Anh hùng Võ Đại Huệ: Người chiến sĩ Nghệ An giữ vững biên cương đến phút cuối
Từ một chàng trai Nghi Lộc nhập ngũ khi mới 16 tuổi, Võ Đại Huệ đã trải qua nhiều chiến trường khốc liệt trước khi trở thành người chỉ huy tại Mường Khương, Lào Cai. Ngày 17 và 18/2/1979, giữa cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, người đại đội trưởng trẻ tuổi đã kiên cường chỉ huy đơn vị giữ trận địa và hy sinh ở tuổi 27. Phía sau sự hy sinh ấy là người vợ trẻ và hai người con, sau này đều lựa chọn tiếp bước người cha trong màu áo Bộ đội Biên phòng.
Tuổi trẻ sớm gắn với chiến trường
Võ Đại Huệ sinh năm 1952 tại xã Nghi Xá, huyện Nghi Lộc, Nghệ An, trong một gia đình làm nông. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, ông nhập ngũ lúc mới 16 tuổi. Sau thời gian huấn luyện, người chiến sĩ trẻ được biên chế vào lực lượng bộ binh và lần lượt tham gia chiến đấu tại Quảng Trị, đường 9, Khe Sanh và Tây Nguyên từ năm 1969 đến 1972.
Trong những năm tháng chiến đấu ấy, Võ Đại Huệ nhiều lần lập thành tích và được trao tặng hai Huân chương Chiến công. Năm 1973, ông được đưa ra Bắc học tại Trường Sĩ quan Lục quân I. Sau ngày đất nước thống nhất, ông chuyển sang lực lượng Công an vũ trang nhân dân, công tác giảng dạy chiến thuật tại trường sĩ quan biên phòng.
Năm 1975, Võ Đại Huệ kết hôn với bà Hoàng Thị Bích Nhật, người cùng quê. Cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ tưởng như bắt đầu bước sang một chặng đường bình yên sau chiến tranh. Nhưng chỉ vài năm sau, tình hình biên giới trở nên căng thẳng và ông lại nhận nhiệm vụ mới.
Lời dặn trước chuyến đi không trở lại
Tháng 8/1978, Võ Đại Huệ được điều lên huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai làm nhiệm vụ. Trước khi lên đường, ông tranh thủ về thăm gia đình.
Khi ấy, ông mới 27 tuổi. Người vợ 26 tuổi đang mang thai đứa con thứ hai, còn cậu con trai đầu lòng Võ Trọng Hùng mới lên 3 tuổi. Người cha chưa kịp biết mặt đứa con sắp chào đời.
Trong phút chia tay, ông căn dặn vợ chuẩn bị cho trường hợp xấu nhất, ở lại nuôi các con và chăm sóc cha mẹ. Với bà Hoàng Thị Bích Nhật, đó mãi là ký ức đau đáu bởi sau này bà mới hiểu những lời dặn dò ấy chính là lời từ biệt cuối cùng của chồng.
Rời quê nhà, Võ Đại Huệ trở lại với nhiệm vụ ở biên giới. Ông giữ cương vị Đại đội trưởng Đại đội 11, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 16, Bộ đội Biên phòng, trực tiếp chỉ huy lực lượng chốt giữ tại Mường Khương.
Hai ngày chiến đấu khốc liệt ở Mường Khương
Ngày 17/2/1979, chiến sự bùng nổ trên toàn tuyến biên giới phía Bắc. Tại Mường Khương, các đơn vị Việt Nam phải đối mặt với những đợt tiến công quy mô lớn có sự yểm trợ của xe tăng và pháo binh.
Trong hoàn cảnh đó, Thiếu úy Võ Đại Huệ trực tiếp chỉ huy Đại đội 11 chống trả và giữ trận địa. Theo tư liệu của Báo Nghệ An, trong ngày đầu tiên, ông cùng tổ chiến đấu của mình đã đánh chặn nhiều xe tăng đối phương, khiến đội hình tiến công phải thay đổi hướng.
