Anh Hùng Võ Văn Di
Đồng chí Võ Văn Di, bí danh Võ Duy Linh, sinh năm 1919 tại làng Bình Ân, tổng Hòa Lạc Hạ, tỉnh Gò Công (nay là xã Bình Ân, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang) trong một gia đình nông dân có truyền thống đấu tranh chống áp bức, bóc lột. Năm 1945, đồng chí giác ngộ cách mạng, tham gia Đội Du kích xã, rồi lần lượt giữ các chức vụ Xã đội trưởng, Huyện ủy viên kiêm Bí thư xã.

Sau khi Hiệp định Genève (năm 1954) được ký kết, đồng chí tiếp tục làm Huyện ủy viên Gò Công, được tổ chức phân công ở lại miền Nam hoạt động. Đây là thời kỳ chính quyền Ngô Đình Diệm được Mỹ giật dây thẳng tay khủng bố, đàn áp quần chúng. Vì thế, phong trào cách mạng ở Gò Công bị tổn thất nghiêm trọng, hàng loạt cán bộ hoặc bị địch bắt bớ, giết hại hoặc theo chủ trương của cấp trên phải “điều lắng” tạm lánh đi nơi khác.
Năm 1957, chấp hành mệnh lệnh của tổ chức, đồng chí chuyển đổi địa bàn hoạt động lên Sài Gòn. Với tinh thần tiến công cách mạng cao độ, không sợ gian khổ, hy sinh, chỉ một năm sau (năm 1958), đồng chí trở về Gò Công đang bị địch bình định trắng, kiên trì bám đất, bám dân, gầy dựng lại cơ sở cách mạng, phát động quần chúng đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, hòa bình, chống tố cộng, diệt cộng.
Ngày 21-1-1960, đồng chí đại diện cho Huyện ủy Gò Công dự Hội nghị triển khai Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng do Tỉnh ủy Mỹ Tho triệu tập. Tại hội nghị quan trọng này, đồng chí được phân công nhiệm vụ phát động cuộc “Đồng khởi” ở huyện Gò Công (nay là huyện Gò Công Đông và TX. Gò Công) và huyện Hòa Đồng (nay là huyện Gò Công Tây và huyện Tân Phú Đông).
Tháng 2-1960, đồng chí trở về căn cứ Rừng Sác, thành lập Ban Cán sự Đảng hai huyện Gò Công và Hòa Đồng; trong đó Ban Cán sự Đảng huyện Gò Công do đồng chí làm Bí thư. Cùng với tập thể Ban Cán sự, đồng chí đã ra sức xây dựng lực lượng chính trị của quần chúng và lực lượng vũ trang cách mạng; đồng thời, lãnh đạo, chỉ đạo hai lực lượng này thực hiện liên tục các cuộc tấn công và nổi dậy trong suốt năm 1960, phá vỡ từng mảng lớn bộ máy chính quyền địch ở cơ sở, chấm dứt thời kỳ thoái trào ở Gò Công, mở ra bước phát triển mới của phong trào cách mạng ở địa phương, tiến cùng nhịp độ phát triển trong toàn tỉnh.
Tháng 6-1961, đồng chí được bầu làm Tỉnh ủy viên Mỹ Tho, Bí thư Huyện ủy Gò Công. Với trách nhiệm của mình, đồng chí đã chỉ đạo xây dựng các cơ quan Huyện ủy, cơ sở đảng từ huyện xuống tận xã, ấp; xây dựng lực lượng chính trị của quần chúng và lực lượng vũ trang huyện. Từ năm 1961 - 1963, dưới sự lãnh đạo của Huyện ủy, phong trào du kích chiến tranh, phá “Ấp chiến lược”, đấu tranh chính trị và công tác binh vận ở huyện Gò Công phát triển mạnh mẽ, được Tỉnh ủy công nhận và tuyên dương là huyện có phong trào phát triển mạnh và vững chắc trong toàn tỉnh.
Đầu năm 1963, đồng chí được cấp trên cử đi học; rồi được điều lên tỉnh, vào Tỉnh ủy viên Mỹ Tho, Trưởng Ban An ninh tỉnh Mỹ Tho. Dưới sự chỉ đạo của đồng chí, Ban An ninh tỉnh và các huyện được kiện toàn, đã đập tan âm mưu chống phá cách mạng của địch bằng phương thức tình báo, gián điệp mà chúng đang ráo riết triển khai để thực hiện kế hoạch gom dân, lập ấp chiến lược.
Đầu năm 1964, đồng chí được Tỉnh ủy cử trở lại Gò Công với nhiệm vụ Tỉnh ủy viên Mỹ Tho, Bí thư Huyện ủy. Trong thời kỳ đồng chí làm Bí thư Huyện ủy, hệ thống cơ sở đảng vẫn được giữ vững, cán bộ bám chặt trong dân, vùng giải phóng được củng cố, phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng, hoạt động vũ trang của bộ đội địa phương và du kích xã, ấp phát triển mạnh mẽ, mặc dù địch tăng cường đánh phá rất ác liệt nhằm thực hiện âm mưu biến nơi đây thành mô hình bình định kiểu mẫu của bọn chúng.
Tháng 10-1967, thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy Gò Công (vừa mới được tái lập theo quyết định của Khu ủy Khu, đồng chí cùng tập thể Huyện ủy ráo riết lãnh đạo, chỉ đạo quân và dân huyện nhà chuẩn bị lực lượng về mọi mặt, nhất là lực lượng vũ trang, tuyển quân, hậu cần, dân công, sẵn sàng thực hiện lệnh nổi dậy và tiến công của cấp trên.
Đúng 2 giờ ngày mùng 2 Tết Mậu Thân (ngày 1-2-1968), theo kế hoạch của Tỉnh ủy, đồng chí phát lệnh cho bộ đội địa phương và du kích các xã thuộc huyện Gò Công nổ súng tiến công địch trên địa bàn toàn huyện; đồng thời, chi viện cho bộ đội tỉnh tiến công vào TX. Gò Công, khiến địch bị tổn thất nặng nề, phần lớn đồn bót, tháp canh của bọn chúng đều bị ta tiêu diệt; các xã trên địa bàn huyện: Tân Thành, Tân Bình Điền, Bình Ân, Bình Xuân, Phước Trung thành lập Ủy ban nhân dân giải phóng cấp xã.
Sau đó, đồng chí chỉ huy lực lượng vũ trang huyện đánh địch phản kích. Ngày 16-2-1968, trên đường đi công tác từ vùng C về vùng A, đồng chí bị địch phục kích, đã anh dũng chiến đấu, hy sinh tại ấp Gò Một, xã Tân Niên Đông (nay là xã Tân Đông, huyện Gò Công Đông).
Sau năm 1975, đồng chí được Nhà nước truy tặng Huân chương Độc lập. Bí danh của đồng chí được đặt tên đường ở TX. Gò Công, huyện Gò Công Đông và tên trường trung học cơ sở ở xã Tân Thành, huyện Gò Công Đông.



