"Anh hùng Vũ Xuân Thiều và chuyến bay bất tử"

Trong những ngày tháng 12 rực lửa năm 1972, bầu trời Hà Nội không có đêm. Nó bị xé toạc bởi hàng nghìn tấn bom từ những "siêu pháo đài bay" B-52 và rực sáng bởi lưới lửa phòng không của quân và dân ta. Giữa lằn ranh sinh tử ấy, có một chàng trai Hà Nội hào hoa, mang theo ước mơ chinh phục bầu trời từ giảng đường, đã chọn cách ra đi kiêu hãnh nhất: biến chiếc MiG-21 của mình thành vũ khí lao thẳng vào kẻ thù. Anh là Thượng úy phi công Vũ Xuân Thiều.

Từ giảng đường Bách khoa đến cánh chim đại ngàn đánh đêm

Trước khi trở thành một phi công tiêm kích dũng mãnh, Vũ Xuân Thiều là một thanh niên Hà thành phố Đặng Dung, một sinh viên giỏi ngành Vô tuyến điện của Trường Đại Học Bách Khoa HÀ Nội. Năm 1965, khi cuộc chiến bước vào giai đoạn khốc liệt, anh cùng những người bạn viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Rời ga Hàng Cỏ để sang Liên Xô học lái máy bay, hành lý của anh ngoài khát vọng bảo vệ Tổ quốc còn có cả sự lãng mạn của tuổi trẻ. Cô bạn gái ngày ấy đã tặng anh một con chim đại ngàn bằng đá cẩm thạch – món quà đầy ý nhị gửi gắm niềm tin vào người phi công chuyên "săn đêm".

Trở về nước, Vũ Xuân Thiều được biên chế vào biên đội đánh đêm – một trong những nhiệm vụ khó khăn và nguy hiểm nhất của Không quân nhân dân Việt Nam. Đánh đêm nghĩa là cất cánh trong bóng tối, tiếp cận mục tiêu mà không có đèn hiệu, đối mặt với hệ thống nhiễu điện tử dày đặc và hỏa lực hộ tống khủng khiếp của máy bay tiêm kích Mỹ. Trong một cuộc họp rút kinh nghiệm chiến đấu giữa tháng 12/1972, Thiều từng quả quyết nói với đồng đội: “Bắn B-52 mà không trúng, tôi sẽ lao thẳng vào chúng”. Lời nói ấy không phải là sự bốc đồng, mà là lời thề từ trái tim của một người lính đã thấu suốt giá trị của độc lập.

Lá thư viết vội và nỗi đau đau gửi về Hà Nội

Là nhà báo, khi lật lại những tư liệu cũ, điều làm tôi xúc động nhất không phải là những tấm huân chương, mà là lá thư cuối cùng anh gửi về cho gia đình ngay trước trận quyết chiến lịch sử.

Trong lá thư cuối cùng đầy cảm xúc (được lưu giữ chi tiết trong tài liệu), anh không bận tâm đến gian khổ cá nhân mà đau đáu lo cho người thân trước cảnh tượng quê hương bị tàn phá, đẩy ý chí quyết chiến lên đỉnh điểm trước hiểm họa B-52.

Đêm 28/12: Khoảnh khắc hóa thân thành quả tên lửa thứ ba

Đêm 28/12/1972, cất cánh từ Cẩm Thủy, phi công Vũ Xuân Thiều tiếp cận mục tiêu B-52 trên vùng trời Sơn La. Sau khi phóng quả tên lửa đầu tiên khiến chiếc pháo đài bay trúng đạn nhưng vẫn cố bay, trong tích tắc sinh tử, anh đã quyết định không lùi bước mà tăng tốc lao thẳng chiếc MiG-21 vào buồng lái địch. Vụ nổ đã khiến anh anh dũng hy sinh ở tuổi 27, thắp lên một huyền thoại sống mãi trong lịch sử.

Hành động cảm tử ấy là một khúc tráng ca bất tử. Ngày 20/12/1994, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi anh nay đã hiện diện trang trọng trên những con đường lớn như tại quận Long Biên, Hà Nội, nhắc nhở muôn đời sau về lòng quả cảm và khát vọng tự do.