ANH HÙNG VŨ XUÂN ĐÀI –"DŨNG SĨ DIỆT MÁY BAY"

Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc, có những huyền thoại được viết nên từ chính những con người vô cùng giản dị. Một trong những biểu tượng sáng ngời cho ý chí sắt đá và tài năng thiên bẩm của thế hệ cha anh chính là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Vũ Xuân Đài (1946–2022). Với vóc dáng nhỏ bé, từ một chiến sĩ anh nuôi lo cơm nước cho đơn vị, ông đã vươn lên trở thành xạ thủ số một, một mình hạ gục 37 máy bay Mỹ, lập nên một kỷ tích vô tiền khoáng hậu trên chiến trường.

• Sinh ra tại vùng đất Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, tháng 4 năm 1965, chàng trai trẻ Vũ Xuân Đài hăng hái lên đường nhập ngũ theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Ông được biên chế vào Tiểu đoàn 19-5 của Thủ đô Hà Nội. Vào thời điểm bấy giờ, Vũ Xuân Đài có thể hình rất nhỏ bé, chiều cao khiêm tốn và chỉ nặng vỏn vẹn 43 kg. Do không đủ thể lực để gánh vác các loại vũ khí hạng nặng, cấp trên ban đầu xếp ông vào tiểu đội lắp đạn, rồi sau đó chuyển hẳn xuống làm anh nuôi phụ trách bộ phận hậu cần vì thấy ông khéo tay, nấu cơm ngon.

Tuy nhiên, mang trong mình dòng máu kiên cường và khát vọng trực tiếp tiêu diệt quân thù, Vũ Xuân Đài không cam tâm đứng phía sau bếp lửa. Ông mặc quân phục chỉnh tề, tìm gặp chỉ huy đơn vị để bày tỏ nguyện vọng được cầm súng. Sau nhiều lần thuyết phục, ông đã "giao kèo" với Chính trị viên đơn vị rằng bản thân chỉ làm anh nuôi đúng một tháng, sau đó phải được đưa lên tuyến đầu chiến đấu. Ý chí sắt đá của người chiến sĩ trẻ cuối cùng đã thuyết phục được cấp trên.

Từ xạ thủ số một đến chiến công chấn động

Tháng 10 năm 1965, đơn vị của ông hành quân vào Nam và đổi tên thành Tiểu đoàn 14 phòng không thuộc Sư đoàn 2, Quân khu 5. Được trang bị súng máy phòng không 12,7mm với nhiệm vụ khống chế bầu trời và thu hút hỏa lực địch, Vũ Xuân Đài nhanh chóng bộc lộ tài năng thiên bẩm về khả năng ngắm bắn chính xác và điểm xạ điêu luyện.

Ngay trong những trận đánh đầu tiên tại chiến trường Quảng Nam đầy bom đạn, người chiến sĩ trẻ đã khiến toàn đơn vị kinh ngạc khi bắn hạ liên tiếp 3 máy bay Mỹ chỉ bằng 3 loạt điểm xạ gọn gàng. Từ một anh nuôi, ông trở thành xạ thủ chủ lực, là chỗ dựa tinh thần lớn lao cho đồng đội. Sự xuất sắc của Vũ Xuân Đài thể hiện qua hiệu suất chiến đấu đáng nể: Năm 19 tuổi, với 19 tháng cầm súng, ông đã bắn hạ đúng 19 chiếc máy bay địch.

Chiến công vang dội nhất trong cuộc đời binh nghiệp của ông diễn ra vào ngày 4 tháng 3 năm 1966 tại khu vực Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Trong một trận phục kích đón lõng đường bay của địch, bằng sự kiên nhẫn và những loạt đạn 12,7mm chuẩn xác, Vũ Xuân Đài đã bắn hạ một chiếc máy bay vận tải hạng nặng C-47 chở theo 56 sĩ quan cấp cao của Mỹ và ngụy quyền. Trận đánh giáng một đòn chí mạng vào lực lượng chỉ huy sừng sỏ của địch, làm nức lòng quân dân cả nước.

Tính tổng cộng từ năm 1965 đến năm 1968, qua hơn 30 trận chiến đấu oanh liệt, Vũ Xuân Đài cùng khẩu súng của mình đã bắn rơi tổng cộng 37 máy bay Mỹ các loại như CH-47 Chinook, UH-1A, UH-1B, CH-06, T-28... Ông trở thành người bắn rơi nhiều máy bay địch nhất trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam và thời bấy giờ, báo chí trìu mến gọi ông bằng những danh hiệu lẫy lừng như “Chim đầu đàn”, “Kiện tướng diệt máy bay” hay “Dũng sĩ quyết thắng”.

Khép lại cuộc chiến và biểu tượng sống mãi

Năm 1969, nhờ những chiến công đặc biệt xuất sắc và năng lực chỉ huy, Vũ Xuân Đài được bổ nhiệm giữ chức Đại đội trưởng. Nhưng cuộc đời binh nghiệp trực tiếp ra trận của ông phải dừng lại sau trận đánh khốc liệt ngày 23 tháng 9 năm 1969. Trong trận này, ông bị thương rất nặng, phải trải qua hàng loạt ca phẫu thuật sinh tử. Khi đất nước hòa bình, ông trở về với tỉ lệ thương tật lên tới 81%, nhiều mảnh đạn vẫn còn găm trong cơ thể và thị lực chỉ còn 3/10.

Dù mang trên mình những vết thương đau nhức mỗi khi trái gió trở trời, người cựu chiến binh Vũ Xuân Đài vẫn tiếp tục cống hiến cho quê hương khi về công tác tại Viện Quân y 7 (thành phố Hải Dương) trước khi phục viên vào năm 1979 để làm kinh tế gia đình và tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương. Ghi nhận những đóng góp to lớn của ông, ngày 20 tháng 12 năm 1994, Chủ tịch nước đã ký quyết định phong tặng ông danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tháng 3 năm 2022, người anh hùng huyền thoại của bầu trời Khu 5 đã trút hơi thở cuối cùng tại thành phố Hải Dương, hưởng thọ 76 tuổi. Câu chuyện về chàng anh nuôi 43kg Vũ Xuân Đài biến điều không thể thành có thể sẽ mãi là một trang sử vàng chói lọi, là bài học sâu sắc về lòng yêu nước, ý chí vượt khó và tinh thần quả cảm cho các thế hệ mai sau noi theo.