Ánh Lửa Tiên Phong: Cuộc Đời Tổng Bí thư Trần Phú và Dấu Ấn Của Nguyễn Ái Quốc
Ngọn lửa cách mạng đã được nhen nhóm từ một người thầy vĩ đại, và người học trò ưu tú ấy đã trở thành Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng ta: Trần Phú.
Gieo Mầm Tại Cố Đô Huế
Ngay từ những ngày còn là cậu học sinh Trường Quốc học Huế, tâm hồn Trần Phú đã sớm được gột rửa bằng những tư tưởng tiến bộ. Ánh sáng từ những bài viết của nhà cách mạng lừng danh Nguyễn Ái Quốc, dù chỉ được lén lút truyền tay, đã soi rọi con đường cho người thanh niên trẻ. Chốn quan trường phong kiến, nơi vinh hoa "vinh thân phì gia", chẳng thể níu chân anh. Tấm bằng Thành chung loại ưu năm 1922 không đưa anh vào con đường làm quan, mà dẫn anh đến với bục giảng, tại Trường tiểu học Cao Xuân Dục, thành phố Vinh (Nghệ An).
Trần Phú chọn nghề giáo, thầm lặng gieo hạt giống yêu nước và tri thức. Chính tại đây, anh gặp gỡ và kết nối với nhiều chí sĩ tâm huyết như Nguyễn Đình Kiên, Ngô Đức Kế. Tinh thần cách mạng trong anh ngày càng mãnh liệt, đưa anh đến việc sáng lập Hội Phục Việt vào tháng 7 năm 1925.
Bước Ngoặt Quảng Châu: Gặp Gỡ Người Thầy
Bước ngoặt lịch sử đến vào tháng 7 năm 1926. Hội Phục Việt (lúc này đã đổi tên thành Hội Hưng Nam) cử Trần Phú sang Quảng Châu (Trung Quốc) để bàn việc sáp nhập với Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên.
Tại đất khách, lần đầu tiên Trần Phú được diện kiến Nguyễn Ái Quốc, người mà anh hằng ngưỡng mộ. Đó là cuộc gặp gỡ định mệnh giữa người thầy và người học trò, giữa nhà lý luận tiên phong và người lãnh đạo tương lai. Trần Phú tham gia vào lớp huấn luyện chính trị do Người trực tiếp đứng lớp. Khóa học đã trang bị cho anh không chỉ là lý luận Mác - Lênin, mà còn là tầm nhìn chiến lược về cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam.
Với con mắt tinh tường của một nhà lãnh đạo kiệt xuất, Nguyễn Ái Quốc sớm nhận ra tố chất, tài năng hiếm có ở người thanh niên trẻ tuổi này. Cuối năm 1926, Người viết thư giới thiệu, gửi gắm Trần Phú sang học tập tại Trường Đại học Phương Đông tại Mátxcơva (Liên Xô), nơi hun đúc những chiến sĩ cộng sản tài ba.
Luận Cương Chính Trị: Khẳng Định Trí Tuệ
Trở về từ Liên Xô đầu năm 1930 với Chỉ thị của Quốc tế Cộng sản, trên đường về nước, Trần Phú đã lỡ mất Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chủ trì tại Hồng Kông (Trung Quốc). Bị mật thám truy lùng, anh buộc phải tiếp tục hành trình sang Hồng Kông, nơi anh gặp lại Người. Nguyễn Ái Quốc thông báo về sự ra đời của Đảng và tình hình cách mạng sôi sục trong nước.
Tháng 4 năm 1930, Trần Phú bí mật về nước. Dưới sự giới thiệu của Người, Ban Chấp hành Trung ương lâm thời đã giao cho anh một trọng trách lịch sử: Dự thảo Luận cương chính trị của Đảng.
Để có cơ sở vững chắc, anh đã không ngại khảo sát thực tế tại Hải Phòng, Nam Định, Hòn Gai... Cuối cùng, tại ngôi nhà số 90 phố Hàng Bông (nay là Thợ Nhuộm), Hà Nội, bản dự thảo đã được hoàn thành, kết tinh từ thực tiễn cách mạng và ánh sáng lý luận Mác - Lênin.
Tháng 10 năm 1930, tại Hồng Kông, Trần Phú triệu tập và chủ trì Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lâm thời. Hội nghị đã thông qua bản Luận cương, đổi tên Đảng thành Đảng Cộng sản Đông Dương, và bầu ra Ban Chấp hành Trung ương chính thức. Với tài năng, uy tín và trí tuệ lý luận xuất sắc, Trần Phú trở thành Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng.
Dù sau này, Luận cương có một số điểm hạn chế mang tính lịch sử do ảnh hưởng từ tư tưởng "tả khuynh" của Quốc tế Cộng sản lúc bấy giờ, nhưng điều cốt lõi đã được khẳng định: Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Mục tiêu cơ bản về nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến, làm cho "Đông Dương hoàn toàn độc lập và người cày có ruộng" là sự nhất quán sâu sắc với Cương lĩnh vắn tắt của Nguyễn Ái Quốc. Chính nhờ sự điều chỉnh kịp thời của Tổng Bí thư Trần Phú và Trung ương, Đảng ta đã nhanh chóng khắc phục những ảnh hưởng tiêu cực, trở lại với đường lối đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh, thúc đẩy phong trào cách mạng phát triển đúng hướng. Lời Thề Bất Diệt
Khi sự nghiệp cách mạng đang được củng cố và phát triển mạnh mẽ, bi kịch đã xảy ra. Ngày 18 tháng 4 năm 1931, Tổng Bí thư Trần Phú bị thực dân Pháp bắt.
Trong nhà tù đế quốc, mọi hình thức mua chuộc, dụ dỗ và tra tấn dã man đều vô dụng. Đồng chí giữ vững khí tiết kiên cường của người cộng sản. Sự tàn bạo của kẻ thù đã vắt kiệt sức lực của người chiến sĩ, khiến anh hy sinh tại Bệnh viện Chợ Quán - Sài Gòn vào ngày 6 tháng 9 năm 1931, khi mới 27 tuổi đời.
Trước lúc đi xa, lời trăn trối cuối cùng của người học trò xuất sắc của Nguyễn Ái Quốc đã vang vọng như một lời hiệu triệu bất diệt:
“Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!”
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xúc động viết về người học trò và đồng chí thân thiết của mình: "Đồng chí Trần Phú... đã vui vẻ hy sinh hết thảy, hy sinh cả tính mệnh mình cho Đảng, cho giai cấp, cho dân tộc. Các đồng chí ấy đã đem xương máu của mình vun tưới cho cây cách mạng, cho nên cây cách mạng đã khai hoa, kết quả tốt đẹp như ngày nay."
Tổng Bí thư Trần Phú, người lãnh đạo tài năng, nhà lý luận xuất sắc, và là người con ưu tú của Đảng ta, đã để lại một tấm gương sáng ngời về trí tuệ, đạo đức và khí phách hiên ngang cho muôn đời sau.
