Anh Hùng Triệu Quang Điện
Triệu Quang Điện (sinh năm 1959) quê ở xã Thiện Hoà, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn. Ông là một đại tá Công an Nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông từng tham gia Chiến tranh biên giới Việt–Trung 1979 và có thành tích nổi bật. Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực Lượng vũ trang nhân dân năm 21 tuổi.
Có chết cũng phải cứu dân
Sinh năm 1959, là người dân tộc Nùng, mới 5 tuổi, cậu bé Triệu Văn Điện đã mồ côi mẹ. Năm 14 tuổi, quãng thời gian đi trọ học ngoài huyện của cậu bé, cơ hàn vất vả, đói rét.
Giữa năm 1978, địa phương tuyển quân, Triệu Văn Điện xung phong nhập ngũ, nhưng lãnh đạo xã không đồng ý: "Đang học lớp 7, chuẩn bị lên cấp 3, phải giữ lại để sau này đi học thủy lợi về giúp quê hương". Suốt mấy tháng trời xin xỏ, cuối cùng anh Điện cũng được xét vào cảnh sát bảo vệ cơ động.
Ngày 10.10.1978, chàng trai Triệu Văn Điện nhập ngũ vào tiểu đoàn cảnh sát bảo vệ cơ động (Công an tỉnh Cao Lạng), sang huấn luyện ở thị trấn Nước Hai, Hòa An, Cao Bằng.
Cuối tháng 12.1978, tình hình biên giới phía Bắc căng thẳng, tỉnh Cao Lạng được chia tách, tái lập lại Lạng Sơn và Cao Bằng, khóa tân binh của Triệu Văn Điện được đưa về Công an tỉnh Lạng Sơn và lên ngay thị trấn Đồng Đăng (H.Cao Lộc) làm nhiệm vụ, khi chưa huấn luyện xong.
"Nhiệm vụ của chúng tôi là giữ gìn an ninh trật tự, vận động người Hoa kiều đang dồn ứ ở khu vực cửa khẩu Hữu Nghị, nên trang bị rất sơ sài. Cả đơn vị chỉ có 3 khẩu súng AK, còn lại là K50 băng tròn. Hỏa lực duy nhất là khẩu súng trung liên M60", ông Điện rành mạch vậ: "Khẩu trung liên được giao cho tôi. Sau chiến tranh biên giới, khẩu súng được trưng bày ở Bảo tàng Công an nhân dân và nay thì đã cất trong kho lưu giữ".
Tài liệu ghi lại: Trong trận chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc ngày 17.2.1979, khi địch ồ ạt tiến công vào thị trấn Đồng Đăng, Triệu Văn Điện đã linh hoạt, mưu trí chiếm lĩnh điểm cao, lợi dụng địa hình, địa vật và đã góp phần bẻ gãy nhiều đợt tấn công của địch, giữ vững trận địa.
Khi bị địch bao vây, Triệu Văn Điện đã dũng cảm mở đường vượt vòng vây, cõng 1 thương binh nặng, dìu 1 đồng đội trong 4 ngày đêm vượt hơn chục cây số đường rừng về tuyến sau an toàn… Ngày 13.8.1980, Triệu Văn Điện được Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
"Khi pháo bên kia biên giới bắn sang, chúng tôi vẫn không biết là họ tấn công, cứ nghĩ là đốt pháo. Lúc nhận lệnh về khu vực Đền Mẫu (thị trấn Đồng Đăng) giúp dân vào hang trú ẩn, mới biết là lính Trung Quốc đánh ta", anh hùng Triệu Văn Điện nhớ lại.
Anh hùng Triệu Văn Điện kể: Cầm cự từ sáng 17.2 đến ngày hôm sau thì hết đạn. Đêm 18.2.1979, chúng tôi được lệnh đưa gần 500 người dân trú ẩn trong hang, tìm đường trong vòng vây quân địch về phía sau.
Riêng binh nhì Triệu Quang Điện, trong 4 ngày đêm đã cõng tiểu đội trưởng Hà Sỹ Điềm bị thương nặng và dẫn thương binh nhẹ Phùng Văn Hiền (sau này là cán bộ Công an H.Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn) về hậu cứ an toàn.
