ẤP BẮC – TRẬN ĐÁNH LÀM THẤT BẠI “TRỰC THĂNG VẬN”, “THIẾT XA VẬN”
Đầu năm 1963, tại chiến trường miền Nam, quân đội Sài Gòn được Mỹ hỗ trợ đang đẩy mạnh các cuộc hành quân càn quét vào những vùng căn cứ cách mạng.
Một trong những chiến thuật được sử dụng là “trực thăng vận” và “thiết xa vận”, dựa vào máy bay trực thăng và xe thiết giáp để nhanh chóng bao vây, tiến công lực lượng cách mạng.
Tại khu vực Ấp Bắc, xã Tân Phú Trung, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Tiền Giang), lực lượng cách mạng được tin quân đội Sài Gòn chuẩn bị mở một cuộc hành quân lớn.
Trước tình hình đó, lực lượng vũ trang Quân khu 8 được điều động về chuẩn bị chiến đấu.
Lực lượng ta gồm Đại đội 1, Tiểu đoàn 261, Đại đội 1, Tiểu đoàn 514 của tỉnh Mỹ Tho cùng bộ đội địa phương và dân quân du kích.
Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 261 Võ Văn Hoàng, bí danh Hai Hoàng, chỉ huy chung lực lượng ta. Đại đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 261 Đặng Minh Nhuận, bí danh Bảy Đen, trực tiếp chỉ huy tại trận địa.
Rạng sáng ngày 2 tháng 1 năm 1963, cuộc hành quân của quân đội Sài Gòn bắt đầu.
Khoảng 5 giờ 30 phút, máy bay trinh sát xuất hiện trên bầu trời Ấp Bắc.
Sau đó, máy bay trực thăng đưa quân đổ xuống nhiều hướng.
Lực lượng đối phương có khoảng 2.000 quân, cùng nhiều máy bay, pháo binh, tàu chiến và xe lội nước M113.
Mục tiêu của họ là bao vây và tiêu diệt lực lượng cách mạng đang đóng tại Ấp Bắc.
Nhưng khi những toán quân đầu tiên tiến vào trận địa, các chiến sĩ ta vẫn giữ im lặng, kiên nhẫn chờ đối phương tiến gần.
Khi đội hình quân địch lọt vào khu vực phục kích, hỏa lực từ các công sự đồng loạt phát ra.
Trận chiến nhanh chóng trở nên quyết liệt.
Quân đội Sài Gòn tiếp tục sử dụng trực thăng để đưa quân vào chiến trường.
Nhưng những chiếc trực thăng vừa hạ thấp độ cao đã gặp phải hỏa lực của quân ta.
Nhiều máy bay bị bắn trúng.
Chiến thuật “trực thăng vận” gặp phải sự chống trả quyết liệt ngay trên cánh đồng Ấp Bắc.
Không thể nhanh chóng phá vỡ trận địa, đối phương tiếp tục đưa xe thiết giáp M113 vào chiến đấu.
Những chiếc xe lội nước tiến về phía các vị trí của quân ta.
Nhưng bộ đội và du kích đã chuẩn bị trận địa để đối phó.
Xe thiết giáp vừa tiến vào khu vực chiến đấu đã bị đánh chặn.
Trận đánh diễn ra từ sáng đến tối.
Quân ta nhiều lần phải đối mặt với những đợt tiến công có máy bay, pháo binh và xe thiết giáp yểm trợ.
Có lúc tình thế vô cùng căng thẳng.
Nhưng các chiến sĩ vẫn bám giữ công sự, phối hợp với nhau đánh từng đợt tiến công.
Theo tài liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, trong ngày chiến đấu, quân ta đã tổ chức 5 đợt tiến công và đánh trả, lần lượt chống bộ binh, trực thăng, xe lội nước và lực lượng đổ bộ đường không của đối phương.
Đến cuối ngày 2 tháng 1, cuộc hành quân của quân đội Sài Gòn không đạt được mục tiêu đề ra.
Lực lượng cách mạng vẫn giữ được trận địa.
Trận Ấp Bắc kết thúc với thắng lợi của lực lượng vũ trang Quân khu 8 cùng quân và dân địa phương.
Điều đặc biệt của trận đánh không chỉ nằm ở kết quả của một cuộc càn quét.
Ấp Bắc cho thấy một lực lượng cách mạng có quân số và trang bị hạn chế vẫn có thể đứng vững trước một cuộc hành quân lớn được hỗ trợ bằng máy bay trực thăng, xe thiết giáp, pháo binh và tàu chiến.
Chiến thắng Ấp Bắc trở thành một dấu mốc quan trọng trên chiến trường miền Nam năm 1963, góp phần làm thất bại cách đánh dựa vào “trực thăng vận” và “thiết xa vận” của đối phương.
Từ trận đánh ấy, tên tuổi của những người chỉ huy và chiến sĩ tại Ấp Bắc được nhắc đến cùng một trận chiến đã trở thành biểu tượng về tinh thần chiến đấu kiên cường của quân và dân miền Nam.
Giữa những cánh đồng miền Tây Nam Bộ ngày đầu năm 1963, những người lính ấy đã chiến đấu với một lực lượng có ưu thế vượt trội về phương tiện chiến tranh.
Ấp Bắc trở thành một dấu son trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước – nơi những công sự nhỏ bé đã đứng vững trước những phương tiện chiến tranh hiện đại.
Bài học cho tuổi trẻ hôm nay: Lịch sử Ấp Bắc nhắc chúng ta trân trọng hòa bình và ghi nhớ sự hy sinh của thế hệ đi trước – những người đã giữ vững niềm tin và ý chí trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.
