Ánh sáng nhỏ trong đêm Điện Biên – Chuyện người Anh hùng Lộc Văn Trọng

Trong những câu chuyện về Chiến dịch Điện Biên Phủ, người ta thường nhớ đến những trận đánh dữ dội, những cao điểm chìm trong khói lửa. Nhưng để làm nên chiến thắng ấy còn có những con người lặng thầm ở phía sau, ngày đêm đưa từng viên đạn, từng hạt gạo vượt qua bom đạn đến với chiến trường. Lộc Văn Trọng là một người như thế.

Là người dân tộc Tày, quê ở xã Chí Thảo, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng, Lộc Văn Trọng là chiến sĩ lái xe thuộc Cục Vận tải, Tổng cục Hậu cần. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, ông cùng đồng đội thường xuyên phải vượt qua những tuyến đường hiểm trở như Pha Đin, Lũng Lô, Cò Nòi, Tạ Khoa, nơi máy bay địch liên tục đánh phá.

Có những chuyến xe phải chạy giữa đêm tối hoàn toàn không bật đèn để tránh sự phát hiện của máy bay đối phương. Phía trước xe chỉ có hai chiến sĩ công binh cầm khăn trắng làm dấu dẫn đường. Trong hoàn cảnh ấy, Lộc Văn Trọng đã nghĩ ra một cách giản dị mà táo bạo: lắp một chiếc đèn “mõm nhái” nhỏ dưới gầm xe. Ánh sáng vừa đủ để người lái nhìn thấy mặt đường, nhưng không làm lộ đội hình vận tải. Chuyến chạy thử thành công, rồi sáng kiến ấy được áp dụng, giúp những đoàn xe chở vũ khí, đạn dược, lương thực tiếp tục vượt đêm, hướng về mặt trận.

Chiếc đèn nhỏ hôm nay nằm lặng trong tủ kính của Bảo tàng Hậu cần Quân đội. Nó không phải một vũ khí, cũng chẳng phải một chiến lợi phẩm. Nhưng nhìn vào hiện vật ấy, ta có thể hình dung những con đường Điện Biên năm xưa: tối đen, đầy hố bom và hiểm nguy, nơi những người lái xe vẫn lặng lẽ đưa hàng ra trận.

Ngày 31-3-1955, Lộc Văn Trọng được tặng Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Có lẽ, giá trị của chiếc “đèn mõm nhái” không chỉ nằm ở ánh sáng mà nó tạo ra. Đó còn là ánh sáng của trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần tìm cách vượt qua mọi gian khó. Một ánh sáng rất nhỏ giữa đêm trường, nhưng đủ soi đường cho những chuyến xe mang theo sức mạnh hậu phương đến với Điện Biên – và góp phần đưa cả dân tộc đi tới ngày chiến thắng.