Anh hùng Trương Công Định (Trương Định) – Bình Tây Đại Nguyên Soái kiên trung của vùng đất Gò Công

Trương Công Định (1820 – 1864), thường gọi là Trương Định, quê gốc tại huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, nhưng sự nghiệp lừng lẫy của ông gắn liền với vùng đất Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Ông là lãnh tụ kiệt xuất của phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Bộ giai đoạn đầu, đại diện cho chí khí quật cường và lòng yêu nước sắt đá của dân tộc Việt Nam.

Khi quân Pháp nổ súng xâm lược Gia Định và các tỉnh Nam Kỳ (1859–1861), Trương Định đã đứng ra chiêu mộ nghĩa binh, lập căn cứ kháng chiến tại Tân Hòa (Gò Công). Với tài quân sự mưu trí, ông tổ chức nhiều trận phục kích, đắp lũy, chặn dòng làm phá sản nhiều đợt càn quét của quân Pháp. Năm 1862, sau khi triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Nhâm Tuất nhượng 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp và ra lệnh cho ông phải bãi binh, Trương Định rơi vào tình thế vô cùng giằng xé. Tuy nhiên, trước lời khẩn cầu của nhân dân và nghĩa quân, ông đã đặt lợi ích của dân tộc lên trên lệnh triều đình, nhận danh hiệu "Bình Tây Đại Nguyên Soái" do nhân dân tôn vinh và tiếp tục lãnh đạo cuộc kháng chiến.

Rạng sáng ngày 20/8/1864, do sự phản bội của kẻ tay sai Huỳnh Công Tấn, căn cứ của ông bị quân Pháp phục kích bất ngờ. Trương Định bị thương nặng trong lúc chiến đấu. Đứng trước nguy cơ sa vào tay kẻ thù, ông đã dũng cảm rút gươm tự sát để giữ trọn khí tiết của một người trung thần vì dân vì nước.

Khí tiết lẫm liệt của Trương Định cùng hành động vượt qua khuôn phép phong kiến để chiến đấu vì nhân dân đã trở thành biểu tượng bất tử. Tên tuổi của ông mở đầu cho trang sử kháng chiến chống Pháp oanh liệt của nhân dân Nam Bộ, khắc ghi tấm gương "thà chết vinh còn hơn sống nhục".