Sáng 18/2, khu vực núi Na Khuy tiếp tục trở thành điểm giao tranh ác liệt. Dù đã bị thương, Võ Đại Huệ vẫn ở lại chỉ huy bộ đội, tổ chức phòng ngự và động viên đồng đội giữ vững vị trí. Theo tư liệu được Báo Nghệ An dẫn lại, đơn vị dưới quyền ông đã đẩy lùi nhiều đợt tiến công trong ngày hôm đó.
Nhưng trước thế trận ngày càng chênh lệch, cấp trên quyết định cho đơn vị rút khỏi vòng vây để bảo toàn lực lượng và tiếp tục chiến đấu ở vị trí khác.
Hy sinh khi đang mở đường cho đồng đội
Nhận lệnh, Võ Đại Huệ nhanh chóng tổ chức đội hình rút lui. Trong lúc đơn vị tìm cách vượt khỏi vòng vây, đối phương tập trung hỏa lực vào lực lượng đang rút.
Người đại đội trưởng bị thương thêm nhưng vẫn cố gắng chỉ huy đồng đội. Cuối cùng, Võ Đại Huệ đã hy sinh tại mặt trận Mường Khương khi mới 27 tuổi.
Sự hy sinh của ông để lại khoảng trống lớn trong gia đình. Người vợ trẻ trở thành góa phụ khi mới 26 tuổi; cậu con trai 3 tuổi mất cha, còn người con gái Võ Thị Hồng Thanh vừa chào đời trong năm 1979 chưa một lần được nhìn thấy cha.
Từ người cha đến hai người con
Sau ngày chồng hy sinh, bà Hoàng Thị Bích Nhật một mình nuôi hai con trong những năm tháng còn nhiều khó khăn. Những lời căn dặn cuối cùng của chồng trở thành động lực để bà cố gắng chăm sóc các con trưởng thành.
Điều đặc biệt là khi lớn lên, cả Võ Trọng Hùng và Võ Thị Hồng Thanh đều lựa chọn trở thành những người lính biên phòng.
Người con trai tiếp tục công tác tại những đơn vị biên phòng miền núi. Người con gái cũng khoác lên mình màu áo của lực lượng bảo vệ biên giới. Hai người con đi trên những con đường khác nhau, nhưng đều tiếp nối con đường người cha đã lựa chọn trước khi ngã xuống.
Đó không chỉ là sự tiếp nối một nghề nghiệp. Với gia đình Võ Đại Huệ, đó còn là cách để thế hệ sau gìn giữ ký ức về một người cha đã dành trọn tuổi trẻ cho đất nước.
Tên tuổi còn lại với biên cương
Sau khi hy sinh, Võ Đại Huệ được truy thăng quân hàm từ Thiếu úy lên Trung úy và được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Ngày 19/12/1979, ông được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Năm 2013, HĐND tỉnh Lào Cai quyết định đặt tên một tuyến đường tại thành phố Lào Cai theo tên Võ Đại Huệ. Phần mộ của ông hiện ở Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Mường Khương, nơi ghi dấu những năm tháng cuối cùng của người đại đội trưởng quê Nghệ An.
Hơn bốn thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày Võ Đại Huệ hy sinh. Những người cùng chiến đấu với ông năm xưa đã đi qua một chặng đường dài của cuộc đời; người vợ đã vượt qua những năm tháng một mình nuôi con; hai người con cũng trưởng thành và tiếp bước cha.
Nhưng câu chuyện về người chiến sĩ trẻ ấy vẫn còn nguyên giá trị.
Ở tuổi 27, Võ Đại Huệ đã nằm lại nơi biên cương. Ông để lại phía sau một gia đình nhỏ, một người vợ trẻ, hai người con và một tên tuổi được ghi nhớ trên chính mảnh đất mà mình đã chiến đấu.
Từ quê hương Nghệ An đến Mường Khương, hành trình của Võ Đại Huệ là câu chuyện về một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh trong những năm tháng mà Tổ quốc cần họ nhất. Và nhiều năm sau ngày ông ngã xuống, bước chân của những người con vẫn tiếp tục hướng về biên giới.
