Ánh lửa soi gương mặt đồng đội

Đêm xuống giữa chiến khu.

Sau một ngày hành quân dài, đơn vị dừng chân bên một khu rừng nhỏ. Những người lính nhanh chóng dựng nơi nghỉ tạm, nhóm bếp và tranh thủ chuẩn bị cho ngày hôm sau.

Một ngọn lửa nhỏ được che chắn dưới mái lán.

Ánh lửa chập chờn soi lên những gương mặt đã thấm mệt.

Người lính trẻ ngồi bên bếp, lặng lẽ nhìn từng người đồng đội. Có người đang vá lại chiếc áo đã sờn. Có người tháo đôi dép cao su, xoa đôi chân đau nhức. Một người khác cúi xuống lau bùn đất trên chiếc bi đông.

Không ai nói nhiều.

Nhưng sự im lặng ấy không hề lạnh lẽo.

Bởi họ đang ngồi cạnh nhau.

Một chiến sĩ quê miền xuôi lấy trong túi ra một nắm lạc rang nhỏ.

– Nhà gửi lên đấy.

Anh mở gói giấy.

Chỉ có một ít.

Người bên cạnh nói:

– Cậu ăn đi.

Anh lắc đầu:

– Chia cho anh em.

Nắm lạc được chuyền từ tay này sang tay khác.

Mỗi người chỉ nhận một chút.

Đến người cuối cùng, chẳng còn bao nhiêu.

Nhưng ai cũng cười.

Người lính trẻ nhìn ngọn lửa rồi hỏi:

– Các anh có nhớ nhà không?

Một người trả lời:

– Nhớ chứ.

– Nhớ nhất điều gì?

Người kia nghĩ một lúc:

– Nhớ mẹ. Nhớ căn nhà. Nhớ cả tiếng gà gáy buổi sáng.

Một người khác cười:

– Tôi nhớ bát canh rau mẹ nấu.

Cả nhóm cười theo.

Có người kể về cánh đồng quê mình. Người khác kể về con sông nơi tuổi thơ từng tắm. Một chiến sĩ người Tày nhắc đến mái nhà sàn và những đêm hội bản.

Ánh lửa vẫn cháy.

Từng khuôn mặt hiện lên rồi lại chìm vào bóng tối.

Người lính trẻ chợt nhận ra mỗi người có một quê hương khác nhau, nhưng trong đêm ấy họ lại ngồi chung dưới một mái lán.

Một người anh lớn tuổi nhìn anh:

– Sao cứ nhìn mọi người thế?

Anh cười:

– Em thấy lạ.

– Lạ gì?

– Ban ngày đi cùng nhau thì chẳng để ý. Đêm nay ngồi quanh bếp lửa mới thấy ai cũng có một câu chuyện.

Người anh gật đầu:

– Chiến tranh làm người ta hiểu nhau từ những điều nhỏ nhất.

Một lúc sau, một chiến sĩ lấy chiếc khăn tay ra.

Khăn đã cũ, góc khăn có thêu vài chữ.

Người bên cạnh hỏi:

– Của ai gửi?

– Mẹ tôi.

Anh cẩn thận gấp lại rồi cất vào túi áo.

Không ai trêu chọc.

Mọi người đều hiểu mỗi người lính đều mang theo bên mình một phần quê hương.

Có người mang theo một lá thư.

Có người giữ một tấm ảnh.

Có người chỉ có một chiếc khăn tay.

Và cũng có người chẳng mang theo gì ngoài ký ức.

Đêm càng khuya.

Ngọn lửa nhỏ dần.

Người phụ trách nhắc mọi người nghỉ sớm.

Những người lính lần lượt nằm xuống.

Một người trước khi ngủ còn nói:

– Mai ai dậy sớm nhóm lửa nhé.

Người khác đáp:

– Để tôi.

Rồi mọi thứ chìm vào yên lặng.

Chỉ còn tiếng côn trùng và tiếng gió rừng.

Người lính trẻ vẫn chưa ngủ.

Anh nhìn những gương mặt đồng đội trong ánh lửa yếu ớt.

Có người đã ngủ.

Có người vẫn đang suy nghĩ.

Có người quay mặt vào ba lô.

Anh bỗng thấy những người bên cạnh mình không còn là những cái tên trong danh sách quân số.

Họ là những người đã cùng anh đi qua những con đường dài.

Là người từng chia cho anh ngụm nước.

Là người từng mang giúp anh chiếc ba lô.

Là người từng chờ anh khi anh tụt lại phía sau.

Là những người mà ngày mai có thể tiếp tục cùng anh đi đến bất cứ nơi nào nhiệm vụ yêu cầu.

Sáng hôm sau, ngọn lửa được nhóm lại.

Trời còn mờ sương.

Người lính trẻ tỉnh dậy, thấy một đồng đội đang cúi xuống thổi bếp.

Anh hỏi:

– Anh dậy từ bao giờ?

– Mới thôi.

– Sao không gọi em?

Người kia cười:

– Thấy chú ngủ ngon nên để ngủ thêm.

Một câu nói rất bình thường.

Nhưng người lính trẻ nhớ mãi.

Bởi trong chiến tranh, những sự quan tâm nhỏ bé ấy khiến con người có thêm sức mạnh.

Đơn vị lại lên đường.

Ngọn lửa đêm qua đã tắt.

Nhưng hình ảnh những gương mặt ngồi quanh bếp lửa vẫn ở lại trong ký ức của người lính.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã kết thúc, mỗi lần nhớ về những năm tháng cũ, anh vẫn nhớ nhất những đêm như thế.

Không phải chỉ nhớ tiếng súng.

Không chỉ nhớ những chặng đường hành quân.

Anh nhớ một ngọn lửa nhỏ giữa rừng.

Nhớ những gương mặt đồng đội hiện lên trong ánh sáng chập chờn.

Nhớ những câu chuyện quê nhà.

Nhớ nắm lạc được chia đều.

Và nhớ cảm giác bình yên hiếm hoi khi biết rằng quanh mình có những người sẵn sàng cùng nhau vượt qua mọi gian khổ.

Ánh lửa ấy đã tắt từ lâu.

Nhưng trong ký ức của người lính, nó vẫn cháy.

Một ngọn lửa nhỏ soi rõ những gương mặt đồng đội.

Và soi rõ cả một thời tuổi trẻ đã cùng nhau đi qua chiến tranh.