Ánh Lửa Đêm Đèo Khau Phạ

Tên câu chuyện: Ánh Lửa Đêm Đèo Khau Phạ

Nhân chứng lịch sử

• Ông: Giàng A Sếnh (Sinh năm 1949, nguyên chiến sĩ pháo binh bảo vệ tuyến đường chiến lược vùng cao Tây Bắc, Yên Bái).

Mô tả câu chuyện

Câu chuyện đưa ta về đỉnh đèo Khau Phạ (Yên Bái) hùng vĩ và hiểm trở – một trong "tứ đại đỉnh đèo" của miền núi phía Bắc – trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước. Đó là mối tình gắn kết bền chặt giữa một anh pháo thủ người dân tộc và cô gái thanh niên xung phong ngày đêm bám trụ mặt đường, sưởi ấm cho nhau bằng ánh lửa hồng bập bùng giữa biển mây mù sương giá.

Nội dung chi tiết

Mùa đông năm 1972, đèo Khau Phạ quanh năm mây mù bao phủ, cái lạnh cắt da cắt thịt thấm sâu vào từng thớ thịt của những người lính và thanh niên xung phong làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông tuyến quốc lộ 32. Máy bay địch thường xuyên lượn lách thả bom hòng cắt đứt con đường huyết mạch nối liền miền xuôi với các tỉnh Tây Bắc. Giàng A Sếnh cùng tiểu đội pháo cao xạ ngày đêm túc trực trên các mỏm núi cao, còn Lò Thị Mai cùng đội thanh niên xung phong bám trụ mặt đường, liên tục san lấp đất đá, thông tuyến cho những chuyến xe vận tải qua đèo.

Sếnh và Mai gặp nhau trong một đêm rét mướt cắt da cắt thịt, khi một trận sạt lở lớn vừa xảy ra do bom tọa độ khiến đoàn xe vận tải bị kẹt lại ngay khúc cua tay áo. Giữa sương mù dày đặc và cái lạnh âm độ, Sếnh cùng đồng đội nhanh chóng mang cuốc xẻng xuống hỗ trợ đội của Mai. Khi công việc tạm dừng lúc nửa đêm để chờ trinh sát báo đường, Mai nhóm lên một đống củi khô lớn bên mép vực để anh em sưởi ấm.

Ánh lửa bập bùng rọi sáng khuôn mặt thanh tú nhưng sạm gió ngàn của Mai và ánh mắt cương nghị, ấm áp của Sếnh. Giữa không gian đại ngàn hoang vu và tiếng gió hú lạnh buốt, Sếnh lấy từ trong túi áo ra một chiếc vòng bạc nhỏ do chính tay anh đúc từ vỏ đạn đồng, trân trọng trao vào cổ tay Mai. Anh nhìn cô trìu mến: "Đèo Khau Phạ có lạnh đến đâu, nhưng có ánh lửa này và có lòng anh, em sẽ thấy ấm. Đợi ngày hòa bình, anh sẽ đưa em về bản làm dâu". Mai nghẹn ngào, siết chặt chiếc vòng bạc vào cổ tay, gật đầu thề hẹn.

Thế nhưng, chiến tranh khốc liệt không chừa một ai. Trong một trận oanh tạc dữ dội vào mùa xuân năm đó, đèo Khau Phạ bị đánh phá ác liệt. Mai bị thương nặng ở vai do sức ép của bom, được đồng đội chuyển gấp về tuyến sau điều trị rồi xuất ngũ sớm vì thương tích. Sếnh tiếp tục bám trụ trận địa, tham gia các chiến dịch dài ngày. Liên lạc đứt đoạn, hai người thất lạc nhau suốt từ đó.

Hết chiến tranh, ông Sếnh phục viên trở về quê hương Yên Bái, mang theo những vết thương chiến trận và ký ức không nguôi về đỉnh đèo mây phủ. Bà Mai cũng lập gia đình tại một bản làng ở Mù Cang Chải, âm thầm giữ gìn chiếc vòng bạc kỷ vật trong chiếc khăn piêu gói kín. Cả hai đều đinh ninh rằng mối tình thời hoa lửa ấy đã chìm vào dĩ vãng.

Đến tháng 10 năm 2025, trong một chuyến hành hương về nguồn do Hội Cựu chiến binh tỉnh Yên Bái tổ chức cho các chiến sĩ từng bảo vệ tuyến đường Tây Bắc, ông Sếnh có dịp quay lại đèo Khau Phạ. Nhờ sự hỗ trợ của ban tổ chức và chính quyền địa phương, ông vô cùng xúc động khi tìm được địa chỉ của bà Mai.

Ngày hội ngộ tại một bản nhỏ dưới chân đèo Khau Phạ, khi ông Sếnh bước đến và giơ tay cổ tay đeo chiếc vòng bạc năm xưa, bà Mai bàng hoàng đánh rơi giỏ mây trên tay. Đôi tay hai người già run rẩy chạm vào nhau, những giọt nước mắt hạnh phúc rơi xuống giữa không gian mây ngàn gió thổi, trọn vẹn nghĩa tình sau hơn nửa thế kỷ chờ mong.

Bạn có muốn chúng ta tiếp tục khám phá thêm một câu chuyện đầy xúc động khác trong hành trình sưu tầm ký ức này không?