ANH HÙNG VỪU (1)

Vừu sinh năm 1905, ở xã Đăc Đoa, huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai, dân tộc Ba Na. Khi hy sinh đồng chí là chủ tịch xã kiêm xã đội trưởng xã Nam Đắc Đoa, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo Vừu sớm được giác ngộ cách mạng. Năm 1939, Vừu đã là một trong những người đầu tiên tham gia phong trào “đất nước đứng lên" chống bắt phu bắt lính ở địa phương.

Cách mạng tháng Tám thành công, Vừa hăng hái tham gia xây dựng chính quyền. Tháng 6 năm 1946, Pháp đánh chiếm Kon Tum, đồng chí bị đứt liên lạc với tổ chức từ đó. Hơn 2 năm mất liên lạc, đồng chí vẫn chủ động, tích cực, bí mật làm công tác tuyên truyền vận động quần chúng. Tháng 3 năm 1949, đội tuyên truyền vũ trang về địa phương, Vừu bắt liên lạc được với đội và tiếp tục hoạt động.

Giặc ngày càng tăng cường hoạt động, tổ chức mạng lưới tề điệp dày đặc ở kháp các buôn làng, đồng chí tìm mọi cách đến từng nhà, vạch rõ âm mưu của giặc cho đồng bào các dân tộc biết. Vừu đã vận động đồng bào các dân tộc tiếp tế nuôi 10 đồng chí trong đội vũ trang suốt 8 tháng liền. Vừu còn dẫn đường cho đội vũ trang phục kích diệt gọn đội tuần tiễu của địch gồm 14 tên, và bắt được tên Vít, một tên tay sai đi theo giặc có nhiều nợ máu với nhân dân.

Một lần, trong lúc đang đi tuyên truyền vận động nhân dân, Vừu bị địch ập vào bắt. Chúng đánh đập tàn nhẫn và giai đồng chí về Đắc Đoa. Đồng chí đã không khai báo mà còn chửi thằng vào mặt tên Thông là tên phản cách mạng, đầu hàng,vạch rõ bộ mặt phản bội của hắn. Không khai thác được điều gì chúng đành phải giải đồng chí lên Kon Tum nộp cho cấp trên của chúng. Nửa đường, nhân lúc chúng sơ hở, đồng chí chạy vào rừng trốn thoát, sau lại về quê tiếp tục hoạt động.

Tháng 8 năm 1950, Vừu làm chủ tịch xã, tuy sức yếu, đồng chí vẫn hăng hái hoạt động, góp phần xây dựng lực lượng dân quân du kích vững mạnh, đẩy mạnh phong trào chiến tranh du kích ở địa phương. Một hôm đồng chí đi công tác, dọc đường bị mưa ướt, đói rét, vừa về đến nhà thì địch xuyên rừng ập đến bao vây bắt được. Chúng dùng báng súng giáng tới tấp vào người rồi lấy dao nhọn rạch nát da thịt đồng chí. Nhưng đồng chí Vừu nhất mực không khai. Chúng bắt đồng chí đi theo lùng sục ở chiến khu để nhận mặt cán bộ. Gần đến nơi, đồng chí đã kêu to báo động để 6 cán bộ của ta nghe động trốn thoát. Địch xô vào lùng sục; nhân lúc lộn xộn đồng chí lại trốn thoát vào rừng.

Tháng 4 năm 1952, trong khi đi công tác, đồng chí Vừu lại bị địch phục kích bắt được. Lần này chúng tra tấn đủ mọi cực hình; cắt 2 tai, chặt 10 ngón tay, rồi xẻo mũi, nhưng đồng chí vẫn nêu cao khí tiết người chiến sĩ cách mạng không hề khai báo mà còn nói thẳng vào mặt chúng: "Chúng mày có giết tao thì trăm ngàn người như tao sẽ giết chúng mày!”. Cuối cùng, biết thế nào mình cũng chết, đồng chí đã dùng mưu lừa địch: dẫn bọn chúng đến nơi trước đây đồng chí đã cùng dân quân du kích bố trí hầm chông, nói là chiến khu bí mật của ta. Bọn địch sục vào bị sập hầm chông, chết và bị thương hàng chục tên, chúng điên cuồng dã man dùng dao khoét 2 mắt, bắn chết đồng chí rồi vứt xác xuống sông.

Trải qua 12 năm hoạt động, Vừu lúc nào cũng tận tụy kiên trì, trung thành với cách mạng, một lòng một dạ phục vụ nhân dân nêu cao dũng khí cách mạng trước quân thù.

Năm 1953, trong Đại hội liên hoan chiến sĩ thi đua Liên khu 5, đồng chí được tuyên dương công trạng toàn Liên khu.

Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Vừu được Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa truy tặng Huân chương Quân công hạng nhì và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.