Ánh sáng từ đôi tim gan góc

Trường Sơn những năm 1969, cung đường 20 Quyết Thắng không một giây phút nào ngớt tiếng bom. Đêm ấy, tiểu đội xe vận tải của chúng tôi nhận lệnh khẩn: phải chuyển bằng được chuyến hàng đặc biệt gồm nhu yếu phẩm và thuốc men vào chiến trường miền Trung trước khi mặt trời mọc. Tôi cầm lái chiếc "Zil-130" già nua, còn đi cùng là bác già Quảng – một người tài già dày dặn kinh nghiệm, vốn là thợ cơ khí lành nghề quê đất lúa Thái Bình.

Xe chúng tôi không đèn. Đó là nguyên tắc sinh tồn trên con đường này. Chỉ cần một tia sáng nhỏ nhoi lọt ra từ pha xe, ngay lập tức lũ "thần sấm", "con ma" của địch sẽ lao xuống trút bom. Tôi phải căng mắt nhìn vào màn đêm đặc quánh, dựa vào màu xám nhạt của mặt đường đá hộc và sự chỉ dẫn của những cọc tiêu sống – là những cô gái thanh niên xung phong mặc áo trắng đứng bên mép vực. Bác Quảng ngồi bên cạnh, tay cầm chiếc gậy nhỏ, chốc chốc lại gõ vào sàn xe để báo hiệu phương hướng hoặc giữ cho tôi tỉnh táo trước những cơn buồn ngủ ập đến sau ba ngày đêm trắng.

Đến "tọa độ chết" ở cua chữ A, một trận oanh tạc bất ngờ ập xuống. Bom nổ ngay phía trước đầu xe khiến đất đá văng tung tóe, kính chắn gió rạn vỡ thành hàng ngàn mảnh li ti. Một mảnh đạn găm thẳng vào bắp chân tôi khiến tôi mất lái, chiếc xe khựng lại ngay bên bờ vực sâu thẳm. Trong khói bom mù mịt, tôi cảm thấy cái chết đã cận kề. Bác Quảng dù cũng bị thương ở vai nhưng vẫn hét lớn: "Bình! Bình tỉnh lại, còn người là còn xe, còn hàng là còn bộ đội!". Bác bò sang ghế lái, một tay giữ lấy vô lăng, một tay dìu tôi.

Vì chiếc xe đã hỏng hệ thống phanh và một bên bánh chệch khỏi mặt đường, bác Quảng quyết định một hành động điên rồ: bác xuống xe, dùng đôi vai của mình và một khúc gỗ lớn làm điểm tựa để giữ cho chiếc xe không trượt xuống vực, trong khi tôi cố gắng nổ máy để lùi lại. "Cố lên con trai! Nhấn ga đi!" – tiếng bác át cả tiếng bom. Tôi nhấn ga, bánh xe quay tít, khét lẹt mùi cao su cháy. Khi chiếc xe vừa thoát khỏi mép vực, tôi lao xuống định kéo bác lên thì thấy bác đã kiệt sức. Đôi vai bác đỏ đọc máu, áo rách tả tơi vì sức nặng của chiếc xe và những mảnh đá nhọn.

Đêm đó, chúng tôi vẫn kịp giao hàng đúng giờ. Khi nhìn bác Quảng nằm trên giường bệnh quân y, đôi tay vẫn còn run run vì gắng sức, tôi hiểu rằng ánh sáng thật sự dẫn lối cho chúng tôi không phải là đèn pha, mà là ánh sáng từ sự gan góc và tình đồng chí bao la của những người như bác. Bác không chỉ cứu một chuyến hàng, bác đã cứu lấy niềm tin trong tôi – rằng trong bóng tối tăm tối nhất của chiến tranh, tình người vẫn là ngọn đuốc rực rỡ nhất.