Ánh mắt của người lính và sứ mệnh xoa dịu nỗi đau

Trong căn phòng làm việc ngập tràn sách y khoa và những tấm huân chương, mái đầu vị giáo sư già đã bạc trắng. Nhưng mỗi khi có ai hỏi về cơ duyên đến với ngành y, đôi mắt ông lại ánh lên ký ức của một thời hoa lửa. Đối với Đại tá Nguyễn Văn Chương, hành trình trở thành một người thầy thuốc không bắt đầu từ giảng đường máy lạnh, mà bắt đầu từ những hầm hào, lán trại nồng mùi thuốc sát trùng và máu của Sư đoàn 338 năm xưa.

Ngày ấy, Nguyễn Văn Chương chỉ là một chiến sĩ trẻ nhẹ cân, nước da xanh xao vì sương gió chiến trường nhưng đôi mắt luôn bừng sáng chí tiến thủ. Giữa cái nắng cháy và mưa rừng miền Trung, bệnh xá sư đoàn là nơi chứng kiến lằn ranh mỏng manh giữa sự sống và cái chết. Thời đó, thuốc men thiếu thốn, hỏa lực của địch lại tàn khốc, tiếng bom đạn vừa dứt là tiếng rên siết của thương binh lại vang lên.

Có những đêm trắng, người chiến sĩ trẻ ấy phải chứng kiến đồng đội của mình—những chàng trai mười chín, đôi mươi—quằn quại trong cơn đau xé thịt vì mảnh bom cắm sâu vào cơ thể. Có người bạn chiến đấu, nắm chặt lấy tay ông, thều thào trong nước mắt:
"Chương ơi, tao đau lắm, tao không chịu được nữa rồi..."

Lời cầu cứu bất lực ấy cứ xoáy sâu vào tâm can Nguyễn Văn Chương. Ông đau nỗi đau của đồng đội, bất lực nhìn những giọt mồ hôi trộn lẫn máu rơi xuống nền đất lạnh. Giữa lán bệnh xá tồi tàn, một lời thề vô hình đã được khắc cốt ghi tâm: Nếu còn sống sót qua cuộc chiến này, ông phải trở thành bác sĩ. Ông phải tìm ra cách để con người không còn phải chịu đựng những cơn đau thể xác giày vò đến kiệt quệ như thế nữa.

Chiến tranh qua đi, người lính trẻ mang theo ba lô và lời thề năm xưa bước vào giảng đường Học viện Quân y. Bằng nghị lực của một người lính Cụ Hồ, ông tốt nghiệp xuất sắc, rồi tiếp tục được cử sang Đức tu nghiệp, nghiên cứu sâu về Thần kinh học.

Trở về nước, trên cương vị Chủ nhiệm Bộ môn Thần kinh học tại Bệnh viện Quân y 103, Giáo sư Nguyễn Văn Chương nhận ra một thực tế: Ở Việt Nam lúc bấy giờ, người ta thường chỉ tập trung chữa "gốc bệnh" mà quên mất việc "chữa đau". Nhiều bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, hay những người bị tổn thương thần kinh mãn tính phải sống những ngày cuối đời trong sự tra tấn của các cơn đau.

"Đau cũng là một căn bệnh, và người bệnh có quyền được không bị đau", ông tự nhủ. Suy nghĩ ấy đã thôi thúc ông trở thành người tiên phong khai phá chuyên ngành Chống đau tại Việt Nam. Ông lặn lội khắp các bệnh viện, từ trung ương đến các tỉnh xa, miệt mài giảng dạy, chuyển giao kỹ thuật và thành lập các đơn vị chống đau. Ông muốn các thế hệ bác sĩ trẻ hiểu rằng: Y đức không chỉ là cứu sống một mạng người, mà còn là giúp họ sống một cách thanh thản,尊 nghiêm nhất có thể.

Đến tận những năm tháng xế chiều, khi đã rời quản lý, Giáo sư Nguyễn Văn Chương vẫn không ngừng làm việc. Ông vẫn là vị Chủ tịch tận tụy của Hội Nghiên cứu Đau Việt Nam, vẫn lật mở từng trang bệnh án để tìm phương án giảm đau tốt nhất cho người bệnh.

Mỗi lần chữa khỏi hoặc xoa dịu được một ca bệnh khó, ông lại nở nụ cười hiền hậu. Đối với vị Đại tá già, đó là lúc ông hoàn thành lời hứa với những người đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường năm xưa. Tiếng kêu đau đớn ngày nào ở hầm bệnh xá Sư đoàn 338 giờ đây đã hóa thành nguồn năng lượng bao la, nuôi dưỡng ngọn lửa y đức cháy mãi trong lòng một người thầy thuốc nhân dân.