Anh hùng Út Tịch

Nguyễn Thị Út, thường gọi là Út Tịch (1920–1969), là một nữ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân tiêu biểu của Việt Nam. Bà sinh ra trong một gia đình nghèo tại xã Tam Ngãi, tỉnh Vĩnh Long. Từ nhỏ, bà đã bộc lộ tính cách mạnh mẽ, không cam chịu bất công, sớm tham gia vào phong trào cách mạng cùng cán bộ Việt Minh.

Khi thực dân Pháp tái chiếm Nam Bộ, bà đã xung phong chiến đấu với câu nói nổi tiếng: “Nó đánh mình, mình đánh nó!”. Dù tuổi còn nhỏ, bà vẫn đảm nhận vai trò giao liên, trinh sát trong Chiến dịch Cầu Kè năm 1949, góp phần gây nhiều tổn thất cho quân Pháp. Sau khi lập gia đình với ông Lâm Văn Tịch – một chiến sĩ Việt Minh, bà tiếp tục hoạt động trong đội du kích địa phương, tham gia nhiều trận công đồn, trở thành nỗi khiếp sợ của quân thù.

Sau Hiệp định Genève 1954, bà cùng chồng ở lại miền Nam, tiếp tục hoạt động cách mạng. Trong phong trào Đồng khởi, Út Tịch vừa chăm lo gia đình đông con, vừa tham gia binh vận, vận động binh lính bỏ ngũ, góp phần quan trọng vào thắng lợi của lực lượng cách mạng. Năm 1965, bà được phong tặng danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân" với thành tích tham gia 23 trận lớn nhỏ, diệt và làm tan rã hơn 200 giặc, thu 70 súng.

Ngày 27/11/1968, trong một trận rải thảm B52 của Không lực Hoa Kỳ tại Tân Châu (An Giang), Út Tịch cùng con gái Lâm Thị Thơ đã anh dũng hy sinh. Câu nói bất hủ của bà: “Còn cái lai quần cũng đánh” đã trở thành biểu tượng của tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất của người phụ nữ Nam Bộ.

Hình tượng Út Tịch đã đi vào văn học qua tiểu thuyết "Người mẹ cầm súng" của Nguyễn Thi, điện ảnh với bộ phim Mẹ vắng nhà (1979), và âm nhạc qua bài hát thiếu nhi “Em là con gái má Út Tịch” của nhạc sĩ Phan Nhân. Ngày nay, tên bà được đặt cho một con đường tại TP. Hồ Chí Minh, và Khu tưởng niệm Út Tịch tại xã Tam Ngãi, Vĩnh Long trở thành nơi lưu giữ ký ức về người nữ anh hùng bất tử.