anh hùng Y Blốk Êban
Y Blốk Êban (1920–2018) là Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, người dân tộc Êđê, quê ở buôn Chư Dluê, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Ông được ghi nhận là vị tướng đầu tiên của các dân tộc Tây Nguyên, gắn liền với những chiến công tiêu biểu trong các cuộc kháng chiến và công cuộc xây dựng chính quyền sau 1975.
Key facts
Năm sinh – mất: 1920 (hoặc 1921) – 2018
Quê quán: Buôn Chư Dluê, TP Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk
Quân hàm cao nhất: Thiếu tướng (1982)
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Chức vụ nổi bật: Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, Đại biểu Quốc hội khóa III–IV
Từ lính khố xanh đến người chỉ huy cách mạng
Xuất thân nghèo khó, Y Blốk Êban từng làm lính gác ngục tại Nhà đày Buôn Ma Thuột, nơi ông tiếp xúc với các tù chính trị và được giác ngộ cách mạng. Ngày 22/8/1945, ông dẫn đầu trung đội lính khố xanh biến buổi chào cờ của chính quyền Trần Trọng Kim thành cuộc mít tinh giành chính quyền về tay nhân dân, mở đầu hành trình cách mạng.
Cống hiến trong kháng chiến và vai trò lãnh đạo
Sau khi tập kết ra Bắc (1954), ông được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, rồi trở lại Tây Nguyên giữ chức Phó Tư lệnh, Quyền Tư lệnh Quân khu VI. Trong chiến dịch Tây Nguyên năm 1975, ông chỉ huy lực lượng tấn công Buôn Ma Thuột, góp phần mở màn cho thắng lợi giải phóng miền Nam. Hòa bình lập lại, ông làm Chủ tịch Ủy ban Quân quản và sau đó là Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk.
Vinh danh và di sản
Năm 1982, Y Blốk Êban được phong Thiếu tướng – vị tướng đầu tiên của đại ngàn Tây Nguyên, được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là biểu tượng của tinh thần đoàn kết dân tộc và lòng trung kiên của người Tây Nguyên với cách mạng Việt Nam, được nhân dân gọi trìu mến là “vị tướng huyền thoại của đại ngàn”.
