Anh hùng Trần Văn Thời – Người chỉ huy gan thép của vùng U Minh

Trần Văn Thời sinh năm 1902 tại ấp Doi Vàm, làng Phong Lạc, quận Cà Mau (nay thuộc huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau), trong một gia đình nông dân có nề nếp. Là con thứ ba trong gia đình mười anh em, ông còn được gọi là Ba Thời. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng hiếu học, siêng năng, sống gần gũi với láng giềng nên được mọi người yêu thương, tin cậy.

Tham gia cách mạng từ rất sớm, năm 1937, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 2/1938, tại Đại hội Đại biểu quận Cà Mau, ông được bầu vào Ban Chấp hành Quận Đảng bộ. Từ một nông dân lao động cần cù, chất phác, ông đã trở thành một đảng viên có năng lực, một cán bộ lãnh đạo cốt cán của Đảng. Đến tháng 5/1940, tại Hội nghị Đại biểu tỉnh Bạc Liêu, ông được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy và được Xứ ủy trực tiếp chỉ định vào Liên Tỉnh ủy Hậu Giang.

Với cương vị cao nhất của tỉnh, đồng chí Trần Văn Thời luôn thể hiện rõ sự quyết tâm và sự phân tích sâu sắc về tình hình thực tế của địa phương. Trước cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940, ông đã có những nhận định thận trọng, đề nghị đánh chiếm Hòn Khoai và Năm Căn – những nơi địch ít chú ý và mất cảnh giác. Tỉnh ủy quyết định thành lập ban chỉ huy chung do đồng chí Trần Văn Thời phụ trách, và chính ông là người chỉ đạo trực tiếp cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai đêm 13/12/1940. Dưới sự chỉ huy tài tình và sáng suốt của ông, cuộc khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn vào lúc 23 giờ cùng ngày.

Ngày 1/5/1941, do có kẻ chỉ điểm, bọn mật thám Pháp bao vây nhà bắt ông cùng nhiều đồng chí khác đưa về thị xã Sa Đéc. Mặc dù bị tra tấn vô cùng dã man, ông vẫn kiên cường chịu đựng, không khai báo bất cứ điều gì, đến cả tên thật và quê quán của mình. Tòa án thực dân Pháp kết án ông 10 năm tù cầm cố, 15 năm lưu đày biệt xứ và đày ra Côn Đảo.

Dưới chế độ hà khắc của nhà tù thực dân, ngày 5/2/1942, đồng chí Trần Văn Thời đã trút hơi thở cuối cùng tại nhà tù Côn Đảo, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng bào, đồng chí. Sự hy sinh của ông là một tổn thất lớn đối với Đảng bộ, quân và dân Cà Mau.

Để ghi nhớ công lao to lớn của một chiến sĩ cách mạng kiên cường, một cán bộ lãnh đạo xuất sắc của Đảng, năm 1948, Tỉnh ủy và Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ tỉnh Cà Mau đã lấy tên ông đặt cho một quận mới ở U Minh – quận Trần Văn Thời (nay là huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau). Ông đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Tấm gương hy sinh anh dũng, khí tiết cách mạng kiên trung của anh hùng Trần Văn Thời mãi mãi là bài học sâu sắc về lòng yêu nước, tinh thần bất khuất trước kẻ thù cho các thế hệ hôm nay và mai sau.