BÀ ĐẶNG THỊ THƠ – NGƯỜI PHỤ NỮ MỘT ĐỜI HY SINH THẦM LẶNG VÌ TỔ QUỐC (1)

BÀ ĐẶNG THỊ THƠ – NGƯỜI PHỤ NỮ MỘT ĐỜI HY SINH THẦM LẶNG VÌ TỔ QUỐC

Trong ký ức của nhiều thế hệ người dân thôn Xuân Tân, xã Tam Anh, thành phố Đà Nẵng, hình ảnh người phụ nữ năm xưa – bà Đặng Thị Thơ, nay đã bước sang tuổi 83, vẫn luôn là biểu tượng của sự kiên cường, giản dị và thủy chung với Tổ quốc. Cuộc đời bà Thơ gắn liền với những năm tháng chiến tranh ác liệt, với những mất mát của gia đình, nhưng trên hết là tinh thần bất khuất và lòng yêu nước sâu nặng được hun đúc từ truyền thống quê hương.

Sinh ra trong một gia đình nghèo khó nhưng giàu lòng nhân ái và tinh thần cách mạng, bà Thơ lớn lên trong tiếng sóng biển miền Trung và tiếng gọi thiết tha của đất nước trong thời kỳ kháng chiến. Từ khi còn rất trẻ, bà đã sớm hiểu rằng quê hương mình – dải đất Quảng Nam - Đà Nẵng nắng và gió – là nơi hứng chịu nhiều đau thương bởi chiến tranh, và những người con của mảnh đất này cần đứng lên để bảo vệ từng tấc đất, từng mái nhà.

Bà Thơ có 05 anh em (ba trai, hai gái). Ba người anh là Đặng Quý, Đặng Lê và Đặng Cang – là những thanh niên mang trong mình ngọn lửa cách mạng mạnh mẽ nhất. Họ lên đường chiến đấu khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo khát vọng giành lại độc lập cho quê hương. Nhưng rồi, trong những trận đánh ác liệt, hai anh Đặng Quý và Đặng Cang anh dũng hy sinh nơi chiến trường, còn người anh Đặng Lê may mắn sống sót nhưng cũng mang trong mình đầy thương tích. Sự mất mát ấy không chỉ là nỗi đau của riêng gia đình bà Thơ, mà còn là tổn thất chung của quê hương Xuân Tân – nơi mà mỗi nóc nhà đều có những câu chuyện về sự hy sinh.

Mẹ của bà là Đỗ Thị Quyên, suốt cả đời chịu đựng nỗi đau mất con. Nhưng bằng nghị lực phi thường của một người mẹ Việt Nam, bà Quyên vẫn tiếp tục nuôi dưỡng niềm tin vào cách mạng, động viên các con, các cháu và cả dân làng tiếp tục con đường mà các người con trai đã chọn. Những cống hiến và sự hy sinh to lớn ấy đã được Nhà nước ghi nhận: bà Đỗ Thị Quyên được truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng – danh hiệu cao quý dành cho những bà mẹ đã dành cả máu và nước mắt của mình cho Tổ quốc.

Lớn lên trong bầu không khí cách mạng và sự hy sinh cao cả của gia đình, bà Thơ không chọn an phận, cũng quyết định dấn thân vào con đường đấu tranh giành độc lập tự do cho Tổ quốc. Dù là con gái, tuổi đời còn đôi mươi, nhưng bà không ngần ngại hiểm nguy tham gia cơ sở, nuôi dấu cán bộ cách mạng, làm nhiệm vụ liên lạc, nắm bắt tình hình địch, tiếp tế lương thực cho anh em đội công tác. Công việc của một người phụ nữ thời ấy vô cùng nguy hiểm.

Những đem chèo thuyền vượt sông đưa rước cán bộ làm nhiệm vụ cách mạng. Địch thường xuyên càn quét, lùng sục, đốt phá, bắt bớ, đôi lúc cái chết và sự sống còn trong gang tấc nhưng với sự nhanh trí và hiểu biết địa bàn, bà nhiều lần thoát hiểm.

Và cũng trong những năm tháng gian lao ấy, bà gặp người bạn đời của mình – ông Mai Văn Chính, một thanh niên mạnh mẽ, giàu lý tưởng và là chiến sĩ kiên trung của địa phương. Tình yêu của họ bắt đầu bình dị giữa những ngày khói lửa nhưng lại rất đỗi sâu sắc. Họ cưới nhau trong điều kiện đơn sơ, chỉ có lời hẹn ước cùng nhau chung thủy, cùng hướng về kháng chiến, dẫu biết tương lai khó đoán định.

