Anh lính trẻ người Mông tham gia bảo vệ biên cương
Ly A Pao, người con của xã Xuân Hoà, tỉnh Lào Cai. Đến nay, khi tuổi đã xế chiều, mỗi lần nhìn về phía những dãy núi mờ xa nơi biên cương phía Bắc, tôi lại nhớ đến những năm tháng chiến đấu ở mặt trận Vị Xuyên – Hà Giang.
Đó là nơi tuổi trẻ của tôi đã đi qua giữa bom đạn, khói lửa và sự hi sinh của biết bao đồng đội.
Một thời mà tôi sẽ không bao giờ quên.
Ngày rời bản lên đường
Tôi sinh ra và lớn lên giữa núi rừng Tây Bắc. Cuộc sống ở Xuân Hoà ngày ấy còn nhiều khó khăn, nhưng bà con trong bản luôn sống chan hòa, yêu thương nhau.
Sau ngày đất nước thống nhất, ai cũng mong cuộc sống sẽ mãi bình yên.
Nhưng rồi tình hình biên giới phía Bắc trở nên căng thẳng. Khi nhận lệnh lên đường tăng cường cho mặt trận Hà Giang, tôi hiểu rằng quê hương mình lại đứng trước thử thách.
Đêm trước ngày đi, mẹ tôi ngồi bên bếp lửa khâu lại chiếc áo cho con trai. Ánh lửa bập bùng soi rõ đôi mắt đỏ hoe của bà.
Cha tôi ít nói. Ông chỉ đặt bàn tay chai sạn lên vai tôi rồi bảo:
“Pao à, đất biên giới là đất của mình. Con phải giữ lấy.”
Nghe cha nói, lòng tôi nghẹn lại.
Sáng hôm sau, tôi khoác ba lô rời bản trong màn sương dày đặc của núi rừng Tây Bắc. Tiếng khèn ai đó vang lên từ cuối bản khiến bước chân tôi càng nặng lòng hơn.
Mặt trận Vị Xuyên
Khi tới Vị Xuyên, tôi mới hiểu hết sự khốc liệt của chiến tranh nơi biên giới.
Núi đá dựng đứng, rừng sâu âm u và pháo địch thì gần như ngày nào cũng nã xuống.
Có những lúc đất đá rung chuyển dữ dội như động đất. Khói bụi phủ kín cả sườn núi.
Chúng tôi sống trong những công sự đào sâu giữa đá tai mèo.
Ban ngày chiến đấu giữ chốt. Ban đêm vận chuyển thương binh, đạn dược và đào thêm công sự.
Cuộc sống vô cùng thiếu thốn.
Nước uống phải gùi từ xa. Lương thực tiếp tế khó khăn, nhiều hôm anh em chỉ ăn lương khô cầm hơi.
Nhưng không ai kêu ca.
Bởi tất cả đều hiểu:
“Sau lưng mình là quê hương.”
Những ngày giữ chốt sinh tử
Đơn vị tôi được giao giữ một điểm cao quan trọng.
Ở đó, bom đạn gần như không lúc nào ngừng.
Có những đêm pháo địch dội xuống như mưa. Đất đá tung lên mù mịt. Công sự vừa sửa xong lại bị đánh sập.
Chúng tôi ôm súng lao vào vị trí chiến đấu giữa tiếng nổ rung trời.
Lúc ấy, cái chết ở rất gần.
Nhưng không ai nghĩ đến chuyện lùi bước.
Người chỉ huy hét lớn giữa tiếng pháo:
“Còn người thì còn giữ chốt!”
Câu nói ấy trở thành ý chí của tất cả chúng tôi.
Những người đồng đội không trở về
Chiến tranh nơi Vị Xuyên quá khốc liệt.
Có những người vừa còn ngồi ăn cơm với nhau, ít phút sau đã nằm lại giữa núi đá.
Tôi nhớ nhất anh Vừ — người bạn thân cùng đơn vị quê Sơn La.
Anh rất hay cười và thường kể về mẹ già ở quê.
Có lần anh nói với tôi:
“Hết chiến tranh tao sẽ về dựng nhà mới cho mẹ.”
Nhưng trong một trận pháo kích lớn, anh đã hi sinh khi đang tiếp đạn cho đồng đội.
Hôm ấy trời mưa lạnh buốt.
Chúng tôi chỉ kịp đưa anh vào mép công sự rồi tiếp tục chiến đấu.
Không ai có thời gian để khóc.
Chiến tranh là vậy.
Nó cướp đi tuổi trẻ của biết bao con người.
Những đêm biên giới không ngủ
Ở Vị Xuyên, hiếm khi có đêm nào thật sự yên tĩnh.
Tiếng pháo vọng dài giữa núi rừng. Pháo sáng rạch ngang bầu trời tối đen.
Chúng tôi thay nhau gác trong màn sương lạnh buốt.
Những lúc ấy, tôi nhớ quê nhà vô cùng.
Tôi nhớ tiếng gà gáy sáng nơi bản nhỏ Xuân Hoà, nhớ khói bếp chiều, nhớ mẹ ngồi bên cửa đợi con.
Chính nỗi nhớ ấy giúp tôi mạnh mẽ hơn để tiếp tục chiến đấu.
Ngày trở về
Sau những tháng năm nơi chiến trường Vị Xuyên, tôi may mắn còn sống để trở về quê hương.
Ngày bước chân vào sân nhà, mẹ tôi ôm chầm lấy tôi mà khóc.
Còn tôi — người lính từng đi qua khói lửa biên cương — lúc ấy cũng nghẹn ngào không nói nên lời.
Tôi đã trở về.
Nhưng rất nhiều đồng đội của tôi thì mãi mãi nằm lại nơi núi đá Hà Giang.
Điều tôi muốn nhắn gửi
Giờ đây, khi tuổi đã cao, tôi thường kể cho con cháu nghe về những năm tháng chiến đấu ở Vị Xuyên.
Không phải để kể công, mà để các con hiểu rằng:
Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi xuân của biết bao người lính nơi biên cương.
