ANH HÙNG TRỊNH VĂN HUYỀN.

Sáng kiến và dũng cảm

Tên cha mẹ đặt cho ông là Lê Văn Huyền (bí danh Lê Đình Cường), sinh ra ở xã Đức Bồng (Đức Thọ, nay là huyện Vũ Quang) trong một gia đình nghèo khó. Năm 1941, mới 11 tuổi nhưng đã có 3 năm đi ở, làm thuê, do không may làm mất con trâu của địa chủ Nguyễn Cựu Yêm mà ông phải bán mình cho trung nông Trịnh Văn Hinh ở Can Lộc với giá 100 đồng Đông Dương và từ họ Lê, Huyền được đổi thành họ Trịnh.

Về thôn Phúc Trường, xã Trường Lộc, Huyền tích cực cày bừa, chăn nuôi phụ giúp cha nuôi và tham gia các hoạt động ở địa phương. Khi Cách mạng tháng 8/1945 thành công, Huyền được bầu làm Phân đoàn trưởng Đoàn Thanh niên cứu quốc và Đội trưởng Đội Du kích thôn Phúc Trường.

Tiếp tục tham gia dân công phục vụ các chiến dịch, rồi chuyển sang bộ đội chủ lực, giữa năm 1953, ông xin đơn vị chuyển sang TNXP phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ. Trên đường hành quân ra Bắc, ông đã mua 5 con gà và một con lợn mang theo. Con lợn ông nuôi nặng 84 kg, số gà tự nuôi được 98 kg đều được bồi dưỡng cho những anh em ốm đau và liên hoan đơn vị.

Phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ, ông đã có nhiều sáng kiến đặc biệt. Ở đèo Chẹn, ngày đêm địch ném bom đánh phá không cho bộ đội và xe chở hàng của ta vào chiến dịch. Dù địa hình hiểm trở, lực lượng chủ yếu làm thủ công, ông đã đề xuất chia đèo Chẹn làm 3 đoạn, đoạn khó nhất, dốc nhất thì bố trí lực lượng khỏe, không sợ hy sinh, làm ngày 3 ca và kết quả đã tăng năng suất lên 600%. Đồng thời, đưa ra sáng kiến đan sọt đổ đá ngăn suối để cho xe vận chuyển hậu cần, vũ khí trang bị qua suối kịp thời phục vụ chiến dịch.

Khi làm nhiệm vụ ở Cò Nòi, đèo Pha Đin, nơi địch đánh phá vô cùng ác liệt, lực lượng TNXP hy sinh rất nhiều, ông đưa ra sáng kiến phá bom nổ chậm bằng cách dùng cây hóp đá (thuộc họ tre) dài 4-5m, người nằm dưới hố an toàn rồi dùng cây hóp đá chọc cho quả bom lăn và tự nổ, chỉ trong 2 giờ, phá được 39 quả bom bươm bướm. Với kinh nghiệm này, có ngày toàn đội phá được 130 quả bom các loại. Chính Huyền là người đưa năng suất đục lỗ, nhồi thuốc mìn phá đá tăng gấp 5 lần định mức. Ngay cả công việc tưởng chừng đơn giản như đốn tre, nứa, Huyền cũng có sáng kiến đưa năng suất cao gấp 8 lần định mức.

Đặc biệt, ngày 26/4/1954, 10 xe chở hàng hóa, vũ khí khi đến đèo Pha Đin thì bị địch phát hiện, cho nhiều tốp máy bay đánh phá. Một xe đi đầu bốc khói, dù bị thương nặng nhưng Trịnh Văn Huyền đã dũng cảm nhảy lên xe dập lửa và hô hào đồng đội đến ứng cứu. Nghe tiếng hô của Huyền, cả đội xông vào bốc và vận chuyển hàng vào nơi an toàn, cứu được 8 xe ô tô, 437 viên đạn đại bác 105 ly, riêng Huyền cứu được 19 quả đạn ở xe đang bị cháy. Hành động dũng cảm của Trịnh Văn Huyền đã mở đầu cho hàng loạt tấm gương dũng cảm. Thay mặt Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đồng chí Nguyễn Văn Huyên (Thư ký của Đại tướng) trao Huân chương Chiến công hạng Nhất cho ông và gửi thư khen.