Anh hùng Trần Văn Thọ – "Cánh chim biên cương" Mường Té, tấm gương hy sinh xả thân vì sự nghiệp bảo vệ biên giới và đồng bào dân tộc

Trần Văn Thọ sinh năm 1935 tại xã Lộc An, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế. Nhập ngũ năm 1952, sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ông gia nhập lực lượng Công an Nhân dân Vũ trang và xung phong lên công tác tại vùng biên giới cực Tây Bắc thuộc huyện Mường Té, tỉnh Lai Châu – nơi địa hình cực kỳ hiểm trở và đời sống đồng bào còn rất nhiều gian khổ.

Được phân công về địa bàn xã Leng Su Sìn (huyện Mường Té) – vùng đất của đồng bào dân tộc Hà Nhì, Trần Văn Thọ đã thể hiện tinh thần "đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt". Ông kiên trì học tiếng Hà Nhì, cùng ăn, cùng ở, cùng làm việc với nhân dân, tích cực tuyên truyền đường lối của Đảng, vận động đồng bào định canh định cư, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu và chống lại sự kích động của thổ phỉ xúi giục. Ông cũng chính là người trực tiếp mở lớp dạy chữ Quốc ngữ đầu tiên cho con em đồng bào Hà Nhì tại vùng biên giới ngã ba biên giới Việt - Trung - Lào.

Bên cạnh công tác dân vận, Trần Văn Thọ đã mưu trí cùng đồng đội phát hiện, triệt phá nhiều toán biệt kích, thổ phỉ lén lút vượt biên giới móc nối phá hoại an ninh trật tự, giữ vững bình yên cho từng cột mốc biên cương. Năm 1961, một cơn dịch bệnh sởi tàn khốc bùng phát tại các bản làng Leng Su Sìn, đe dọa tính mạng của hàng trăm người dân. Không ngại lây nhiễm và vất vả, Trần Văn Thọ đã liên tục nhịn ăn, vượt hàng chục cây số đường rừng gánh thuốc, cõng từng bệnh nhân về trạm y tế chăm sóc.

Do làm việc quá sức trong điều kiện gian khổ kéo dài, Trần Văn Thọ bị cơn sốt ác tính quật ngã và trút hơi thở cuối cùng vào ngày 13 tháng 8 năm 1961 ở tuổi 26, trong sự tiếc thương vô hạn của đồng bào Hà Nhì. Hình ảnh người chiến sĩ biên phòng xả thân vì dân đã đi vào thơ ca và trở thành biểu tượng bất tử cho Lực lượng Bội đội Biên phòng Việt Nam. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Trần Văn Thọ vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.