ẤP BẮC VÀ NGƯỜI ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG QUẢ CẢM ĐẶNG MINH NHUẬN

Trận Ấp Bắc diễn ra ngày 2-1-1963 trong điều kiện tương quan lực lượng hết sức bất lợi đối với quân ta. Địch huy động khoảng 2.000 quân cùng nhiều binh chủng và phương tiện hiện đại như máy bay, trực thăng, xe thiết giáp M.113, pháo 105 mm, tàu chiến và súng cối. Trong khi đó, quân ta có quân số ít, trang bị chủ yếu là vũ khí bộ binh, lựu đạn, thủ pháo, đạn dược hạn chế.

Lực lượng địch đặt dưới sự chỉ huy của đại tá Bùi Đình Đạm và trung tá cố vấn Mỹ John Paul Vann, sau đó có thêm các tướng lĩnh cấp cao của quân đội Sài Gòn. Phía ta do Tiểu đoàn trưởng Võ Văn Hoàng chỉ huy chung, còn người trực tiếp điều hành trận địa Đại đội 1 là Đặng Minh Nhuận, thường được gọi là Bảy Đen.

Bảy Đen sinh năm 1932 tại xã Long Châu, huyện Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long, trong một gia đình làm nghề công thương. Năm 1948, đồng chí tham gia lực lượng vũ trang chống Pháp khi mới 16 tuổi. Một năm sau, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.

Sau Hiệp định năm 1954, đồng chí tập kết ra Bắc, học Trường Sĩ quan lục quân và tốt nghiệp loại Xuất sắc. Đồng chí tiếp tục làm nhiệm vụ Biên phòng tại vùng biên giới Việt - Trung. Năm 1962, với khát vọng trở về chiến trường miền Nam, đồng chí tình nguyện vượt Trường Sơn dù gia đình còn nhiều khó khăn, vợ và các con vẫn còn nhỏ.

Nhật ký của Bảy Đen thể hiện rõ lý tưởng sống, ý chí chiến đấu và tình cảm gia đình. Đồng chí khẳng định quyết tâm san bằng bất công, xây dựng cuộc sống mới, sẵn sàng hy sinh đến giọt máu cuối cùng. Những dòng viết về nỗi nhớ con cho thấy phía sau người cán bộ chỉ huy gan dạ là một người cha giàu yêu thương và trách nhiệm.

Cuối năm 1962, Bảy Đen được giao làm Đại đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 261 chủ lực Quân khu 8, quân hàm trung úy. Ngày 1-1-1963, đơn vị về Ấp Bắc chuẩn bị tấn công ấp chiến lược Giồng Dứa. Ngày 2-1, địch mở cuộc càn quét “Đức Thắng 1/63”, triển khai 3 tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 7, lực lượng bảo an, lính dù, biệt kích, dân vệ, tàu chiến, xe thiết giáp và nhiều loại máy bay, pháo.

Trong ngày chiến đấu, địch năm lần tấn công dữ dội vào trận địa do Đại đội 1 trấn giữ. Nhưng dưới sự chỉ huy của Bảy Đen, bộ đội đã đánh bại toàn bộ các đợt xung phong, buộc địch rút lui lúc 18 giờ. Cùng với cán bộ, chiến sĩ, đồng chí vận dụng cách đánh sáng tạo “Cắm cọc phá lưới, bám trụ bẻ lao” để khắc chế chiến thuật “Bủa lưới phóng lao”.

Những người từng chiến đấu bên cạnh Bảy Đen đánh giá cao sự bình tĩnh, gan dạ và khả năng xử lý tình huống của ông. Chiến sĩ Nguyễn Minh Tua còn nhắc đến hình ảnh người đại đội trưởng mặc bộ ka-ki màu xanh, không ướt, không dính sình dù chiến đấu suốt ngày.

Quân ủy Miền nhận định tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam năm 1963 rằng Đặng Minh Nhuận đã thể hiện tư tưởng tiến công kiên quyết, linh hoạt, táo bạo, góp phần cùng quân dân Ấp Bắc đánh bại chiến thuật trực thăng vận, thiết xa vận.

Sau chiến thắng Ấp Bắc, Bảy Đen tiếp tục chỉ huy nhiều trận đánh khác tại Mỹ Tho. Ngày 30-8-1963, trong trận tiến công tiêu diệt đồn Thạnh Nhựt, đồng chí bị thương nặng và hy sinh. Lời nói cuối cùng của đồng chí với đồng đội là lời gửi thăm Bác Hồ, lời chúc sức khỏe và câu khẳng định với các con: “Ba đã làm tròn nhiệm vụ”.

Ngày 20-12-1994, đồng chí được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Phần mộ hiện tọa lạc tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Tiền Giang.