Anh hùng Trần Văn Thọ – "Cánh én bạc" vùng biên dốc Leng Su Sìn, biểu tượng bất tử của Công an Vũ trang

Trần Văn Thọ sinh năm 1935 tại xã Mông Hóa, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình. Nhập ngũ năm 1952, ông rèn luyện trong lực lượng Quân đội rồi chuyển sang Công an Nhân dân Vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng) khi lực lượng mới được thành lập năm 1959. Ông tự nguyện xung phong lên công tác tại vùng ngã ba biên giới Việt - Trung - Lào khép kín và gian khổ bậc nhất thuộc xã Leng Su Sìn, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu.

Khi Trần Văn Thọ đặt chân đến Leng Su Sìn, nơi đây là vùng đất đặc biệt xa xôi, địa hình hiểm trở, hạ tầng hoàn toàn thiếu thốn. Đời sống đồng bào dân tộc Hà Nhì chịu nhiều hủ tục lạc hậu, lại thường xuyên bị tàn quân thổ phỉ xúi giục, quấy phá. Trên cương vị Trạm trưởng Trạm Công an Vũ trang Leng Su Sìn, ông đã kiên trì thực hiện phương châm "cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc". Ông tự học tiếng Hà Nhì, kiên nhẫn vận động nhân dân định canh định cư, hướng dẫn dân làng khai phá ruộng bậc thang trồng lúa nước và xóa bỏ các hủ tục mê tín.

Bên cạnh công tác vận động quần chúng, Trần Văn Thọ đã trực tiếp mưu trí chỉ huy lực lượng triệt phá nhiều toán thổ phỉ, đập tan âm mưu phá hoại và xúi giục chia rẽ dân tộc của các thế lực phản động, giữ vững an ninh trật tự khu vực biên giới. Năm 1961, một trận dịch bệnh ác tính bùng phát tại vùng Leng Su Sìn. Mặc kệ gian khổ và nguy cơ lây nhiễm, ông đã không ngủ nhiều ngày đêm, lội rừng đi từng nhà phát thuốc, chăm sóc từng bệnh nhân Hà Nhì.

Do làm việc quá sức trong điều kiện thiếu thốn, Trần Văn Thọ bị nhiễm bệnh nặng và anh dũng hy sinh vào ngày 13 tháng 8 năm 1961 khi mới 26 tuổi. Tình cảm sâu nặng và sự hy sinh quên mình của ông đã khắc sâu vào lòng nhân dân biên giới. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Trần Văn Thọ vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, trở thành Anh hùng đầu tiên của lực lượng Công an Nhân dân Vũ trang Việt Nam.