Không lâu sau ngày cưới, ông Mai Văn Chính nhận nhiệm vụ đi thoát ly – một công việc vô cùng nguy hiểm, đối mặt với bom đạn, rình rập của địch và những hiểm nguy của núi rừng. Và rồi, năm 1965, ông hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ, khi tuổi đời còn rất trẻ. Tin dữ đến với bà Thơ như một cú sét đánh ngang trời. Nỗi đau mất chồng chồng lên nỗi đau mất hai người anh, khiến đôi vai người phụ nữ ấy tưởng chừng không thể gánh nổi.

Thế nhưng, đúng vào thời điểm tưởng như tuyệt vọng nhất, bà Thơ lại biết một điều khiến tim bà thắt lại: sau khi chồng đi thoát ly được 2 tháng, bà mới biết mình đang mang thai giọt máu duy nhất của ông. Tin vui và nỗi buồn hòa vào nhau, khiến bà nghẹn ngào không nói nên lời. Đứa trẻ chưa kịp chào đời đã mang trong mình sứ mệnh tiếp nối một sự hy sinh lớn lao.

Từ đó, bà Thơ vừa tiếp tục công việc cách mạng, vừa phải đối mặt với những thử thách mới: một mình gìn giữ đứa con trong vòng vây bom đạn, thiếu thốn trăm bề. Bà kể rằng có những đêm bụng mang dạ chửa, vẫn phải chạy bộ qua cánh đồng, qua lối mòn để đưa tài liệu cho cán bộ. Có lúc suýt bị địch phát hiện, bà chỉ biết ôm bụng mà chạy, nghĩ đến con để có thêm sức mạnh.

Khi con chào đời, bà vừa làm cha, vừa làm mẹ. Những tháng ngày nuôi con giữa chiến tranh nhiều khi đầy nước mắt, nhưng bà chưa bao giờ than thở. Với bà, đó là trách nhiệm phải gánh thay cho người chồng đã ngã xuống.

Vào năm 1973 một lần tham gia xuống đường đấu tranh, biểu tình chống giặc bà đã bị địch bắt và đưa vào nhà giam quận Lý Tín (Cũ). Sau nhiều lần tra khảo, đánh đập dã man nhưng cũng không nhận được lời khai báo gì từ bà nên chúng đành thả bà ra.

Thế nhưng với bà, đó không phải là điều để khơi gợi nỗi sợ hãi. Trái lại, bà luôn nói rằng chính những ngày tháng ấy đã rèn luyện nên một tinh thần thép, để một đời người có thể vững vàng trước mọi thử thách.

Với những cống hiến và sự hy sinh thầm lặng ấy, bà được Nhà nước ghi nhận và trao Huy chương Kháng chiến hạng Nhì.

Nay đã ngoài tám mươi tuổi, mỗi khi kể về chồng, bà Thơ vẫn không giấu được xúc động. Bà nói: “Ông ấy hy sinh khi còn quá trẻ. Tôi chỉ mong con lớn lên hiểu rằng cha nó đã lấy cái chết để đổi lấy hòa bình hôm nay.”

Dẫu đã trải qua quá nhiều mất mát, bà Thơ vẫn giữ tâm hồn lạc quan và nhân hậu. Bà sống giản dị trong mái nhà nhỏ ở thôn Xuân Tân, nơi con cháu quây quần và bà con lối xóm luôn kính trọng. Ai gặp bà cũng cảm nhận được sự mạnh mẽ, chân chất và lòng yêu nước sâu kín nhưng bền bỉ của người phụ nữ từng đứng giữa tâm bão chiến tranh.

Cuộc đời bà Đặng Thị Thơ là biểu tượng của thế hệ phụ nữ Việt Nam thời chiến: kiên trung, thủy chung, hy sinh mà không đòi hỏi, lặng lẽ mà cao đẹp. Sự hy sinh của gia đình bà – với ba liệt sĩ và một Mẹ Việt Nam Anh hùng – là niềm tự hào lớn của quê hương Tam Anh và thành phố Đà Nẵng.

Câu chuyện của bà không chỉ là ký ức của riêng một gia đình, mà là bài học sống động cho thế hệ trẻ hôm nay: về lòng yêu nước, về giá trị của hòa bình, và về sự bền bỉ của người phụ nữ Việt Nam – những người đã gìn giữ ngọn lửa quê hương qua bao bão giông của lịch sử.