Anh hùng Vũ Xuân Thiều – "Quả bộc phá sống" trên bầu trời, tấm gương hy sinh oanh liệt hạ gục B-52 trong Chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không"

Vũ Xuân Thiều sinh năm 1945 tại xã Hành Thiện, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định, nhưng lớn lên tại Hà Nội. Khi đang là sinh viên năm thứ ba Đại học Bách khoa Hà Nội, gạt lại tương lai rộng mở, ông gác bút nghiên xung phong nhập ngũ năm 1965 và được cử sang Liên Xô đào tạo phi công tiêm kích đêm – một trong những nhiệm vụ huấn luyện gian khổ và phức tạp nhất của Không quân.

Cuối tháng 12 năm 1972, đế quốc Mỹ mở cuộc tập kích chiến lược bằng B-52 vào Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh miền Bắc nhằm đè bẹp ý chí cách mạng của nhân dân ta. Để tiêu diệt "pháo đài bay" B-52 được bảo vệ bởi hàng chục máy bay tiêm kích F-4 và hệ thống gây nhiễu điện tử dày đặc, các phi công đánh đêm của Không quân Việt Nam phải vượt qua vô vàn nguy hiểm, cất cánh từ những sân bay dã chiến ngắn hẹp và bay trong đêm tối không hỏa lực yểm trợ.

Đêm ngày 28 tháng 12 năm 1972, Trung úy Vũ Xuân Thiều nhận lệnh cất cánh từ sân bay Cẩm Thủy (Thanh Hóa) trên chiếc MiG-21 mang số hiệu 5121, vượt qua các đợt vây ráp của tiêm kích F-4 để tiến về hướng Sơn La đón lỏng luồng máy bay B-52. Khi tiếp cận được mục tiêu ở khoảng cách gần, ông đã bình tĩnh phóng liên tiếp 2 quả tên lửa hỏa lực vào chiếc B-52. Tuy nhiên, do cự ly quá gần và B-52 có kích thước khổng lồ, chiếc máy bay địch dù bốc cháy nhưng vẫn chưa chao đảo rơi ngay.

Quyết không để chiếc B-52 kịp trút bom xuống Hà Nội hay tháo chạy sang biên giới, Vũ Xuân Thiều đã không ngần ngại nhấn ga tăng lực, lao thẳng chiếc MiG-21 vào thân pháo đài bay địch. Khối chất nổ và sắt thép khổng lồ phát nổ rực sáng cả vùng trời Sơn La, tiêu diệt hoàn toàn chiếc B-52. Sự hy sinh quả cảm của ông là biểu tượng đỉnh cao cho chí khí "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của Không quân Nhân dân Việt Nam. Ngày 16 tháng 12 năm 1994, Vũ Xuân Thiều vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.