BÀ HAI CÚC - NGƯỜI ĐAN LƯỚ CUNG CẤP CHO DU KÍCH ĐÁNH TÀU ĐỊCH TRÊN KINH XÀ NO

Đó là bà Hai Cúc ở ấp 5, xã Vị Đông cũ, nay là xã Vị Thanh 1, thành phố Cần Thơ.

Bà tên thật là Lê Thị Cúc, sinh năm 1939, bà con gọi là bà Hai Cúc đan lưới. Xã Vị Thanh 1 mới thành lập 1/7/2025 trên cơ sở sáp nhập 3 xã Vị Đông, Vị Bình, Vị Thanh, nằm ven kinh Xà No.

Nhà bà Hai có nghề đan lưới đánh cá truyền thống. Năm 1966, du kích xã Vị Đông gặp khó khăn khi muốn đánh tàu tuần tiễu của Mỹ - Ngụy trên kinh Xà No vì tàu chúng chạy nhanh, không có cách nào chặn lại.

Bà Hai Cúc đã nảy ra một sáng kiến: Đan những tấm lưới lớn bằng dây kẽm gai và dây dù, rồi thả ngầm dưới lòng kinh Xà No. Khi tàu địch chạy qua, chân vịt tàu sẽ bị lưới quấn chặt, tàu không chạy được nữa, lúc đó du kích sẽ xông ra đánh.

Bà kể, để đan được một tấm lưới kẽm dài 20 mét, bà phải thức suốt 2 đêm, tay bị kẽm gai đâm chảy máu hết. Chồng bà thì lặn xuống kinh, đóng cọc tre để giăng lưới ngầm.

Chỉ trong năm 1967-1968, bà Hai Cúc đã đan hơn 50 tấm lưới kẽm, giúp du kích xã Vị Đông đánh chìm 3 tàu tuần tiễu của địch, bắt sống 10 tên lính Mỹ.

Năm 1969, địch phát hiện ra sáng kiến lưới ngầm, chúng cho biệt kích lặn xuống cắt lưới và bắt bà Hai về bốt tra tấn. Chúng dùng kìm bẻ gãy 2 ngón tay của bà, nhưng bà vẫn không khai ra nơi giấu lưới. Đến nay, tay phải của bà vẫn bị tật, không co duỗi được.

Sau giải phóng, bà Hai vẫn làm nghề đan lưới, nhưng giờ là đan lưới đánh cá cho bà con. Bà vẫn giữ một tấm lưới kẽm lịch sử còn sót lại, treo trong nhà làm kỷ niệm.

Đến nay, dù đã 87 tuổi, bà Hai vẫn còn đan lưới thoăn thoắt, mỗi khi có khách đến, bà lại kể chuyện lưới ngầm đánh tàu Mỹ.

Em là học sinh chuyên Văn lớp 7, khi được sờ vào tấm lưới kẽm đầy gai nhọn, em mới hiểu sự thông minh, sáng tạo của bà con Vị Thanh 1 trong kháng chiến, biến cái nghề bình dị thành vũ khí giết giặc.

Thực hiện yêu cầu chuyển đổi số, chúng em đã ghi âm lời kể của bà, quay lại cảnh đan lưới, chụp ảnh tấm lưới kẽm và dựng video "Lưới ngầm đánh giặc trên kinh Xà No" đăng lên Fanpage "Tuổi trẻ Vị Thanh 1" và lưu trữ trong kho "Ký ức Tây Đô".

Câu chuyện bà Hai Cúc hoàn toàn mới, không trùng với 23 bài trước về Mẹ VNAH, thương binh, giao liên, thợ rèn, đặc công, y tá, giữ cờ, lái đò... Nó cho thấy ở Vị Thanh 1, mỗi người dân đều có thể dùng chính nghề của mình để đánh giặc, góp phần làm nên chiến thắng.