ANH HÙNG VỪ A DÍNH – NGƯỜI CON CỦA NÚI RỪNG TÂY BẮC
Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp gian khổ, tinh thần yêu nước không chỉ sục sôi ở đồng bằng hay các đô thị lớn mà còn lan rộng khắp các bản làng xóm núi xa xôi. Nơi núi rừng Tây Bắc trùng điệp, câu chuyện về thiếu niên Vừ A Dính – người con của dân tộc H'Mông dũng cảm hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ – đã trở thành một tấm gương sáng ngời về lòng trung thành và khí tiết cách mạng.
Vừ A Dính sinh ngày 12 tháng 9 năm 1934 tại bản Pú Nhung, xã Pú Nhung, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên. Anh sinh ra trong một gia đình H'Mông giàu truyền thống yêu nước; cha anh là ông Vừ Pa Tháo, một cán bộ cơ sở cách mạng kiên trung, còn mẹ anh là bà Giàng Thị Mỷ, người tích cực tham gia tiếp tế cho bộ đội. Lớn lên giữa ngàn trùng núi đá trong cảnh đất nước bị giặc Pháp chiếm đóng, Vừ A Dính sớm chứng kiến cảnh tàn sát, gặt hái, bắt bớ dã man của kẻ thù đối với bà con dân bản. Những uất hận ấy đã nung nấu trong lòng người thiếu niên vùng cao một tinh thần quyết tâm đánh giặc giữ bản.
Mới 13 tuổi, Vừ A Dính đã tình nguyện gia nhập đội du kích trẻ tuổi của xã Pú Nhung. Nhờ sự mưu trí, thông thạo địa hình núi rừng hiểm trở và tác phong nhanh lẹ, anh được giao nhiệm vụ làm liên lạc, vận chuyển thư từ, tài liệu bí mật và tiếp tế muối, gạo cho lực lượng du kích ẩn nấp trên núi cao. Nhiều lần bị địch tuần tra kiểm soát gắt gao, Vừ A Dính vẫn khéo léo giấu tài liệu vào ống nứa, giỏ củi hay dưới đáy gùi để vượt qua tầm mắt của kẻ thù an toàn.
Năm 1949, cuộc chiến chống Pháp tại địa bàn Tuần Giáo diễn ra vô cùng căng thẳng. Quân Pháp liên tục mở các đợt càn quét lớn vào bản Pú Nhung nhằm triệt hạ cơ sở cách mạng. Ngày 15 tháng 6 năm 1949, trong một chuyến công tác vận chuyển tài liệu mật về căn cứ, Vừ A Dính bất ngờ sa vào đợt phục kích của một tốp lính Pháp. Biết không thể chạy thoát, anh nhanh tay phi tang tài liệu để bảo vệ bí mật tổ chức rồi chủ động đứng ra thu hút sự chú ý của địch.
Bắt được Vừ A Dính, kẻ thù dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man. Chúng đánh đập, bỏ đói và bắt anh phải chỉ đường lên căn cứ du kích Pú Nhung. Mặc cho những trận đòn đau đớn khiến thân thể rỉ máu, người thiếu niên H'Mông vẫn giữ câm lặng, một mực không khai báo. Thấy không thể khuất phục được anh bằng bạo lực, địch chuyển sang dụ dỗ, hứa cho tiền bạc, quần áo đẹp và súng đạn nếu anh chịu làm chỉ điểm. Vừ A Dính thẳng thắn nhìn vào mặt tên chỉ huy giặc và dằn giọng: "Có biết đường nhưng không chỉ cho giặc đâu!"
Để đánh lừa kẻ thù, Vừ A Dính vờ nhận lời chỉ đường, rồi dẫn cả tốp lính Pháp đi loanh quanh suốt một ngày trời qua các hẻm núi trơn trượt, gian khổ để kéo dài thời gian, tạo điều kiện cho cán bộ và du kích ta kịp thời di chuyển căn cứ. Khi nhận ra mình bị một cậu bé đánh lừa, tên sĩ quan Pháp phát điên vì giận dữ. Chúng đã tàn nhẫn xả đạn treo anh lên cây đào cổ thụ bên mép rừng Pú Nhung. Vừ A Dính anh dũng hy sinh vào chiều ngày 15 tháng 6 năm 1949 khi mới trọn 15 tuổi.
Sự hy sinh lẫm liệt của Vừ A Dính đã trở thành biểu tượng bất tử của tuổi trẻ các dân tộc thiểu số Tây Bắc trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. Ngày 8 tháng 11 năm 2000, Vừ A Dính vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của anh được đặt cho Quỹ học bổng Quỹ Vừ A Dính, tiếp sức cho hàng nghìn học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số nghèo hiếu học trên khắp mọi miền Tổ quốc.
