BA GIA – ĐOÀN ĐẤT LỬA VÀ CHIẾN THẮNG VANG DỘI

Vào những năm 1964 – 1965, chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ ở miền Nam Việt Nam đứng trước nguy cơ phá sản hoàn toàn. Để cứu vãn tình thế, Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã tập trung một lực lượng quân đội sừng sỏ, xây dựng các căn cứ quân sự kiên cố hòng kiểm soát vùng đất Quảng Ngãi và cắt đứt đường tiếp tế của ta.

Tại huyện Sơn Tịnh, căn cứ Ba Gia nổi lên như một "cái gai" hiểm ác. Đây là cứ điểm phòng ngự mạnh, được trang bị hỏa lực hiện đại và do những tiểu đoàn bộ binh khét tiếng tinh nhuệ của địch canh giữ. Phá tan được Ba Gia chính là chìa khóa để mở toang vùng giải phóng, tạo bước ngoặt cho phong trào cách mạng toàn miền Nam. Và nhiệm vụ lịch sử ấy được giao cho Trung đoàn 1 (Trung đoàn Ba Gia anh hùng) thuộc Quân khu 5 phối hợp cùng quân dân địa phương tỉnh Quảng Ngãi.

Mưu kế "Điệu hổ ly sơn" trong đêm núi rừng

Đêm ngày 28 tháng 5 năm 1965, trời miền Trung tối đen như mực. Giữa cái nóng hầm hập của mùa hè dải đất miền Trung, các chiến sĩ Trung đoàn 1 phối hợp với bộ đội địa phương âm thầm áp sát mục tiêu.

Biết địch ở trong đồn kiên cố, có công sự vững chắc, nếu ta đánh trực diện sẽ gặp rất nhiều tổn thất. Ban chỉ huy trận đánh đã quyết định dùng mưu kế "Điệu hổ ly sơn" (dụ hổ rời hang) và "Vây điểm diệt viện".

Mở màn trận đánh, một cánh quân của ta bất ngờ tấn công mạnh mẽ vào ấp chiến lược Di Lăng. Đúng như dự đoán, thấy đồng bọn bị uy hiếp, tên chỉ huy tại căn cứ Ba Gia lập tức điều động một lực lượng lớn, gồm Tiểu đoàn 1 Thủy quân lục chiến địch khét tiếng hung hãn, hành quân theo đường số 5 để đi ứng cứu. Chúng nghênh ngang tiến bước mà không hề biết rằng, dọc theo hai bên con đường qua núi Tròn, núi Khỉ, các chiến sĩ ta đã bí mật nằm áp sát mặt đất, ngụy trang kín đáo, kiên nhẫn chờ đợi quân thù bước vào trận địa mai phục.

Tiếng súng nổ và tinh thần "Bám thắt lưng địch mà đánh"

Gần 6 giờ sáng ngày 29 tháng 5, khi đội hình chính của địch lọt hoàn toàn vào tầm ngắm, lệnh tấn công vang lên!

Đoàng! Đoàng! Đoàng! Tiếng bộc phá, tiếng súng ĐKZ của ta đồng loạt nổ súng xé toạc màn sương sớm. Bị đánh bất ngờ ngay từ hai bên sườn, đội hình quân địch hỗn loạn, dẫm đạp lên nhau. Tuy nhiên, với bản chất ngoan cố và hỏa lực mạnh, quân địch nhanh chóng cụm lại, dựa vào xe bọc thép và gọi máy bay, pháo binh bắn phá dữ dội vào trận địa của ta. Bom đạn cày xới nát cả núi đồi, khói lửa mịt mù.

Trước tình thế ác liệt đó, các chiến sĩ Trung đoàn 1 đã thực hiện triệt để phương châm: "Bám thắt lưng địch mà đánh!". Ta chủ động áp sát, đánh giáp lá cà, khiến cho pháo binh và máy bay địch không thể dội bom vì sợ trúng đồng bọn.

Trong trận chiến sinh tử ấy, đã có biết bao tấm gương anh dũng xuất hiện. Có những đồng chí dù bị thương nặng, máu chảy đầm đìa áo chiến sĩ vẫn không rời tay súng. Có những chiến sĩ dũng cảm ôm bom ba càng, lao thẳng vào xe bọc thép của địch để mở đường cho đồng đội tiến lên. Tiếng hô "Xung phong!" vang vọng khắp núi rừng Sơn Tịnh, át cả tiếng bom nổ.

Tình quân dân bên bờ sông Trà Khúc

Trong lúc trận đánh diễn ra ác liệt nhất, ở phía sau, nhân dân Sơn Tịnh và các vùng lân cận đã tạo nên một thiên trường ca về tình quân dân thắm thiết.

Nghe tiếng súng nổ vang trời từ hướng Ba Gia, biết bộ đội ta đang đổ máu đánh giặc, các mẹ, các chị trong các hội mẹ chiến sĩ đã không quản nguy hiểm. Bất chấp máy bay địch lồng lộn trên đầu, bom rơi đạn lạc, hàng trăm người dân – từ các cụ già đến các cô gái trẻ – đã chèo ghe, bơi thuyền dọc ngang trên dòng sông Trà Khúc để vận chuyển lương thực, nước uống và đạn dược tiếp tế cho trận địa.

Khi các chiến sĩ bị thương được đưa về tuyến sau, các mẹ, các chị đã túc trực bên bờ sông, dang tay đón các anh, dùng chính những chiếc áo, chiếc khăn của mình để băng bó vết thương, chăm sóc bộ đội như con đẻ của mình. Sự đùm bọc, giúp đỡ vô điều kiện của nhân dân Quảng Ngãi chính là nguồn sức mạnh to lớn, tiếp thêm ý chí để các chiến sĩ chắc tay súng, quyết tâm tiêu diệt bằng sạch quân thù.

Khúc ca khải hoàn và ý nghĩa lịch sử

Sau ba ngày đêm chiến đấu liên tục, kiên cường (từ ngày 28 đến ngày 31 tháng 5 năm 1965), quân và dân ta đã làm nên một điều kỳ tích: Đập tan hoàn toàn căn cứ Ba Gia, xóa sổ hoàn toàn 4 tiểu đoàn tinh nhuệ của địch, thu giữ một lượng lớn vũ khí, giải phóng một vùng nông thôn rộng lớn với hàng vạn tháp dân.

Chiến thắng Ba Gia cùng với chiến thắng An Lão, Ba Lòng đã giáng một đòn chí mạng, làm phá sản hoàn toàn chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ, mở ra cao trào diệt Mỹ trên khắp chiến trường miền Nam.

Hơn 60 năm đã trôi qua, mảnh đất Ba Gia – Sơn Tịnh đầy bom đạn năm xưa nay đã xanh ngút ngàn màu của ngô, của mía, dòng sông Trà Khúc lại êm đềm trôi chảy trong thanh bình. Nhưng âm hưởng hào hùng của Chiến thắng Ba Gia và tinh thần quả cảm "bám thắt lưng địch mà đánh" của quân dân Quảng Ngãi vẫn luôn là niềm tự hào to lớn của mỗi người dân núi Ấn sông Trà.

Là thế hệ trẻ được thừa hưởng nền hòa bình đổi bằng xương máu ấy, chúng ta quyết tâm giữ vững và phát huy truyền thống anh hùng của quê hương, ra sức cống hiến để xây dựng quê hương Quảng Ngãi ngày càng giàu đẹp, văn minh.