hôm ấy, anh Thọ được phát một chiếc mền bông mới nhưng anh tặng lại mẹ con Chà Me. Bà Chà Me cho biết: “Tình cảm của anh Thọ không chỉ với riêng gia đình tôi mà anh luôn sẵn sàng giúp đỡ mọi người. Ai có công việc khó khăn, nhà ai vợ chồng bất hòa, anh Thọ lại đến khuyên giải. Từ ngày có các anh, bản tôi đông vui, nhộn nhịp, thêm sức sống”.

Năm đó, Chà Me đã 17 tuổi mà chưa biết đọc, biết viết. Một hôm, anh Thọ nói: “Chà Me phải đi học mới có kiến thức để làm cho quê hương, núi rừng của mình tốt hơn, ở nhà vất vả lắm. Đi học, có kiến thức, trình độ văn hóa, làm gì cũng dễ hơn, tương lai em sẽ tốt hơn!”. Nghe anh nói vậy nhưng trong lòng Chà Me luôn có một nỗi mặc cảm tự ti rằng “con gái Hà Nhì chỉ biết ăn cơm thôi chứ không học được”. Chà Me lại sợ mẹ già ở nhà một mình không nơi nương tựa. Như hiểu rõ nỗi lòng của cô, anh Thọ, anh Lâm đã động viên và hứa sẽ thay Chà Me chăm sóc mẹ thật tốt. Ngày 16-2-1959, Chà Me lên đường về Trường Dân tộc khu tự trị Thái-Mèo để vào học lớp 1. Trước khi đi, anh Thọ tặng Chà Me một chiếc bút máy kim tinh màu xanh nước biển-vật dụng quý hiếm hồi ấy.