Bà Chín Làm Nhang – Bụi Mùn Cưa Và Quả Mìn Khói Đen

Sân nhà bà Chín (68 tuổi) đỏ rực những nong nhang phơi dưới nắng. Bà đeo khẩu trang kín mít, đôi tay thoăn thoắt nhúng những cây tăm tre vào hỗn hợp keo dính, rồi lăn qua lớp bột mùn cưa trộn mộc nhĩ thơm lừng. Bụi nhang bay mờ ảo trong không gian. Cả cuộc đời gắn bó với mùi khói hương trầm mặc, bà Chín lấy đó làm sự gột rửa tâm hồn khỏi mùi khét lẹt của những quả lựu đạn khói, mìn khói khi bà còn làm lính hóa học tạo màn khói ngụy trang cho bộ đội vượt sông.

Tạo màn khói là nhiệm vụ nguy hiểm, nhằm che khuất tầm nhìn địch nhưng cũng làm người lính ngạt thở. "Lăn cây nhang dính bột thơm, mùi hương bài, hương trầm nó thanh tịnh cái tâm. Chứ giật chốt quả mìn khói đen ngòm ngày đó, khói bốc lên đặc quánh, cay xè nước mắt nước mũi, ho muốn trào máu họng," bà Chín xòe tay phơi chùm nhang hình rẽ quạt. "Phải ôm quả mìn khói đang phụt ra mù mịt chạy dọc bờ sông để tạo bức tường mây mù cho bộ đội qua đò. Khói che mắt địch nhưng cũng biến mình thành mục tiêu cho chúng nã đạn xối xả."

Hòa bình, bà Chín làm nhang để thắp lên bàn thờ tổ tiên. "Mùi khói ngày xưa là khói của chiến tranh, của sự che giấu khắc nghiệt. Mùi khói nhang ngày nay là làn khói của sự linh thiêng, kết nối người sống và cõi âm thanh tịnh. Dì làm nhang để tưởng nhớ những người anh em đã khuất trong màn khói đen đặc năm nào."