Bà Cụ "Ngủ Ngoài Hiên" Và Tiếng Gậy Báo Động

Trong những năm tháng vùng ven bị kiểm soát gắt gao, mỗi nhà dân là một pháo đài. Tôi nhớ mãi mẹ Năm, một bà cụ gần 70 tuổi ở vùng giáp ranh. Nhà mẹ thường xuyên là nơi họp kín của các cán bộ chỉ huy. Để đảm bảo bí mật, mẹ Năm có một cách canh gác rất đặc biệt: mẹ không bao giờ ngủ trong nhà mà luôn kê một chiếc chõng tre nằm ngoài hiên, ngay lối vào cổng làng.

Mẹ giả vờ bị khó ngủ, thường xuyên ngồi bỏm bẻm nhai trầu hoặc giả vờ ngủ say nhưng tai mẹ thì thính lắm. Mẹ có một chiếc gậy tre già. Hễ thấy bóng lính ngụy đi tuần từ đằng xa, mẹ sẽ cầm gậy gõ nhịp nhàng vào cột hiên: Cộc... cộc... cộc. Đó là tín hiệu "êm", các chú cứ tiếp tục họp. Nhưng nếu mẹ gõ dồn dập: Cắc! Cắc! Cắc!, nghĩa là địch đã vào sát, các chú phải xuống hầm ngay lập tức.

Có lần, một tốp lính vào tận sân, thấy mẹ nằm đó, chúng quát hỏi: "Bà già, sao không vào nhà ngủ?". Mẹ bình thản trả lời: "Già rồi, nằm trong nhà nó ngốt, ra đây hóng gió trời cho dễ thở, các ông có đi đâu thì đi đi, đừng làm phiền tôi". Sự bình tĩnh và gan góc của mẹ đã bảo vệ an toàn cho hàng trăm cuộc họp quan trọng. Mẹ Năm và chiếc gậy tre ấy chính là hiện thân của lòng dân – một lá chắn vững chắc mà không loại radar nào của địch có thể xuyên thủng.