Anh hùng Vũ Xuân Thiều: Cú đâm thẳng vào pháo đài bay B-52 và khúc ca bất tử trên bầu trời đêm
Ngô Ánh Tuyết
Từ sinh viên Bách khoa đến phi công MiG-21
Vũ Xuân Thiều (1945–1972) cất tiếng khóc chào đời tại vùng đất giàu truyền thống Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Năm 1965, khi đang là sinh viên đầy triển vọng của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, gạt sang một bên con đường học vấn rộng mở, người thanh niên Hà Thành đã xếp bút nghiên xung phong lên đường nhập ngũ.
Nhờ tố chất sức khỏe và bản lĩnh vượt trội, ông được tuyển chọn vào lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam và cử sang Liên Xô đào tạo bài bản về lái máy bay tiêm kích MiG-21. Hoàn thành xuất sắc khóa huấn luyện, Vũ Xuân Thiều trở về nước, nhận nhiệm vụ bảo vệ bầu trời miền Bắc trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất.
Trận không chiến lịch sử đêm 28/12/1972
Cuối tháng 12/1972, đế quốc Mỹ mở cuộc tập kích chiến lược quy mô lớn bằng máy bay chiến lược B-52 nhằm đè bẹp Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh lân cận trong chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không". Giữa ranh giới sống còn của đất nước, các phi công tiêm kích của ta quyết tâm tìm mọi cách xuyên qua hàng rào tiêm kích bảo vệ để hạ gục "pháo đài bay".
Đêm 28/12/1972, Vũ Xuân Thiều nhận lệnh xuất kích từ sân bay dã chiến Cẩm Thủy (Thanh Hóa) trên chiếc tiêm kích MiG-21. Nhờ sự chỉ huy và dẫn đường chính xác từ đất liền, ông khéo léo điều khiển máy bay luồn qua hệ thống ra-đa và đội hình yểm trợ dày đặc của địch, áp sát đội hình B-52 trên không phận Sơn La.
Khoảnh khắc quyết tử trên không trung
Giữa bóng đêm bao la, phát hiện ra mục tiêu B-52, Vũ Xuân Thiều nhanh chóng tăng tốc tiếp cận. Khi khoảng cách đã quá gần — ranh giới vô cùng nguy hiểm bởi quầng lửa nổ từ B-52 có thể nuốt chửng chiếc tiêm kích nhỏ bé — ông vẫn kiên quyết không bỏ lỡ thời cơ vàng. Ông nhấn nút phóng tên lửa.
Chiếc "pháo đài bay" B-52 trúng đạn bùng cháy dữ dội. Nhưng do cự ly công kích quá sát, chiếc MiG-21 của Vũ Xuân Thiều đã lao thẳng vào quầng lửa nổ tung của máy bay địch. Người phi công trẻ tuổi đã anh dũng hy sinh cùng chiếc máy bay của mình ngay trong khoảnh khắc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Rực sáng tượng đài Anh hùng
Tấm gương xả thân quả cảm của Vũ Xuân Thiều là minh chứng chói lọi cho ý chí "chiến đấu đến cùng" của Không quân Nhân dân Việt Nam, góp phần bẻ gãy hoàn toàn cuộc tập kích chiến lược của Mỹ.
Tôn vinh: Năm 1994, Nhà nước đã truy tặng ông danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Di sản: Tên tuổi của vị anh hùng tuổi 27 được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường, ngôi trường tại Hà Nội và các địa phương, trở thành biểu tượng kiên cường về lòng dũng cảm và khát vọng bảo vệ độc lập, tự do cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