"Lúc ấy mình chỉ nặng 53 kg, mấy ngày kiệt sức vì đánh nhau, không cơm ăn nước uống, nhưng vẫn cố sức vì nghĩ: Không thể để anh em chết trước mắt", ông Điện kể.
Lên thượng sĩ thích hơn… anh hùng
Sau trận chiến đấu tháng 2.1979, chiến sĩ Triệu Văn Điện thích nhất là được phong quân hàm vượt cấp từ binh nhì lên trung sĩ. Khi được cấp trên yêu cầu viết báo cáo thành tích để phong anh hùng, Triệu Văn Điện còn ngại: "Hay là cho em thêm cấp nữa lên thượng sĩ, chứ làm anh hùng thì không biết đâu".
Cuối năm 1980, trung sĩ Triệu Văn Điện nhận lệnh: "Ăn mặc tươm tất, xuống Hà Nội nhận danh hiệu anh hùng". Đôn đáo cả ngày, anh mới mượn được đôi giày vải, chiếc mũ cứng và bộ quân phục, để xuống Hà Nội.
Sau khi nhận danh hiệu, anh hùng Triệu Văn Điện phải đi học hết lớp 8, 9, 10 (hệ 10 năm), sau đó hoàn thiện hệ trung cấp tại Công an Lạng Sơn, từ 1983 - 1984. Tháng 9.1984, thiếu úy Triệu Văn Điện về Suối Hai, Ba Vì, Hà Tây (nay là Hà Nội) học lớp chuyên tu 9A chuyên ngành điều tra tội phạm của Đại học Cảnh sát (nay là Học viện Cảnh sát nhân dân). Tháng 9.1988, Triệu Văn Điện tốt nghiệp, về công tác tại Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Lạng Sơn và trưởng thành từ trinh sát, đội trưởng lên phó trưởng phòng.
Từ 1992 - 2002, anh hùng Triệu Văn Điện là Trưởng phòng Cảnh sát hình sự. Từ 2002 - 2010, ông là Trưởng phòng Cảnh sát cơ động. Từ 2010 - 2017, ông là Trưởng phòng Cảnh sát truy nã tội phạm, Công an tỉnh Lạng Sơn. Ngày 1.3.2017, anh hùng Triệu Văn Điện nghỉ hưu với quân hàm đại tá.
Gần 40 năm công tác trong lực lượng Công an tỉnh Lạng Sơn, anh hùng Triệu Văn Điện không chỉ nổi danh vì danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang khi mới 21 tuổi, mà tên ông còn gắn liền với những thành tích trấn áp tội phạm, giữ gìn an ninh trật tự vùng biên.
Thời gian ông công tác, tập thể Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lạng Sơn đã 2 lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Riêng đại tá Triệu Văn Điện, được tặng 2 bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và 2 bằng khen của Bộ trưởng Bộ Công an.
Nghỉ hưu, đại tá Triệu Văn Điện tập trung kế thừa, bảo tồn, phát huy, phát triển các bài thuốc quý và phương pháp chữa bỏng rất hữu hiệu của đồng bào dân tộc Nùng. Từ năm 2019 đến nay, đại tá - lương y Triệu Văn Điện đã chữa khỏi cho hàng chục bệnh nhân bị bỏng nặng, trong đó có nhiều cháu nhỏ…
Ông Trần Văn Tuyến, Chủ tịch Hội Đông y Lạng Sơn cho biết: "Các bài thuốc của anh hùng Triệu Văn Điện rất dễ sử dụng và có hiệu năng cao do được pha chế đóng chai, giúp người bệnh tự chữa trị khi bị bỏng, dù nhẹ hay nặng".
Ít ai biết, mấy chục năm nay, cứ trước ngày 17.2, ông Điện tự tìm đến các gia đình liệt sĩ, anh em đồng đội đã cùng sát cánh chiến đấu vào tháng 2.1979, thăm hỏi động viên, tặng quà từ tiền cá nhân. Tháng 2.2024 này - 45 năm cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc (17.2.1979 - 17.2.2024), ông vừa huy động kinh phí để làm lại mái nhà cho tiểu đội trưởng của mình, năm xưa.
