Ba chiếc ba lô
(Câu chuyện được lưu truyền trong hồi ký của các chiến sĩ từng công tác bên Bác, thường được trích trong các tài liệu giáo dục truyền thống)
Trong những năm kháng chiến chống Pháp, có một lần đoàn công tác của Bác Hồ hành quân qua một chặng đường rừng núi hiểm trở ở Việt Bắc. Đoàn có Bác cùng vài đồng chí cán bộ, chiến sĩ bảo vệ đi theo phục vụ. Mỗi người mang một chiếc ba lô đựng tư trang, tài liệu và một số vật dụng cần thiết cho chuyến đi dài ngày.
Dọc đường, mọi người thấy chiếc ba lô của Bác có vẻ nặng hơn hẳn so với những người khác, dù Bác đã lớn tuổi và sức khỏe không còn như thanh niên. Một đồng chí trẻ trong đoàn thấy vậy, liền đến gần xin được mang đỡ ba lô cho Bác để Người đi cho nhẹ nhàng.
Bác nhìn đồng chí ấy, mỉm cười rồi hỏi lại:
Chú mang cả ba lô của chú, lại mang thêm cả ba lô của Bác, vậy ai sẽ mang hộ chú?
Đồng chí ấy có phần lúng túng, thưa rằng mình còn trẻ, sức còn khỏe, mang thêm một chiếc ba lô nữa cũng không sao. Nhưng Bác vẫn nhẹ nhàng từ chối, bảo rằng đường xa, ai cũng cần giữ sức để đi cho hết chặng đường, không nên để một người phải gánh vác thay phần của người khác, dù là gánh vác vì lòng thương quý.
Đi được một đoạn, tới chỗ nghỉ chân, Bác mới cho gọi mấy đồng chí phụ trách hậu cần đến và hỏi xem trong ba lô của mỗi người đựng những gì. Té ra, có người mang theo cả chăn dự phòng, có người mang thêm gạo, thức ăn, những vật dụng có thể san sẻ bớt cho nhau. Bác liền đề nghị mọi người xem lại, phần nào có thể gộp chung, mang chung, để chia đều cho ba lô của tất cả mọi người trong đoàn nhẹ bớt như nhau, không để một mình ai phải mang nặng hơn người khác.
Câu chuyện tưởng chừng nhỏ nhặt ấy sau này được nhiều đồng chí từng công tác gần Bác kể lại, như một bài học giản dị về lối sống của Người: không muốn ai phải chịu thiệt hay vất vả thay mình, và mọi việc trong tập thể nên được san sẻ công bằng, hợp lý. Đó cũng là một trong rất nhiều mẩu chuyện đời thường phản ánh phong cách sống gần gũi, chan hòa của Chủ tịch Hồ Chí Minh với đồng chí, đồng đội trong những năm tháng kháng chiến gian khổ.
